Bu kitabın varlığından Fakir Baykurt ‘un Unutulmaz Köy Enstitüleri kitabını okurken haberdar olmuştum. Epeydir de okumak istiyordum, kitapçıda görünce hemen aldım çünkü İsmail Hakkı Tonguç’un kendi kitaplarını basılı bulmak zor. Burada Tonguç’un kendi çocuğunu nasıl yetiştirdiğini, soyadlarının hikayesini, aile içi ilişkilerini, daha sonra ise Engin Tonguç’un okurkenki okula dair fikirlerini, Tıp okumasını, yüksek öğrenime gitme serüveni ve oradaki gözlemlerini ve daha pek çok şeyi 12 Mart döneminin sonuna dek olan kısmı okuyoruz. Ben yalnızca Köy Enstitüleri ve İ.H. Tonguç hakkında bir şeyler okuyacağımı düşünürken bu kadar keyifli bir okuma olacağını tahmin etmemiştim. Adeta bir günlük biçiminde yazılmıştı ama sizi sıkmıyordu.
Dönemin politik çerçevesini de son zamanlarda severek araştırdığımdan aradığım o 1950-60 kuşağından çıkmış kitaplardan biri bu. Okuması zor olmadı siyasi bakımdan, ama kitap kafa karıştırıcı değil. Engin Tonguç yabancı gelen herhangi bir şeyi bile açıklamıştı, tıp serüveni konusunda sıkılmadım hiç.
Ayrıca dönemin popüler isimlerinin (Hasan Ali Yücel, İsmet İnönü gibi) de iç dünyaları, politika dışındaki kişisel özelliklerini okumak bana çok keyif verdi. Tonguç’un köy enstitüleri hakkındaki fikirlerini bu kitapta biraz daha açık bulacağınızı düşünüyorum. Keyifli okumalar.