Ah Mary... Keşke tanısaydım seni. Çağdaşın olsam, sen yine çağının ötesinde olurdun...
1759 doğ.lu İngiliz Mary Wollstonecraft 'ın Fransız anayasasında kadınların haklarına değinilmemesi nedeniyle 1792 de tepkiyle kaleme aldığı bu eser bir alaninda ilk konumunda. Kadını akılsız diye yaftalayıp iştihalarına zevk, çocuklarına bakıcı, evlerine hizmetçi olma dışında misyon yüklemeyen, bunlar dışında da herhangi bir eğitim almalarını gerekli görmeyen erkek kesimine tokat niteliğinde olan bu eserin dili kaleme alındığı döneme göre çok cesur. Nitekim muhatabı doğrudan dönemin ünlü erkek filozof ve yazarları. Lafını hiç sakınmadan, hatta kitaplarından da alıntılayarak izah etmiş. En önemlileri ise J.J.Rousseau. Daha önce eserlerini okuma fırsatı bulmuş hatta sevmiştim de. Ama yazar ile ilgili izlenimlerim biraz değişti elbette. Tamamını değilse de bir kaç alıntı ekleyim ki siz de tahayyül edin.
Rousseau: "Erkeklerin hoşuna gitmek, onlara faydalı olmak, kendilerini onlara sevdirmek ve saydırmak, küçükken büyütmek, büyüyünce onlara bakmak, nasihat vermek, teselli etmek, hayatı zevkli ve sevimli bir hale koymak... İşte kadınların görevleri her zaman bu olmuştur."
"İsraf , havailik ve sabırsızlık kadınların ilk bozuk ve sürekli zevklerinden doğan kusurlarıdır. "
" İstisnasız hemen bütün küçük kızlar yazmayı ve okumayı istemeyerek öğrendikleri halde, dikişe karşı büyük bir heves ve arzu gösterirler. "
Yukarıdaki alıntı Rousseau nun "Emile ya da Çocuk Eğitimi Üzerine" adlı eserinden. Eser 1762 yılında yayımlanmış. Tesadüf bu ya kadin bir çevirmen eseri dilimize kazandırmış. İlk izlenimleri neydi acaba? Elbetteki eserleri yazıldığı döneme göre değerlendirmek gerekir ama Rousseau Fransız devrimini ve akabinde kurulan devleti etkilemiş bir filozof ve ondan cinsiyet konusunda daha derinlikli düşünceler beklerdim.
Aslında bu eser feminizm çalışmaları alanında bir ilk olma özelliğini taşımakta. Zira İngiliz yazar, Fransız anayasasında kadın haklarına değinilmemesi üzerine tepki olarak kaleme almıştır bu eseri. Ve şöyle açıklıyor gerekçesini " bu konuyu ele almazsan muhakememi zedelemiş olurum." Günümüzde feminizmin anlamını bilmeyen karşı cins ve feminizmin önemini hala kavrayamamış hemcinslerimin arasında 230 yıl öncesinden gelen bu metin yine de umutlarımı yeşertmekte.
Ayrıca şunu da belirteyim yazar gelecekte #frankenstein ı yazacak olan kızı #maryshelley in doğumundan 11 gün sonra, yani 38 yaşında vefat etmiş. Saygı ve sevgiyle anıyorum. Kısacık yaşamına neler neler sığdırmış. Bazı insanlar bu dünyadan iyi ki geçmiş
Kadın Haklarının GerekçelendirilmesiMary Wollstonecraft · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20192,040 okunma
·
73 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.