Yunus
@besonnen
Yüksek Lisans-Tarih
1994
105 okur puanı
Ekim 2019 tarihinde katıldı
Kitabı okumayanlar bu incelemeye bakmasın.
Uzun süredir okumak istediğim bir kitaptı. Anca vakit oldu. Bir günde bitti.
Yüz otuz civarı sayfalık kitabın sonuna kadar durağanlık söz konusuyken kitabın kahramanı Tolganay ananın gelini Aliman'ın başına gelen üzücü olay duygu yoğunluğunu artırmış ve sinirleri gererek savaşa lanet okutmuştur. Tolganay ananın tüm akşam uyumayıp beklemesi uykuya dalınca da gece vakti gelininin sarhoş ve namüsait halde eve girmesi aslında tüm okuyucuların aklına benzer şeyi getirmiştir. Tabi Tolganay ana, zamanında tohumluk buğday ve atlarını çalan hırsızı teşhis etmeye gitmese belki gelininin başına gelenleri uzun süre bilemeyecekti.
Her ne kadar gelinin başına kötü bir şey gelse de hem Tolganay ana hem de köylülerin Aliman'ı üzmeden kötü söz etmeden hiçbir şey olmamış gibi davranmaları ve üstelik Tolganay anayı sırf üzmek için hırsızı teşhis esnasında Aliman'a "orospu" diyen hırsızın karısını köyden kovmaları benimsemenin güzel bir hali. Ama Aliman'ın iç sıkıntısı, ölen eşinin yokluğunu sürekli hissetmesi, konuyu en nihayetinde savaşın etkisine getirmiş ve dört erkekli aileden en sonunda Tolganay ana ve torun kalmıştır. Gelini de doğum esnasında ölünce ninenin varı yoğu torunu olmuştur.
Sıkıcı betimlemeden uzak, aslında hayatın içinden olabilecek bir yaşantıyı tüm çıplaklığıyla ve yoğun duyguyla gözler önüne serdiği için Aytmatov edebiyat dünyasında ayrı bir konumdadır. SSCB topraklarında değil de batıda olsaydı muhtemelen Nobel ödülünü de alırdı.
Kısa sürede bitecek, duyuma dayalı yazılmış bir eser. Tarihi biyografi açısından oldukça hoşuma gitti. Cumhuriyet tarihimizin ilk dönemine dair izlenimler oldukça değerli. Rüşvet, iş bilmeme, doğunun geri kalmışlığı ve hırsızlığı (demiryolu raylarının sökülmesi, canbazın malzemelerinin çalınması), Kırklareli'nde romanların dürüstlüğü, İstanbul'un büyüme evresi altını çizdiğim alanlar oldu. Bir Türk subayının hayatını kısaca ele alan ve bir çırpıda okunabilecek bir eser.
