Puan vermedi·210 syf.··
Beğendi
·2025 14. kitabı
·12 günde okudu
·Okunma: 14 Ocak 2025 00:16
Balkan tarihi üzerine oldukça derli toplu bir eser olduğunu söyleyebilirim. Kronolojik olarak geçmişten günümüze kaynakça dipnot zenginliğiyle bölge tarihi objektif olmaya özen gösterilerek aktarılmış.
Yazar Mark Mazower Columbia Üniversitesi tarih profesörü. Lisans ve doktorası Oxford Üniversitesi'nden. Dil gayet anlaşılır ve sade. Alana yönelik ilk kez okuma yapanlar da gayet rahat bir şekilde sıkılmadan okuyabilirler. Akademik olarak eserle beraber farklı kaynaklar okumakta da fayda var. Çoğunlukla ikincil kaynaklardan yapılan alıntılar okurken acaba dedirtiyor. Bir kaç yerde Osmanlı'nın ermeni soykırımı gibi mesnetsiz ifadeler kullanması bölge hakkında duyduklarının kulaktan dolma olduğunu gösteriyor. Örnek olarak 161. sayfada "Bu dönemde Anadolu'da Osmanlı devleti de binlerce Rum'u kıyı bölgelerindeki iç kesimlere sürmüş, 1915-1916 yıllarında belki 1 milyona yakın Ermeni'yi örgütlü ve sistematik bir katliama tabi tutmuş, bunların bir kısmını doğrudan öldürürken diğer bir kısmını da tehcir yoluyla açlıktan ölmeye mahkum etmiştir..." Bu altı boş ifadeye sahip bir yazarın her ne kadar objektif olmaya çalışsa da olamayacağı aşikardır. Sistematik katliam ifadesinin kabul edilebilir hiçbir yanı yoktur. Özellikle Rusların bölge halkını silahlandırması, Avrupalı devletlerin Balkanları silahlandırıp yardımları da kitapta daha detaylı anlatılmalıydı. Yer yer Balkan halkları üzerine Osmanlı'yı olumsuz eleştirse de ama yine iyiydi, ama dini hoşgörü vardı diyerek güzellemeye de çalıştığını söylemek gerek.
Balkanlar üzerine çalışma yaparken sadece İngilizce kaynaklarla objektif bir eser ortaya konmayacağı aşikardır. Burada da Osmanlıca veya Türkçe bir kaynak olmadan ağırlıkla ikincil ve İngilizce kaynakçalarla ortaya bir eser konmuş. Kitap aslında bu yönüyle derleme tadındadır. Coğrafi olarak da kitabın başında bölgenin fakirliği, tarıma uygunsuzluğu, dağlık alanları ve engel oluşturan sıradağları aktarılırken sonlara doğru zengin topraklar, verimli ovalara geçilmesi ayrıca gariptir. Osmanlı tarihi üzerine araştırma yapanlar bilir ki Rumeli toprakları tarımda oldukça zengindir ve sanayi inkılabıyla Osmanlı'da ilk fabrikalar ve demiryolu bu bölgede kurulmuştur. Bir konu üzerine yorum yaparken konu üzerine detaylı okumalar yapmakta fayda var. Bu iş biraz da İngilizce bilmeyen birinin İngiltere tarihi yazması gibi bir şey. Yaklaşık 550 yıl Balkanlara hükmetmiş bir Türk devletinin bölgeye dair fermanlarını direkt arşivlerden okumakta yarar var.
Her ne kadar kitapta katılmadığım çok fazla yer olsa da zıt fikirlerin düşüncelerini anlamak için eseri bitirebildim. Konuya dair ilgisi olanlara, bilgileri tam oturmamış veya bölgeye dair fikri olmayanlara yine öneririm. Ama bu konuya dair mutlaka farklı kaynak okumaları yapmakta yarar var. Konuya dair yerli kaynak okuyalım diyenler için Serap Toprak'ın "19. Yüzyılda Balkanlarda Ulusçuluk Hareketleri Ve Avrupalı Devletlerin Balkanlar Politikası" kitabını öneririm.
·
90 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.