Jon Fosse’nin “Melankoli” romanı, Norveçli ressam Lars Hertervig’in yaşamından ilham alarak, sanat ve ruhsal çöküş arasındaki hassas çizgiyi ustalıkla anlatıyor. 19. yüzyılda geçen hikâye genç bir ressamın sanata olan tutkusuyla zihnindeki karmaşa arasında sıkışıp kalışını Fosse’nin kendine özgü ritmik diliyle okura aktarıyor. İçsel monologlarla ilerleyen anlatı, Hertervig’in yalnızlığını, melankolisini ve toplumla çatışmasını derinlemesine hissettiriyor.
Fosse’nin anlatım tarzı, bilinç akışı tekniğini kullanma biçimiyle Faulkner ve Woolf’un izinden giderken, kendi minimalist ve tekrarlarla örülü üslubuyla onları farklı bir noktaya taşıyor. Woolf’un dış dünyayla içsel dünyayı iç içe geçiren anlatımına kıyasla, Fosse tamamen zihnin derinliklerine yöneliyor. Faulkner’ın parçalı ve zamansal sıçramalarla kurduğu bilinç akışından ise daha sade, melodik bir dil yaratıyor. Tüm bunlar, Lars Hertervig’in zihnindeki çalkantıyı, bir ressamın fırça darbeleri gibi okurun zihnine işliyor.
Romanın farklı katmanları arasında dolaşırken aslında sanatçının varoluş sancısına, delilik ile velilik arasındaki o ince çizgiye tanıklık ediyoruz. Fosse, Hertervig’i hayali bir düzleme taşırken okuru da onun dünyasına dahil ediyor. Lars’ın sanatına olan tutkusu, aynı zamanda onun ruhsal çöküşünü hızlandırıyor; tıpkı birçok büyük sanatçının yaşadığı gibi, yaratma eylemi ile yıkım iç içe geçiyor.
Fosse’nin eserleri söylenemeyenleri fısıldayan kelimelerle bu kelimelerin arasındaki boşluklarla anlatılan bir yapı kurar. Daha önce “Sabahtan Akşama” romanında da benzer bir anlatım deneyimlemiştim. Orada zamanın akışı insanın iç sesiyle birleşirken, “Melankoli”de bu sesin daha karanlık, daha yoğun bir melodiye dönüştüğünü görüyoruz.
Jon Fosse, sanatı ve insan ruhunun kırılganlığını, büyük bir sadelikle ama sarsıcı bir etkiyle ele alıyor. “Melankoli” yalnızca bir ressamın hikâyesi değil, aynı zamanda insanın varoluşsal sancılarının, yaratıcılığın ve yalnızlığın da bir portresi.
·
250 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.