Merhaba sevgili okur,
Faust iki bölümden ve beş perdeden oluşan bir tragedya. İthaf ile söz alıp, tiyatronun sanatsal boyutuna eleştirel olarak değindikten sonra Tanrı ile şeytanın konuşması ile başlar. Şeytan insanı yoldan çıkaracağını söyler ve Tanrı da ona süre verir. Gece bölümü ile dünya hazlarından uzak bir şekilde bilimle uğraşan Faust ile tanışırız. Ardından Faust’un Mefistofeles yani şeytan ile tanışmasını ve onunla yaptığı anlaşmayı okuyoruz. Mükemmel bir mutluluk anında zamanı durdurmak isterse Faust, ruhunu şeytana satacaktır ve anlaşma kanla mühürlenir. Anlaşmanın şartları öyle güçlü ki, (sonsuz aşk, sürekli güzellik ve gençlik) insan “ben olsam ne yapardım” diye düşünmeden edemiyor.
İlk bölümde Faust 30 yıl gençleşir ve içki, eğlence içinde bulur kendini. Sonra Faust, Gretchen isimli iyi bir kızla tanışır, ona olan şehvet ve temiz aşk duyguları arasında bocalar. Şeytan’ın küçük dokunuşlarıyla işler sarpa sarar. Trajik olaylar yaşanır ve sonuçları çok ağır olur.
Şeytan hayallerimizde canlandırdığınızdan çok başka bir surettedir. Temiz bir görüntüsü olan, aklı başında ve ikna edici konuşan, düzgün bir imaja sahiptir. Şeytan, şu anda bizim yaptığımız, iyi bildiğimiz şeyleri öğütlüyor herkesi kandırmanın ve yoldan çıkarmanın bir yolunu buluyor. En günahsızlar bile şeytanın yakasına yapıştığını fark edemiyor. Kitabın sonunda insanın iradesine ve özündeki iyiliğe vurgu yapılıyor.
Kitabın ikinci bölümü ise bambaşka bir yerden ilerliyor. Mitolojik karakterler üzerinden devlet, iktidar ve savaş anlatısı var. Öyle karışık bir bölümdü ki anlamak için çok zorlandım. Tam olarak anlayabildiğimden de emin değilim açıkçası.
Yazarıyla birlikte yaşlanan bir kitap Faust. Uzunca bir ömürde yazılmış. 60 yıl sürmüş kitabın yazım süreci. Kilise öğretileri ve batıl inançları sık sık eleştirmiş ve bazı kişilere göndermeler yapmış. Kitap derinlemesine incelendiğinde sosyolojik, teolojik, ahlâki, psikolojik yönden bakmak gerekiyor.
Bu kitabı tamamını tek okumada anlayan insanın alnından öpmek lazım. Yazıldığı dilde okumaması gereken kitaplardan.
Kitabın ikinci bölümünde Homeros destanına ve Binbir Gece Masalları’na atıfta bulunuyor. Ayrıca dini metinlerden de sık sık alıntılar yapılıyor.
Faust ile birlikte okunmaz zamanı gelip geçen ama bir türlü okuyamadığım bazı kitapları hatırladım. Boccacio'dan Decamerone okuma listeme eklendi, ayrıca Shakespeare okumak şart oldu.
Kitaba dair unutmayacağım detay ise mitolojik mekan Hades ile ilgili sayfa 449 da şöyle der Goethe:
“Hınca hınç dolu, sonsuza dek boş Hades…”
Hades, tüm kalabalıklığına rağmen "sonsuza dek" boştur çünkü gölgeler yer kaplamamaktadır.
“Gerekmez mi İlişki kurmam insanlarla?
Öğrenmek boşluğu, öğretmek boş olanı?
Konuşunca mantıklı, inancımla orantılı,
Katlandı ikiye karşıtların sesi.
Kurtulmak için bu iğrenç şakalardan hatta,
Sürüklendim yalnızlığa, yabana
Ve, büsbütün unutulmuş, tek başına yaşamamak için,
Teslim ettim kendimi şeytana!”
Diyor Goethe. Bunu uzun uzun düşündüm. Hem insanlarla iletişim kurup öğrenip öğretmeyi isteyip, mantıklı ve düşünce olarak anlayıp anlaşılacağını insanlarla olmayı isterken bu durumun aslında daha çok insanlardan uzaklaştırmasına, onlara yabancılaşmasına ve daha fazla yalnızlaşmasına sebep olması üzücü. İşin en kötü tarafı da bu kadar yalnız ve tek başına yaşamamak için ruhunu şeytana satılması!
İlgilisine tavsiye ederim ancak zorlayıcı bir kitap olduğunu unutmayınız efenim.
·
63 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.