Maxim Gorki - Ekmek İşçileri Eserinde
Maxim Gorki, Semenov karakteri aracılığıyla yabancılaşma olgusunun temelinde; insanın kendisini insan kılan değerlerinden uzaklaşması olduğunu belirtmiştir.
Ekmek İşçileri bir ekmek fırınındaki işçilerin birbirlerine, manevi değerlerine ve kendi emeklerine ne kadar yabancılaştıklarını anlatır.
Semenov romanda işçilere karşı acımasız ve oldukça cimridir. Romanda Semenov, modern kapitalist dönemin acımasız ve yozlaşmış bir simgesidir. Bir zamanlar tıpkı emri altındaki işçiler gibi bir işçi olan Semenov, fırının sahibini zehirlenmiş, fırının sahibinin eşiyle evlenmiş ve fırının başına geçmiştir.
Fırındaki işçiler birbirlerine ve değerlerinden karşı çok yabancılaşmıştır. Birbirlerine güvensizdirler ve birbirlerinin acılarına karşı duyarsızlaşmıştırlar. İşçilerden Yaşa hastalanmış ve durumu ağırlaşmıştır, ancak diğer işçiler bu duruma karşı kayıtsız kalmış hatta yardım edenlere de onu bırakıp işle ilgilenmeleri gerektiğini söylemiştirler.
Semenov işçilerin yaşadığı zorluklar ve problemlere karşı tamamen ilgisiz kalırken be esinde beslediği domuzlarla her zaman ilgilenir. Bu durum bir zamanlar bir işçi olan Semenov ‘un yabancılaşma ve duyarsızlaşmasının en çarpıcı örneğidir.
Hem Semenov’ un işçilere önem vermemesi ve umursamaması hem de işçilerin hastalanan Yaşa’ ya karşı tepkisiz kalmaları yabancılaşma kavramının sınıf kavramının ötesinde bir durum olduğunun göstergesidir.
İşçiler uğradıkları haksızlıklardan yakınsalar da aynı şeyleri kendileri de uygularlar. Birbirlerine karşı acımasız ve duyarsız davranırlar.
İşçi Kuzin’in sürekli iş arkadaşlarını patronuna ispiyonlaması, Yaşa’ nın hastalığına karşı tepkisiz kalınması ve işçilerin çoğunun, servetini ve konumunu haksızlıklara elde eden patronlarına karşı hayranlıkları, işçilerin değerlerine yabancılaşmalarının göstergesidir.
Romandaki işçilerin yabancılaşmalarının temelinde kendi etik değerlerinden ve maneviyattan uzaklaşmaları vardır. İşçilerin eylemleri patronları olan Semenov un yabancılaşmasının birer temsili gibidir.
Sistem içerisindeki bu toplu yabancılaşma ve acımasızlaşmanın temel sebebi insanların kendi ahlaki değerlerinden uzaklaşmalarıdır. Gorki insan ilişkilerinin temel problemlerinin çözümü için bireysel ahlak kurallarının önemini vurgulamıştır.
Semenov ’un fırınının şikayet edilmesi üzerine polislere para vermesi ve yine hiçbir şey olmadan devam etmesi bu yozlaşmış sistemin bir göstergesidir. Kendi değerlerine yabancılaşan insanlar çıkarları doğrultusunda doğru yanlış gözetmeksizin hareket etmektedir.
Semenov kendisini şikayet eden Gorki'yi işten atmadığı gibi, iki yüzlülüğünü ve acımasızlığı yüzüne buram Sofia ‘ya da tepki göstermemiştir. Çünkü Semenov ‘un aradığı şey söylemleri ve eylemleri çekilmeyen gerçek bir insandır. Değerlerini koruyan ve yozlaşmamış bir insan.
Semenov yaşantısında bir anlam, kalıcı bir değer aramaktadır. Semenov ‘un bu değeri bulamaması, yabancılaşması, duyarsızlaşması, acımasızlaşması, güvensizliği işçilerin ilişkilerine de sirayet etmiştir.
Yalnızlık duygusu, değersizlik hissi, güvensizlik, kalıcı değerlerden çok maddi zenginliğe önem verme ve bunu elde etmek için her türlü haksız eylemi meşrulaştırma, yabancılaşmanın temelini oluşturur ve modern dönemin en büyük sosyal problemlerinin kaynağıdır.