Mai ve SiyahHalid Ziya Uşaklıgil
Ahmet Cemil'in, maviye atfedilmiş hayalleriyle başlayıp siyah ve acımasız gerçeklerle hayallerinin, umutlarının birer birer nasıl yok olduğu anlatılır. Servet-i Funun döneminin özellikleri, dönemin şiir ve sanat anlayışı, aile ilişkileri ve Ahmet Cemil'in pasifliği işlenmiştir.
Her ne kadar romantik unsurlar yoğunlukta olsa da aynı zamanda realist bir eserdir. Dili, yazıldığı tarihe göre ağır, uzun betimlemeler, bitmeyen cümleler okurken sıkabilir.