Arrakis... Dune... Çöl Gezegeni...Edebiyat
DUNE... 3 yıldır okuduğum kitap, evet 3 yıldır. King'in Mahşer kitabına yine benzer şekilde 4 yıl önce başlamıştım ki hala bitiremedim. Bu 2 kitap benim için tabu oldu, yıllar geçse ve tekrar tekrar okumaya başlasam dahi bitiremedim. Zamanında Part 1 sinemaya girmeden aylar önce yarılayıp bırakmıştım, Part 2'den aylar sonra kitabı tamamen bitirebildim... Bu kitapla değil benimle alakalı sanırım yanlış zamanda, yanlışlık kitabı okuyordum bu sebeple sonunu bir türlü getiremedim.
Gel gelelim incelemeye, uzun ve kaliteli çok güzel incelemeler var bu sebeple ben sadece içimden geçenleri yazmak istedim. Dune kesinlikle bir başyapıt... Kitap olarakta sinema uyarlaması olarakta şüphesiz başyapıt nitelemesini sonuna kadar hak ediyor. Bize merkezinde Paul'un yani Lisan-ül Gaib'in yani Kuisatz Haderah'ın olduğu ilk sayfadan son sayfaya kadar kadar siyaseti, felsefeyi, savaşları ve savaşların arkasındaki ekonomik çıkarları, dini daha doğrusu dinleri müthiş bir şekilde sentezleyen bir hikayesi sunuyor. Frank Herbert, Hristiyanlıktaki Mesih ve Şia'nın İsrailiyat aracılığıyla kendine kattığı Mehdi inancını, değerlerini Arrakis gezegenin temeline suyu ve bu inancı alarak bize ustalıkla sunuyor.
Böylesi scifi eserlerde alt metin çok önemli çünkü sizi etkilemesi, içine çekmesi önemli ve Dune bunu çok iyi yapıyor... Suyu ve inancı merkezine alarak sizi hikayeye adeta zincirlerle bağlıyor, her sayfayı çevirdiğinizde sonraki sayfada ne olacak heyecanını ve bilinmezliğini size yaşatıyor. Çünkü kimin başına ne geleceğini kestiremiyorsunuz. Herbert öylesine ustalıkla yazmış ki okuyucuya sadece bir hikaye sunmuyor. Hikayenin arkasındaki pis siyasi entrikaları, savaşların arka planındaki Lonca olsun Harkonnen ve diğerleri olsun ekonomik sebepleri halkın nasıl bir inanca sahip olduğunu, normal yaşantılarında neler yaptıklarını, Paul'un bir yoldaştan nasıl bir İsa Mesih'e (?) dönüştüğünü anlatıyor. Bene Gesseritler'in ise kitaptaki en etkileyici topluluk olduğunu düşünüyorum. Amaçları, söylemleri, faaliyetleri, mensubu olan kadın karakterler ve Padişah İmparator'un dahi arkasından plan yapabilmeleri takdire şayan bir durum. Bunun bize yani okuyucuya incelikle anlatılması ise onlara daha hayran kalmanıza sebep oluyor.
Kitap okurken Arrakis'in orta doğu, baharatın kara altın olan petrole, gezegendeki halkın bölge halklarına ne kadar benzediğini ve gezegen dışı güçlerin - ki bu Dune için Harkonnen ve diğer aileler günümüz dünyası için Amerika ve diğerleri oluyor - gerçekle ne kadar paralel olduğunu istemsizce fark ediyorsunuz. Paul'un çekindiği fanatikliğin Hristiyan olsun Müslüman olsun günümüz dünyasında çeşitli gruplarca temsil edilmesi hikayeyi daha gerçek kılıyor... Yan karakterler en azından bir kısmı oldukça detaylı, Jessica yani Rahibe Ana ise Muad'Dib'den sonra en çok etkilendiğim karakter oldu ki filmde de aynı şeyi düşünmüştüm.
Eksileri yok mu? Var... 500'lü sayfalarda yani III. bölüm olan Peygamber kısmından sonra bir zaman atlaması yaşanıyor. Şahsen film olsun kitap olsun final haricinde zaman atlaması yapılmasından pek hazzetmiyorum ve maalesef DUNE bunu biraz erken yapıyor. Peygamber kısmında bir tık heyecanımı azaldığını söylersem yanlış olmaz çünkü bu tercih sebebiyle çok önemli kısımlar oldukça üstünkörü şekilde geçilmiş oluyor. Hikaye ile bağınızı ister istemez etkiliyor.
Filmlerle alakalı bir yorum yapmak istiyorum, DUNE Part 1'i kitaba göre zayıf buluyorum ancak DUNE Part 2'yi ise tam tersine kitabın son 250 sayfasına kıyasla çok daha başarılı buluyorum. Benim için Part 2'nin en büyük eksisi eklenmeyen sahneler, filmin finalinin ise kitaba kıyasla özellikle son 100 sayfaya kıyasla çok daha etkileyici, başarılı olduğunu düşünüyorum.
İşin özü DUNE gerçekten bir kitaptan fazlası, her bilim kurgu - fantastik eser severin mutlaka okuması gereken bir eser, düşünce yapınızı dahi anlattığı komplike ve gerçekçi hikayesi ile bir noktaya kadar etkileyebileceğini düşünüyorum. 10 değil 9 puan verme sebebim yaşanan zaman atlaması, bu zaman atlamasında ve sonrasında yüzeysel geçilen kısımlar oldu.
Benim için Yüzüklerin Efendisi - Amerikan Tanrıları - IT ligine DUNE'da katıldı. Sonraki 2 Kitabı bu 1 ay içerisinde okumaya çalışacağım çünkü baharat tadını alınca insanın bırakası gelmiyor. :)
·
67 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.