Frankenstein ~ Mary Shelley
“Eskiden kitaplarda okuduğum ya da başkalarından duyduğum kötülük ve haksızlık hikayeleri bana çok eski zamanların ya da uydurma kötülüklerin anlatıldığı masallar gibi gelirdi. En azından bana uzak ve hayal gücünden çok mantığa hitap eden şeylerdi. Oysa şimdi felaketin ne demek olduğunu anladıktan sonra insanlar bana birbirinin kanına susamış canavarlar gibi görünüyor”
Herkese merhaba kitapseverler; bazı hikâyeler vardır, asla eskimez. Çünkü soruları değil, insana dair en temel çatışmaları anlatır. Frankenstein yalnızca bir “yaratık” hikâyesi değil; insanın bilime, yaratmaya ve kendine olan inancının karanlık bir yansıması olarak karşımıza çıkıyor. Frankenstein’ın, ölümle yaşam arasındaki sınırı aşarak yarattığı varlık, bir mucizenin değil, insanın sınır tanımayan hırsının bir ürünü olduğunu gösteriyor. Ancak bu hikâyede yaratık insanın kibri, sevgisizliği ve başarısızlığının tezahürü
Kitap yalnızca gotik edebiyatın değil, modern edebiyatın da sayfalarında gezinmeye hala devam ediyor. Alasdair Gray’in Zavallılar (Poor Things) kitabı, ve yapılan filmi Shelley’nin başlattığı yaratıcı-yaratılan ilişkisini bambaşka bir düzlemde yeniden ele alıyordu. İzleyenler anımsayacaktır, Frankenstein’ın yaratığı bu kez bir kadın bedeniyle karşımıza çıkıyordu: Bella Baxter. Gray, Shelley’nin felsefi tartışmalarını alıp toplumsal eleştirilerle harmanlamıştı; kadının kimliği, özgürlüğü ve yaratım sürecindeki yeri gibi sorularla hikâyeyi derinleştirmişti. Yaratılanın yaratıcısına olan bağımlılığı burada başka bir dönüşüme uğruyor; Bella, bir figür olmaktan çıkıp kendi hikâyesini yazıyordu.
Shelley’nin de Gray’in de anlattığı şey, insanın yaratma eylemine olan bitmek bilmeyen tutkusu. Fakat her iki eserde, bu tutkuyu sorgulayan bir ayna var: Bilim mi, ahlak mı, yoksa insanın içindeki karanlık mı galip gelir? Frankenstein ve Zavallılar, birbirine uzanan bir köprü gibi; biri geçmişten, diğeri ise günümüzden aynı hakikate dokunuyor. İnsan olmanın ne demek olduğunu sorgulayan iki güçlü köşe taşı.
Bu kitap okuyucuya, insanın en büyük yaratısının aynı zamanda en büyük yıkımı olabileceğini ve bu yıkımın en acımasız yüzünün insanın kendi vicdanında saklı olduğunu bir kez daha öğretiyor. Yine çok severek okudum ve tarzı sevenlere tavsiye ederim.
Herkese keyifli okumalar dilerim, sevgiyle
·
55 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.