12 Hayvanlı Türk Takvimi
Proto-Türk Çular’ın takvimi kış dönümünde başlamakta ve aylara 1-12 sayılarıyla işaret edilmekteydi. Göktürk takvimi de Çular ile eşgüdümlü biçimde kış dönümü ile başlayıp baharda başlayan Çin takviminin iki ay önünden ilerlemekteydi. Bu dönemde hem Türkler hem de Çinliler özel bir hayvan takvimi kullanıyordu. Uzun süre boyunca bu alandaki araştırmacıların büyük kısmı, Çinlilerin kültür üreten yerleşik toplum olup Türklerin kültür ithal eden göçebeler olduklarını, dolayısıyla takvimin Çinlilere ait olması gerektiğini düşündüler. Buna destekleyici kanıt olarak takvimde bulunan ejderha motifinin Çin mitosuna ait olduğunu öne sürdüler. Buna karşın, W. Eberhardt, hayvan takviminde bulunan ejderha figürünün bir Hun kültü olduğunu bizzat dönemin Çin kaynaklarından ispatlayarak takvimin Türklere ait olduğunu öne sürmüştür. Eberhardt’a göre, Hunlar’ın “uyuyan ejderin ini” adlı şehri, bu topluluklarda Çin’den ithal edilmemiş özgün bir ejder kültünün varlığının deliliydi. Bu on iki hayvan takvimine göre yıllar ve aylar sırasıyla sıçan, öküz, pars, tavşan, ejderha, yılan, at, koç, maymun, horoz, köpek ve domuzdu. İki toplulukta da aylar yeni hilal ile başlıyordu. Takvimle uyumlu biçimde Türkler, mevsimleri Çeçeklig (çiçekli), Isıg (sıcak), Yağmurlıg (yağmurlu), Küz (güz), Tümlig (soğuk) ve Karlıg-Buzlug olarak tanımlıyorlardı. Mevsimler ve hayvan simgeleri, Türklerin yaklaşan fırsatlara ve risklere karşı girişecekleri eylemleri belirlemesi bakımından önemliydi. Türkler, gerek sefere çıkarken gerek barış görüşmelerinde ve ekonomik döngülerde fala başvurdukları için içinde bulunulan yıl, mevsim ve ay astrolojik etkisi bakımından çok önemliydi. Türkler bu dönemlerde, doğanın pozitif kutbu olan Yarug enerjisinin zirve yaptığı anlarda harekete geçmeye özen gösterirlerdi. 22 Mayıs-22 Haziran arasındaki “Ulu Ay”, doğa kaynaklarının çoğalması bakımından en yüksek seviyeyi temsil ediyordu. Türklere göre, bu ayda sürülerin çoğalması hızlanır ve verdikleri sütün verimi artardı.
Türk Mitolojisi
·
604 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.