“İnsan olanın başından her şey geçer,
aldırma...” sf:114
Bereketli topraklarda insan olanın başına her şey gelir, ne mi gelir? Ç. Köyün’den çıkan 3 arkadaş; İflahsızın Yusuf, Köse Hasan , Pehlivan Ali “kadere kırk beş” deyip tutmuşlar Çukurova’nın yolunu… Açlık mıydı, cehalet miydi yoksa bir umudun peşinden koşmak mıydı dertleri bilinmez. Çalışmak için gittikleri pamuk tarlasında ilk Hasan dayanamaz gurbetliğin zorluğuna ve insanlığın zulmüne, insan ki insanlıktan çıkmış gözü dönmüş bir kapitalist… Zor olan tutunmaktı neye küflü ekmeğe mi yoksa Pehlivan Ali gibi sevdalısı Fatmaya mı, savurdu Pehlivan Ali’yi yazın yüzü ordan oraya tek derdi sevdalısını alıp köye gidip anasıyla tanıştırmak ama düzen sistem yok dedi ben senin kanını emeceğim:
…
Enginli yüksekli kayalarımız
Gamınan yoğrulmuş binalarımız
Doğurmaz olaydı analarımız
…
sf:383
Orhan Kemal, ben yaşadığım toprakların insanının gerçeklerini anlatıyorum der. Ben okuduğum da dedim gerçekten kötü insan var, kötülüğü bile bile yapan insanlar var şimdi de var ve gelecekte de var olacak. İnsanı, insan olabilmeyi bize anlattığın için sonsuz teşekkürler Orhan KEMAL