“Ölüleri diriler gömmelidir, ancak burada diri yok, vadesini uykuda dolduran ölmemişler var, onlara da mutluluk yaratamazsın; acılarını bile artık tanımazlar onlar, gayrı ızdırap çekmezler, gamlarından kurtulmuşlardır.” Andrey Platonov - Can
Okuduğum en zor metinlerden biri oldu Can ama bir o kadar da etkileyiciydi. Kısa olmasına rağmen her sayfasında yoğun duygular var; acı, kayıplar, yaşayan ölüler ve ayrılıklar, sefalet ve hastalıklar. Hikaye, Nazar Çagatayev’in Sovyetler Birliği’nin varlığını sürdürdüğü 1930’larda, doğduğu topraklara, Sarıkamış’a gönderilmesi ile başlıyor. Can bölgesinde ölümle pençeleşen, ruhları dünyadan çekilen, bedenleri hayata direnen insanları yeniden ayağa kaldırmayı amaçlayan Çagatayev, devrimin vaat ettiği ideal toplum modelini hayata geçirmeye çalışırken, parçalanmış ruhlarla kaybolmamak için mücadele ediyor.Annesizliğin yokluğu içinde büyüyen bir çocuğun, büyüyüp kendi insanlarına sevgi, bağlılık ve dayanışma aşılamayı amaç edinmesi ve bu amacını sistemin getirdiği haksızlıklar çerçevesinde yaşamı pahasına sahipleniyor olması muazzam bir duruş. Umudun bir an bile kaybedilmediği ancak, insanların umuda tutunmasının ne kadar zor olduğunu ilmek ilmek işleyen, ağırlığı insanın yüreğine oturan bir hikaye.
Yazarın hayattayken kitaplarının yasaklandığını, basılmadığını ve ölümünden sonra kıymetinin anlaşıldığını, Can’ı okumadan önce araştırırken öğrenmiştim. Bu bile bu kitabı okumam için yeterli bir sebepti. Uzun zaman unutmayacağım.
·
31 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.