Gönderi

9/10
·198 syf.··
2024 39. kitabı
Biz deneyimlerle kendimizi kurgulayacak şekilde doğuyoruz. Bu kurgulama doğum ânında başlıyor. Mutlu kimyasallara giden yollar yaptığınızda, "Bu benim için iyi," diyorsunuz. Kötü hissettiren yollar yaptığınızda, "Bu benim için kötü," diyorsunuz. Yedi yaşınıza geldiğinizde temel devreler oluşmuş oluyor. -16(hayatta kalma odaklı beynimiz) Kendini çocukluktaki deneyimlerle şekillendiriyor ama yetişkinlerin hayatta kalması için pek de iyı bir rehber değil bu. -16(hayatta kalma odaklı beynimiz) "Mutluluk" hissi dört özel beyin kimyasalından gelir: dopamin, en- dorfin, oksitosin ve serotonin. Bu "mutlu kimyasallar", beyin hayatta kalmamıza yarayan bir şey gördüğünde salgılanır. Sonra salgılanma durur ve iyi bir şey yolunuza çıktığında yeniden salgılanmak üzere beklerler. Her mutlu kimyasal farklı bir iyi hissi tetikler: • Dopamin ihtiyacınız olan şeyleri bulduğunuzda hissettiği- niz keyfi üretir. "Evreka! Buldum!" hissi. • Endorfin acıyı fark etmenizi engeller. Öfori ya da coşku, zindelik hissi olarak da bilinir. • Oksitosin başkalarıyla güvende olma duygusunu üretir. Bağ kurmakla ilişkilidir. • Serotonin başkaları tarafından saygı görme duygusunu üretir. Gururla ilişkilidir. -16, 17(kimyasallar bizi nasıl mutlu eder?) • Dopamin, ihtiyacınız olan şey çok çaba gerektirse de ona ulaşmaya teşvik eder. • Endorfin acıyı yok saymanızı sağlar ve böylece bir yara al- dığınızda bulunduğunuz yerden kaçabilirsiniz. • Oksitosin sizi başkalarına güvenmek ve arkadaşlıklarda güven bulmaya teşvik eder. • Serotonin saygı kazanmanızı sağlar ve böylece çiftleşme olanaklarınızı artırır, böylece soyunuzu devam ettirebilirsiniz. -18( her kimyasalın bir görevi var) Korteksiniz dünyayı kaba ayrıntılarla bir kaos olarak görür. Ta ki lımbık sistem bir şey için iyi ya da kötü olduğu hissını yaratana kadar. -20( insanların limbik sistemi ve korteksi nasıl birlikte çalışır?) Sürekli olarak çabanıza değen şey ile çaba harcamamanız gereken şey arasında karar veriyorsunuz. Dopamin devreleri bu kararda size rehberlik ediyor. -36( dopaminle tanışın) Doğadaki her canlı olabildiğince az nöron çalıştırır, çünkü nöronlar metabolizma için pahalıdır. Aktif bir kastan çok daha fazla oksijen ve glikoz tüketirler. Bir nöronu hayatta tutmak çok fazla enerji gerektirir ve bu da hayatta kalmayı zorlaştırır. Tabii eğer yaşamınızı bundan kazanmıyorsanız. Doğal seçilim insanlara devasa sayıda nöron verdi ve bu da doğuştan gelen bilgi üzerinde büyük bir avantaj sağlayabileceğimiz anlamına geliyor. Kurduğu- muz sinir ağlarına güvenmek üzere tasarlandık. Bu yüzden, bizi yanlış yola götürseler de onları görmezden gelmek çok zordur. -122'123( çok sayıda nöronun yükü) Çocukluk bir canlıya sinir ağlarını inşa etmesi için zaman verir. [...] doğal seçilim zannettiğiniz gibi kısa süren çocukluk dönemlerinden yana değildir. Çocukluk süreleri zamanla uzar, çünkü doğal seçilim deneyimden edinilen hayatta kalma becerilerini ödüllendirir. Çocukluk, bir organizmayı ihtiyaçları karşılama yükünden mual tutar, çocuk çevresiyle ilişki kurarak ihtiyaçlarını yavaş yavaş karşılamayı öğrenir. Bağımlılık süresi kısa hayvanlar doğuştan ya- şam becerilerine ihtiyaç duyar, dolayısıyla sadece atalarının yaşa d ekolojik çevrede hayatta kalabilirler. Ve haliyle o bölgenin dı- şında ölürler. Insanlar içine doğduklan ortama uyum sağlayamaya hazırdır. Ve bir kere adaptasyon geliştirdikten sonra hayatlan buna baglıymışçasına ona güvenirler. Bu yüzden bir kez mutlu kimyasal stratejisini öğrendikten sonra bunu unutmak çok zordur. -123( sinirsel öğrenmenin çoğu çocuklukta gerçekleşir) Başkaları üzerindeki etkinizin tadını çıkarın. Eleştirmeden ve kontrol etmeden başkalarının sizin iyi yönlerinizi aynaladığını fark edebilirsiniz. Bir ödül ya da bir teşekkür bile beklemeyin. Sessizce keyfine varın. -148( yeni serotin devreleri kurmak) Vahşi bır hayvan karnını doyurmak, eş bulmak ve yavrusunu avcılardan korumak için mücadele verdiğinden stres altındadır. Bunun eskilerde kaldığını zannetsek de ihtiyaçlarımızı karşılamak streslidir. Beynimiz bunun için gelişmiştir ve yükten kaçmak onu mutlu etmez. Sizi başka biri gözetsın isteyebilirsiniz ama gerçekten ihtiyaçlarınızı karşılamanın yükünden kaçarsanız kendinızı şaşır- tıcı bir şekilde mutsuz bulursunuz. Size verilenlerı yetersiz bulur ve hayatınızı stresle doldurursunuz. Size bakanları bırakmaktan korksanız da onların yanında kendinizi sıkışmış hisseder ve kendi ihtiyaçlarınızı karşıladığınız bir hayatı özlersiniz. -157'158 Başkalarının acıları için üzülmek ve mümkünse onlara yardım etmek mantıklı. Fakat beyniniz sizin kendi iyiliğinize odaklanır Kendi ihtiyaçlarınızın farkında olmak diğerlerini yargılamak ve görmemek anlamına gelmez. Onları kendi ihtiyaçlarından sorum- lu yetişkinler olarak görüp saygı duyarsınız. Önce kendi oksijen maskenizi takıyorsunuz, tıpkı uçakta söyledikleri gibi. Mutlulu- ğunuzu başkalarının ellerine bırakırsanız sonuç kısırdöngü olur. Hayatınızın kontrolünü almak en gerçek seçimdir. Başkalarının- kini kontrol edemez ya da onlardan sizinkini yönetmelerini bekleyemezsiniz. -168 BU ARAÇLAR BEYNİNİZİ EĞİTMEDE YARDIMCI OLACAK: Ayna: Sahip olmak istediğiniz alışkanlığa sahip birisini bulun ve aynalayın. Denge: Halihazırda iyi olduğunuz mutlu kimyasalları geliştirin. Ekleme: Eski mutlu köklerin üzerine yeni mutlu devreler inşa edin. Enerji: Enerjinizi zor mücadelelere saklayın. Miras: İçinizdeki memeliyi memnun etmek için bireysel varlığınızı koruyun. Eğlence: Yeni davranışınızda eğlenceli bir yön bulun ve tekrarlayın. Parçalar: Zorlu görevleri daha küçük parçalara bölün. Yapabildiğinle tatmin olmak: En iyinin peşinde sonsuza kadar koşmak yerine tatmin edici bir çözüm daha iyi ola bilir. Planlamak: Yeni devrelerinizi oluşturmaya başlayın, böylece ihtiyacınız olduğunda hazır olurlar. Gözünde canlandırmak: Sinir yollarınız görünmez olsalar da inşa ediliyorlar. -186
Mutlu BeyinLoretta Graziano Breuning · Aganta Kitap · 20171,131 okunma
51 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.