Ali Smith’in Sonbahar ile başlayan Mevsimler Dörtlemesi, Yaz ile birlikte benim için sona erdi. Okuma serüvenim boyunca, Smith’in dili şairane bir şekilde kullanması beni kendine hayran bıraktı diyebilirim. Her bir satırda yazarın aksettirdiği ritim ve melodi, 21. yüzyılın gerçeklerine şahit olmamı ister gibi davetkardı. Bu nedenle, Ali Smith’in kalemi ile tanışmış olmak benim için çok değerli ve başkaydı.
Yaz, serinin diğer kitapları gibi yaşadığımız çağın politik sorunlarını değişimin eşiğinde olan karakterler aracılığıyla bizlere aktarır. Görünürde trajik bir aile draması izlenimi verse de; çağı, Grace Greenlaw ve çocukları Robert ile Sacha’nın hikayeleri üzerinden gözlemleriz. Bunun yanı sıra, Sonbahar’dan tanıdığımız Robert ve Elizabeth, Kış’tan Arthur, Charlotte ve Iris, İlkbahar’dan Hero karakteri ile de karşılaşırız. Bir nevi Smith, başladığı seriyi birbirine örüntülü bir hale getirir.
Smith’in dili kullanış biçimindeki ustalığını ise yakın geçmişte yaşadığımız sorunlar ve II. Dünya Savaşı arasında bir paralel çizmesi ile gösterir. Brexit’in yarattığı bölünme, Covid-19, zenofobi, George Floyd olayları ve mülteci sorunu… Burada ortak odak “önemsiz sayılan hayatlar”dır. Nasıl ki Naziler zamanında Yahudileri yoksaydıysa günümüzde de mültecilerin yaşamları değersiz görülmektedir. Bu çıkarımı ise kitabın girişindeki “so what?” tutumunda gözlemleyebiliriz. Ancak bu karamsar tabloya rağmen yazarımız yine de Sacha karakteri ile umutlarımızı yeşertiyor. Kardeşi Robert’ın aksine o, bireysellikten uzak duyarlı bir karakterdir. Bilinçli olmasının yanı sıra değişim için çırpınmaktadır.
Seriyi sonlandırırken, Mevsimlerin okunması kolay bir metin olmadığının da altını çizmek isterim. Çünkü alt metinleri dolu dolu olan bir eser. Öyle ki bazı noktaları yakalamak da kolay olmayabiliyor. Bu nedenle, sakin bir kafayla okunması taraftarıyım. Son olarak, her bir kitap birbirinden bağımsız olsa da sırayla gitmenin sizlere çok daha farklı bir okuma zevki vereceğini söylemeliyim. Böylece zamanın akışı ile beraber insanların davranışlarının ve düşüncelerinin de nasıl şekillendiğini gözlemleyebilirsiniz.
·
75 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.