Cümlenin başında küçük bir spoiler uyarısını vereyim peşinen... Ve ardından kitabımıza geçelim...
Herkesin kendine ait beyaz bir gemisi var. Ve hayatımız boyunca bu gemiye ulaşmak için çaba gösteriyoruz. Aslında gemiye ulaşmanın en kestirme ve garanti yolu balık olmak... Ancak bunun imkansız olduğunu biliyoruz. İşte buna rağmen o hayali kurmak, o mücadelenin içinde olmak ve bunu yaparken başka insanların hayalinden ve mücadelesinden çalmamak, tam tersi bir araya gelip güç kazanmaktır insanı insan yapan şey... Aslında yolun sonundaki değil de yolun kendisidir kazanmak. Tabii onun değerini bilenler ve yolda karşısına çıkan her şeyi sevebilenler için geçerlidir bu...
Beyaz Gemi, işte insanın bu hikayesini iyi ve kötü kavramları üzerinden ve küçük bir çocuğun gözünden aktaran muhteşem bir eser. Fonda, Cengiz Aytmatov kitaplarını yüz metre öteden tanımamızı sağlayan müthiş Kırgız coğrafyası, esere hem güzellik hem de derinlik katıyor.
Beyaz Gemi yazıldığı dönemde de, günümüzde de pek çok tartışmaya konu olmuş. Yazarın kitabın sonuna yaptığı ekleme çok anlamlı ve açıklayıcı... Neden böyle bir son tercih ettiğini gayet açık bir şekilde ifade etmiş. Özetle, kitabı bitirdiğinizde kitabın sayfaları bitiyor ama kitabın etkisi bitmiyor diyor yazar. Kazananın ve kaybedenin kim olduğunu okur kendisi karar veriyor diye ekliyor... Ben ikna oldum açıkçası...
Bunun yanında, kitaptan bağımsız olarak birkaç izlenimimi de paylaşmak isterim;
* Eseri okurken aklıma sık sık Zülfü Livaneli'nin Son Ada adlı kitabı geldi. Aslında ikisi de vermek istediği mesajı aktarmak için hayatı küçük bir coğrafyada, dar bir çevrede minimalize ediyor. Genel manada insanı 100 milyon kişi üzerinden de anlatabilirsiniz, 7 kişi üzerinden de... Çünkü iyi ve kötü her yerde iyi ve kötüdür... Ancak rahatlıkla söyleyebilirim ki, dil ve kurgu olarak Beyaz Gemi çok çok ilerde...
* Beyaz Gemi'deki Mümin'in yaşlı karısını karakter olarak Yaşar Kemal'in Ortadirek romanındaki yaşlı anneye benzettim. Bir araya gelseler eminim çok iyi anlaşırlardı:)
* Ortak kültürümüzde Maral Ana hikayesi/efsanesi gibi o kadar çok hikayemiz var ki, bu kültürel zenginliği, hakkını vererek sinema, televizyon gibi alanlara taşıyamıyor oluşumuz gerçekten çok üzücü... Eğer yeterince sahiplenebilseydik belki bugün bizler de, yani bu coğrafyanın insanları da kendi Game of Thrones'larını çekebilirdi... Bu da böyle bir ukde olsun...
Buraya şimdiye kadar yazdığım en uzun kitap incelemesi bu oldu... Ancak bu kitap, üzerine uzun uzun konuşmayı, tartışmayı, yazmayı fazlasıyla hak eden bir kitap... Keyifli okumalar...
··
97 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.