Yusuf Akçura, Türkçülük akımının en önemli temsilcilerinden biridir. Türk milletinin varlığını ve birliğini koruma çabası, eserlerinde ve siyasal faaliyetlerinde açık bir şekilde görülmektedir. Akçura, Türkçülük fikrini modern bir millet inşa etme çabalarının merkezine koyar. Türkçülük, onun düşünce dünyasında yalnızca bir kimlik sorunu değil, aynı zamanda siyasal ve kültürel bir kurtuluş yolu olarak önem taşır.
Akçura’nın kaleme aldığı Üç Tarzı Siyaset eseri, Osmanlı'nın çöküş döneminde çıkış yolları arayan aydınların ve padişahların uygulamaya çalıştıkları Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük ideolojilerinin uygulanabilirliğini, avantajlarını ve dezavantajlarını eleştirir. Çokuluslu bir imparatorluğun geleceğine dair öne sürdüğü bu üç temel siyaset tarzı, Tanzimat'tan itibaren Osmanlı elitlerinin çelişkilerini özetleyen bir tartışma zemini yaratmıştır. Eser, imparatorluğun son yıllarında yaşanan fikir ayrışmasını anlamak için hem teorik hem de tarihsel açıdan önemli bir yere sahiptir.
Akçura, Osmanlıcılık fikrini eleştirirken, imparatorluğun çok uluslu yapısı nedeniyle bu siyasetin uygulanabilir olmadığını savunur. Osmanlı milleti yaratma çabasını, Amerikan milletinin yapay bir şekilde inşa edilmesine benzetir. Ayrıca Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilik akımı, Osmanlı'daki farklı milletlerin bir arada tutulmasını neredeyse imkânsız hale getirmiştir. Bu bağlamda Akçura, Osmanlıcılık fikrine dair şu önemli eleştiriyi yapar: “Farklı milletleri bir arada tutma çabaları, kaçınılmaz olarak zayıf bir birlik yaratır.”
İslamcılık düşüncesine yönelik eleştirilerinde Akçura, modern dünya düzeninde din temelli bir siyasetin uluslararası alanda etkisiz kalacağını belirtir. İslamcılık fikrinin Osmanlı tebaasını Müslümanlar ve gayrimüslimler olarak ikiye ayıracağını ve bu durumun devleti zayıflatacağını ifade eder. Ayrıca, İslam coğrafyasının büyük bir kısmının Hristiyan devletlerin kontrolü altında olması, bu ideolojinin uygulanabilirliğini daha da zorlaştırır. Akçura’nın bu konudaki ifadesi şu şekildedir: “Din, birleştirici bir gücün ötesinde siyasal bir motif olarak yetersizdir.”
Türkçülük, Akçura’ya göre en mantıklı ve uygulanabilir siyaset tarzıdır. Ancak, yeni bir akım olması nedeniyle diğer ideolojilere kıyasla teşkilatlanmasının zayıf olduğunu ve birçok zorluk içerdiğini kabul eder. Türklerin Türk kimliğinden uzaklaşmış olması, tarihlerini ve kültürel değerlerini unutması, Türk nüfusunun geniş bir coğrafyaya yayılması ve bazı Türk topluluklarının Rusya gibi devletlerin kontrolü altında bulunması bu zorluklar arasında sayılabilir. Akçura, Türkçülüğün başarılı olabilmesi için şu şekilde bir düşünce ortaya atar: “Eğer Türkçülük siyaseti izlenecekse, bunun modern bir temel üzerinde şekillenmesi gereklidir.”
·
45 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.