Cemal Süreya şiirinin dizeleri arasında, okuru düşüncelere gömen sözcüklere rastlarız. Okyanusun derinliklerinde dolaşan bir dalgıç gibi o gizemli sözcüklerin peşinden sürüklenip gideriz. Şairin o sözcükle neler anlatmak istediğini düşünmeye başladığımızda, kendimizi bir anda şiirin dışında başka tarihlerde, başka coğrafyalarda buluveririz. Cemal Süreya şiirinin, bunca yıldır vazgeçilmez oluşunun nedenlerinden biri de o gizemli sözcüklerde yatmaktadır.
Üvercinka” şiirinde “En uzun boynun bu senin dayanmaya ya da umudu kesmemeye” ve “Aslan Heykelleri” şiirinde,”ya bu başını alıp gidiş boynundaki / Modigliani oğlu Modigliani” dizelerinin, Modigliani'ın uzun boyunlu kadın resimlerinden kaynaklandığı biliniyor. “Afrika” özcüğünü duyunca aklımıza hemen Cemal Süreya'nın “üvercinka”sı gelir. Sevişmenin bir kere daha yürürlüğe girdiği bütün kara parçalarının içinde Afrika'nın önemli bir yeri vardır. Afrika, Cemal Süreya şiirinde yoksulluğu ve yalnızlığı, direnişi ve başkaldırmayı, dostluğu ve yoğun aşkı simgeler.”başladı yine Afrika'sı uzun bir gece” ve “Afrika dediğin bir garip kıta / el bilir âlem bilir” dizeleriyle, yoksulluğu ve yalnızlığı ancak bu kadar çarpıcı anlatabilir bir şair.
“Yazmam daha aşk şiiri” adlı şiirinde iki önemli dizenin altını çizelim. “Saçlarını tarasa baştanbaşa rumeli” ve “ Öpüşlerin türlüsünden elhamra”. Bu iki dizede iki gizemli sözcük karşımıza çıkar. “Rumeli” ve “elhamra” sözcükleri. Cemal Süreya, ilk dizede kadın saçının güzelliğini tek bir sözcüğe, “Rumeli” sözcüğüne gizler. Rumeli, tarihin derinliklerinden gelen büyük ayrılışı simgeler. Rumeli, milyonlarca insanın Üsküp, Selanik, Manastır ve daha nicelerini, evlerini, bağ ve bahçelerini, tersine göçle terk edip Anadolu'ya dönüşünün öyküsüdür. Bir daha gidilmesi, görülmesi, yaşanması mümkün olmayan bir büyük güzellikten ayrılıştır. Kavuşulmayacak bir aşk olarak kalmıştır Rumeli. Bu yüzden “saçlarını tarasa baştanbaşa Rumeli”dir. Yani o kadar güzeldir ki kavuşulamayacak kadar, Rumeli kadar güzeldir. Cemal Süreya, Rumeli sözcüğü ile kadın saçının güzelliğini anlatırken, şiir okuruna Rumeli olayını da hatırlatmaktadır.
Aynı şiirde, karşımıza çıkan gizemli sözcüklerden biri de “elhamra”. “öpüşlerin türlüsünden elhamra “ . Yani o kadar çok öpüş var ki, bu 'elhamra' öpüşü. İşte, gizemli bir sözcük daha 'Elhamra' yani kırmızı. Yani kırmızı öpüş. Cemal süreya'nın bu şiiri yazarken Chagall resimlerinden etkilendiğini bildiğimiz için ister istemez Chagall'ın o renk cümbüşü resimlerine gideriz. Red lovers “kırmızı aşk” adlı tablosu karşımıza çıkıverir. Cemal Süreya, kırmızıyı direk kırmızı olarak kullanmaz. Ona kırmızı anlamına gelen “elhamra” der.
·
7 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.