MACBETH; POLİTİK BİR HEZEYAN
Shakespeare'in tragedya ve komedyalarında tarihsel olayları işlediğini biliyoruz. 
Macbeth 'de tarihi gerçeklerin sahneye uyarlanmasıyla oluşan bir tragedyadır. Buradaki tarihsel gerçeklik ise İskoçlarla, Danimarka arasındaki bir savaştır. Bazı kaynaklara göre bu savaşta geçen kral ve soyluların ismi aynı şekli ile Macbeth 'de kullanılmıştır. Oyunda geçen Macbeth karakteride bunlardan bir tanesidir.
William Shakespeare oyununda bu kez tema olarak kıskançlık ve hırsı kullanmıştır. Macbeth'in İskoç tahtı üzerinde hak iddia ettiği süreç, onun bütün insani duygulardan sıyrılıp canavarlaşması ve hatta yer yer aklını bile kaçırmasına sebep olan bir olaylar dizinine dönüşür.
Macbeth ve Leydi Macbeth akıl almaz planlarıyla ellerine kan bulaştırırken, despotlukları ile halkı kendilerinden tamamen uzaklaştırmışlardır.
Burada asıl irdelememiz gereken mevzû Kral Duncan tarafından cesur sadık ve onurlu bir komutan olarak sunulan bir soylunun, bir komutanın hırsları ve kontrolsüz kıskançlığı yüzünden kendine yazdığı sondur.
Oyunda kıskançlığın kaynağı olan iktidar olma arzusu insanın sıradan istemlerini, öyle akıl almaz eylemlere dönüştürür ki, Macbeth bile buna akıl erdiremez. William Shakespeare bu durumu oyundaki şu muhavere ile gözler önüne serer:
" Allahım bizi koru! dedi biri; öteki amin! dedi.
Beni görmüşler gibi bu kanlı ellerimle.
İçime doldu duydukları korku.
Allahım bizi koru! dedikleri zaman Ben de amin demek istedim, diyemedim."
İktidarın ve krallığın ele geçme aşamasından sonra, sözde krallığı korumak için işlenen cinayetlerin ardından yaşadıkları vicdan azabı onları ölüme kadar götürür. Bu iki karakterin dışındaki diğer karakterler tek boyutludur, biz çatışmayı, insani olan çatışmayı, sadece Macbeth ve karısı Lady Macbeth’te görürüz. Öyle bir çatışma ki nihayetinde çiftin bütün bir maneviyat ve psikolojisi altüst olur.
Oyunda en dikkat çekici nokta, bütün sahne ve perdelerde kadın karakterlerin verdiği akıl ve öğütlerin, bütün bir hikayeyi nasıl bir trajediye dönüştürdüğüdür. Cadıların Macbeth ve Bangue'ye fısıldadığı hakimiyet ve krallık müjdesi ile başlayan öykü, Leydi Macbeth'in bu müjdeyi akıl almaz kötülüklerle ateşlemesi ile devam eder.
Oyunun öyküsünün bu kısmını Orta çağ Avrupa'sında kadının lanet unsuru olarak görülmesinden tutup, yaratılışın ilk sahnesindeki yasak elma metaforuna kadar götürebiliriz. Ama her halûkarda tek suçlu kadın unsuru değil, içgüdülerini bir türlü dizginleyemeyen erkek faktörüdür.
Macbeth günah ve suç kavramlarını da muazzam bir bakış açısıyla okura sunar. Yasaklanan eylemlerin yapıldıkça nasıl içinden çıkılmaz bir dehliz haline geldiğini çok net görürüz. Durdurulamaz, ikna edilemez ve içinden çıkılamaz bir hâldir bu. Nihayetinde "Kötülükle başlayan kötülükle sağlamlaşır." (S..53)
Oyunda analiz edilecek çok fazla nokta var. Macbeth ve karısının yaşadığı buhranlar, cadı kazanında kaynatılan mistik metaformlar, hayaletler... William Shakespeare bunların hepsine yoğun bir anlam yüklemiştir. Oyunu okurken bu gayet net anlaşılıyor. Özellikle cadı kazanının içine atılanlar, katl , kıskançlık, hırs gibi günah unsurlarının ne kadar mide bulandırıcı olduğunu gözler önüne serer.
Macbeth bir süredir yaptığım William Shakespeare okumalarımın şimdilik sonuncusu oldu benim için. Bu oyunla okumayı zirvede bıraktığımı düşünüyorum. Okuduğum hiçbir oyun asla bir tekrar yaşatmadı bana. Her seferinde başka bir konu bambaşka metaformlarla anlatılmıştı.
Genel olarak biraz da William Shakespeare'in yazın dilinde kullandığı gündelik faktörlerden bahsetmek istiyorum. Shakespeare müthiş bir tarih yorumlayıcısı ve halk edebiyatçısı. Çünkü eserlerini yazarken hep buralardan beslenir. Bunun dışında hiç İngiltere'den çıkmadığı varsayılırsa, coğrafyaları bu kadar net tanıması okur adına gerçekten olağanüstü bir durum. Çiçekleri ve kuşları da çok iyi tanıyor. Bu benim özellikle dikkatimi çekti. Aslında okumam sırasında bunları tek tek kaydetmek isterdim ama çok sonradan geldi aklıma. Belki de sırf bu bile William Shakespeare okumalarına devam etmem için bir sebep olabilir.
Sevgili William Shakespeare seninle tanıştığıma memnun oldum, görüşmek ümidiyle...
🪻
Macbeth 'de tarihi gerçeklerin sahneye uyarlanmasıyla oluşan bir tragedyadır. Buradaki tarihsel gerçeklik ise İskoçlarla, Danimarka arasındaki bir savaştır. Bazı kaynaklara göre bu savaşta geçen kral ve soyluların ismi aynı şekli ile Macbeth 'de kullanılmıştır. Oyunda geçen Macbeth karakteride bunlardan bir tanesidir.
William Shakespeare oyununda bu kez tema olarak kıskançlık ve hırsı kullanmıştır. Macbeth'in İskoç tahtı üzerinde hak iddia ettiği süreç, onun bütün insani duygulardan sıyrılıp canavarlaşması ve hatta yer yer aklını bile kaçırmasına sebep olan bir olaylar dizinine dönüşür.
Macbeth ve Leydi Macbeth akıl almaz planlarıyla ellerine kan bulaştırırken, despotlukları ile halkı kendilerinden tamamen uzaklaştırmışlardır.
Burada asıl irdelememiz gereken mevzû Kral Duncan tarafından cesur sadık ve onurlu bir komutan olarak sunulan bir soylunun, bir komutanın hırsları ve kontrolsüz kıskançlığı yüzünden kendine yazdığı sondur.
Oyunda kıskançlığın kaynağı olan iktidar olma arzusu insanın sıradan istemlerini, öyle akıl almaz eylemlere dönüştürür ki, Macbeth bile buna akıl erdiremez. William Shakespeare bu durumu oyundaki şu muhavere ile gözler önüne serer:
" Allahım bizi koru! dedi biri; öteki amin! dedi.
Beni görmüşler gibi bu kanlı ellerimle.
İçime doldu duydukları korku.
Allahım bizi koru! dedikleri zaman Ben de amin demek istedim, diyemedim."
İktidarın ve krallığın ele geçme aşamasından sonra, sözde krallığı korumak için işlenen cinayetlerin ardından yaşadıkları vicdan azabı onları ölüme kadar götürür. Bu iki karakterin dışındaki diğer karakterler tek boyutludur, biz çatışmayı, insani olan çatışmayı, sadece Macbeth ve karısı Lady Macbeth’te görürüz. Öyle bir çatışma ki nihayetinde çiftin bütün bir maneviyat ve psikolojisi altüst olur.
Oyunda en dikkat çekici nokta, bütün sahne ve perdelerde kadın karakterlerin verdiği akıl ve öğütlerin, bütün bir hikayeyi nasıl bir trajediye dönüştürdüğüdür. Cadıların Macbeth ve Bangue'ye fısıldadığı hakimiyet ve krallık müjdesi ile başlayan öykü, Leydi Macbeth'in bu müjdeyi akıl almaz kötülüklerle ateşlemesi ile devam eder.
Oyunun öyküsünün bu kısmını Orta çağ Avrupa'sında kadının lanet unsuru olarak görülmesinden tutup, yaratılışın ilk sahnesindeki yasak elma metaforuna kadar götürebiliriz. Ama her halûkarda tek suçlu kadın unsuru değil, içgüdülerini bir türlü dizginleyemeyen erkek faktörüdür.
Macbeth günah ve suç kavramlarını da muazzam bir bakış açısıyla okura sunar. Yasaklanan eylemlerin yapıldıkça nasıl içinden çıkılmaz bir dehliz haline geldiğini çok net görürüz. Durdurulamaz, ikna edilemez ve içinden çıkılamaz bir hâldir bu. Nihayetinde "Kötülükle başlayan kötülükle sağlamlaşır." (S..53)
Oyunda analiz edilecek çok fazla nokta var. Macbeth ve karısının yaşadığı buhranlar, cadı kazanında kaynatılan mistik metaformlar, hayaletler... William Shakespeare bunların hepsine yoğun bir anlam yüklemiştir. Oyunu okurken bu gayet net anlaşılıyor. Özellikle cadı kazanının içine atılanlar, katl , kıskançlık, hırs gibi günah unsurlarının ne kadar mide bulandırıcı olduğunu gözler önüne serer.
Macbeth bir süredir yaptığım William Shakespeare okumalarımın şimdilik sonuncusu oldu benim için. Bu oyunla okumayı zirvede bıraktığımı düşünüyorum. Okuduğum hiçbir oyun asla bir tekrar yaşatmadı bana. Her seferinde başka bir konu bambaşka metaformlarla anlatılmıştı.
Genel olarak biraz da William Shakespeare'in yazın dilinde kullandığı gündelik faktörlerden bahsetmek istiyorum. Shakespeare müthiş bir tarih yorumlayıcısı ve halk edebiyatçısı. Çünkü eserlerini yazarken hep buralardan beslenir. Bunun dışında hiç İngiltere'den çıkmadığı varsayılırsa, coğrafyaları bu kadar net tanıması okur adına gerçekten olağanüstü bir durum. Çiçekleri ve kuşları da çok iyi tanıyor. Bu benim özellikle dikkatimi çekti. Aslında okumam sırasında bunları tek tek kaydetmek isterdim ama çok sonradan geldi aklıma. Belki de sırf bu bile William Shakespeare okumalarına devam etmem için bir sebep olabilir.
Sevgili William Shakespeare seninle tanıştığıma memnun oldum, görüşmek ümidiyle...
🪻··
1.278 Gösterim
2 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Machbet incelemesi gelmiş😍. Çok güzel noktalara değinmişsin, günah,suç,kadının ve erkeğin irade karşısında güçsüzlüğü,hırs, kıskançlık 🤌🏻🤌🏻🤌🏻.. Güzel boyutlara taşımışsın,farklı bir bakış açısı oldu bana👌🏻👏🏻👏🏻. İncelemenle birlikte bir daha gözden geçirdim zihnimde kitabı 💫. Sağolasın, emeğine kalemine sağlık güzel Hoca'm,daim olsun,okudukça mutlu oluyorum incelemelerini,çok istifadeli oluyor benim için 💫✨💖🤗
Teşekkür ediyorum cânım hocam. Fikirlerin benim için çok kıymetli. Eksik olma.🪻 @__bhcftma
Râbia senin fikirlerin de öyleeee🌸🩷💕 ben eksik olmayayım,sen de olma🩵🫂💙, arkadaşlığımız daim olsun güzel Hoca'm 🎈 iyi ki 🥰🌹
Sizler ne güzel incelemeler yazıyorsunuz MaşaAllah, çok imreniyorum..🎀☺️ Birkaç kalem var öyle, yazacak bişey bulamadığım için sadece beğeniyorum.. 🙈☺️ Kalemine sağlık, Shakespeare böyle onur verici şekilde nadir uğurlanmıştır.. ☺️🎀✨
Nezaketiniz için çok teşekkür ediyorum. Eyvallah. Güzel yüreğinize sağlık. 🪻 @hizz88
