Gogol'un okuduğum ilk kitabı biraz ağır oldu bu başlangıç çünkü kitap tamamlanamamış Gogol'un rahatsızlığı dolayısıyla.
Çiçikov karakterinin para biriktirip zengin olup evlenmek, saygınlık kazanmak, iyi çocuklar yetiştirmek, güzel giysiler giymek, pahalı zevklere sahip olabilecek kadar parası olmak aslında şuanki çoğu insanın hayali. Hatta yazar bir yerde " İyi ama, hanginiz, sükûnetle düşünüp taşındıktan sonra, Çiçikov'un bir yanı da bende değil mi? sorusunu kendisine sormaya cesaret edebilir? Şu anda herhangi biriniz sokakta giderken bir tanıdığına rastlayabilir ve o tanıdık da gülümsemesini güçlükle saklayarak yanındakini dürtebilir ve, 'Bak bak! Çiçikov gidiyor. Şu giden yok mu, Çiçikov işte odur' diyebilir sizin için. " diyor. Yani yazar Çiçikov gibi birini anlatmasındaki amacı bize söylüyor:Aynaya bakmamız ve Çiçikov'dan kendimizde bir parça bularak bunu yadsımamız, düşünmemiz. Herkesin hayali maddi şeyler benim bile bir üniversite öğrencisi olarak mezun olduğum zaman -Çiçikov'un çiftlik almayı istemesi gibi- ne kadar süreye araba alabileceğimi hesaplamam. Bir de yaşamı bu uğurda hep erteleriz Çiçikov gibi yaşamak için herşeyin mükkemmel olacağı o an için çalışırız. Herkes daha şimdiden evlenince çocuklarını nasıl yetiştireceğinin hayalini kurmaz mı? Çiçikov'dan ne farkımız var? Sadece üç kağıtçı olmayıp hakkıyla kazanmayı istememiz. Çiçikov da bunlara doğru yoldan ulaşamayacağını anlayıp bu yola sapmış bir adam. Kitabın son kısmı eksik gibi olsa da Murazov Çiçikov'a "Pavel İvanoviç, bir insan, önemsiz şeylere karşı duyduğu isteği ve onları elde etmek için harcadığı çabayı iyi şeylere yöneltmedikçe, felaketlerden kurtulamaz" diyor. Bana göre bu kitap -bireysel bir çıkarım yaparsam- Maddiyat ilk amaç olmamalıdır maneviyat amaç olmalıdır maddiyat zaten bir şekilde olur, ki olmasa da en azından huzura erersin.
Kitabın en son kısmında da politik bir çıkarım var Vali korku içinde titreyen memurlara şöyle söylüyor: "Bizim ülkemiz yabancılardan değil, bizden ve kendi davranışlarımızdan zarar görüyor. Resmi yürütme gücünün yanında, ondan çok daha güçlü gayri resmi ve gayri kanuni bir yürütme gücünün ortaya çıkmış olduğunu görüyoruz. Bu ikinci yürütme gücünün tarifeleri ve koşulları bile var, üstelik bunlar, yabancı ülkelerde bile biliniyor. En akıllı ve becerikli yönetici bile, sahteci memurların yaptığı kötülükleri ortadan kaldırmak değil, ancak sınırlamak amacı ile başlarına namuslu adamlar koymaktan başka bir şey yapmıyor. Düşman karşısında nasıl silaha sarılmışsak, namusuzsuzluk ve sahteciliğe karşı aynı şekilde ayaklanmamız gerektiğini herkes anlamadıkça kötülükleri ortadan kaldırmamız olanaksızdır" Bu eleştiri benden Gogol'un Rusyasına değil sayısız şehiti olan canımızın içi Türkiyemize geliyor ama bizde durum memur seviyesini çoktan geçmiş. Daha fazla açıklama yapmıyorum zaten Gogol çok güzel açıklamış.
Kitabın diğer bir tarafıda Gogol'un Rusya'ya -vatanına- olan aşkı çok şiirsel bir şekilde dile getirmiş bunu. Bunla ilgili bir alıntı daha yaparak bitiriyorum bu incelemeyi. "Ve sen, benim Rusya'm... sen de kimsenin arkasından yetişemeyecegi hızla uçup giden bir troika değil misin? Yollar senin tekerleklerin altında toza bulanmıyor mu, geçtiğin köprüler titremiyor mu,herşey geride kalmıyor mu, yolcular şaşkınlıkla durup gökyüzünden gelen bir yıldırım mızrağı mıdır bu diye düşünmüyor mu? Senin tılsımlı atlarının içindeki o bilinmez güç nedir? Yelelerini dolduran rüzgârlar Ve vücutlarındaki damarlar, demirden göğüsleri ve dört nala kalktığında toprağı döven nallar ile Tanrısal bir görevi yerine getirmek için göklerden verilecek buyruğa kulak kesilmiş değil mi? Nereye bu gidiş ey benim Rusya'm? Nereye? Cevap ver bana! Ama anlaşılmaz çıngırak seslerinden başka bir cevap gelmiyor senden. Yardığın havayı binlerce parçaya böl, çünkü sen bütün dünyayı geçiyorsun ve bir gün bütün uluslar, bütün imparatorluklar, sana yol vermek için bir yana çekilecekler!"
1841
·
58 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.