İsmini Duyunca Şoke Olduğum Kitaplarda Bugün:Edebiyat
Kitabı okuyalı seneler geçmesine rağmen ilk görüşüm hâlâ berraktır: Adını duyar duymaz şoke olmuştum. Hemen edinmek istemiştim. İnanın ki nereden duydum bu kitabı, bilmiyorum ama ismine vurulmuştum, hemen de okudum.
Fakat okuduktan sonra 'keşke sadece ismini sevmekle kalsaymışım' diyecek derecede, bir parça pişmanlık hissettim. Kendim de dans etmeye bayılan bir insan olduğum için ismini görür görmez "beni anlatıyor!!" diyerek atlamamalıymışım..
Hâlâ dans edemeyeceksem hiçbir devrim benimki değildir diye düşünmekteyim ama kitabın içeriğiyle pek uyuşmamaktayım.
Kadınlarımızın kendini anarşik, aykırı, feminist zannederek orada burada kullandığı "dans edemeyeceksem bu benim devrimim değildir" sözü, çok daha alt metin ve kuvvetle önem barındıran bir ifadededir. Twitter biosuna yazılacak bir şey değil yani. Anarşizm böyle yapılmıyor.
Öncelikle yazarımızı tanıyalım: Emma Goldman anarşist aktivisttir.
Küçük yaşta fabrikada çalışırken özgürlük üzerine okumalar ve düşünmeler yapan Goldman'ın anarşist ruhu, o zamandan tohumlarını atmıştır. Fabrika çalışanlarının haklarının savunulması ya da kadın hakları savunulmasında o zamanlar da susmayan biridir.
Litvanya'da doğan yazar, özgürlükler ülkesi Amerika'ya göçünün ardından feminizmin ve aktivizmin önemli isimlerinden biri hâline gelmiştir. Patriarkaya, kapitalizme ve devlete karşı geldiği ses getiren adımlarıyla tanınmaktadır.
Kişisel hayatında yaşadığı ilişkiler, özellikle kendi gibi anarşist olan Alexander Berkman ile olan ilişkisi ya sağlıklı olmamıştır ya da uzun sürmemiştir. Kaldı ki Alexander Berkman ile beraber siyasetçilere suikast girişiminde bulunmuşlardır. O zamanların çelik sektörünün tamamen sahibi olan Henry Clay Frick’e yaptıkları ve grev yapan çalışanlarına davranışları yüzünden suikast girişiminde bulunmuşlardır. (Bu olayda da Goldman sadece fikir sürecinde bulunduğu, eylemde bulunmadığı için serbest bırakılmış ama Berkman 14 sene hapis yatmıştır)
Hem yaptıkları hem yazdıkları yüzünden tutuklanmalar yaşamıştır. Anarşizm ve feminizmi birleştiren anarka-feminizmin öncüsü olmuştur. Hayatı sürgünlerle ve tutuklamalarla geçse de bir aralık hemşire bile olmuş ve kadınları doğum kontrolü konusunda bilgilendirmeye çalışmıştır.
Kürtaj hakkı, evliliğin gereksizliği konusunda birçok fikir öne sürmüştür.
Son zamanlarını ise yine sürgünle, bir Kanada'da, bir orada bir burada geçirmiştir.
Dans Edemeyeceksem Bu Benim Devrimim Değildir kitabında da güçlü bir feminizm savunucusu olduğunu alenen okuyucuya aktarmaktadır. Kimliğini göstermektedir. Benim feminist edebiyata giriş yaptığım (ve bir o kadar hızlı şekilde bıraktığım) kitaptır.
Açıkçası Goldman'ın fikirlerinden yola çıkarak feminizm adı altında yaptığı şeyin feminizm değil de, feminaziye kaçtığını düşünüyorum. Kaldı ki bu da bana ters.
Tabii ki kadınların ezildiği, haksızlık gördüğü çok fazla yer var (geçmişte daha fazla özellikle) ama bu erkek düşmanlığı yaparak son bulacak bir şey değil. Emma Goldman ise salt, dümdüz erkek düşmanlığı güdüyor ve onsuz mutlu olunacağını söylüyor. Üstün haklar talep ediyor. Eşit değil, üstün. Bu durumda feminizmden bahsetmek zorlaşıyor.
Feminizm ve feminazi ayrımı oldukça büyük olmakla beraber Emma Goldman'ın hem yazdıklarını pek tasvip etmedim hem de yazım dilini oldukça saldırgan buldum. Kendi fikrini sertçe savunan insan görmeyi severim, arkası dolu ise. Fakat kendi ideolojisini bu şekilde dayatan, saldırganca dile getiren kişiler yalnızca antipatik görünüyor.
Bizatihi anarşist, feminist, ateist diye tanıtıyorken yaşadığı toplumun çoğuna ters düşmesi dolayısıyla bu şekilde yazması pek olası aslında.
Her fikre karşı önyargısız biçimde okumalar yapmaya çalışıyor ve öğrenmeye çalışıyorum.
Emma Goldman ile pekâlâ uyuşmamışız olabiliriz, zirâ hayat görüşlerimiz oldukça farklı.
Başka bir kitabını daha dener miyim; sanırım evet. Bir fikri, bir ideolojiyi, bir önde gelen kişiyi tanımak için bir sürü fırsatımız var. En azından neler dediğini, savunmamak için dâhi olsa bile iyice öğrenmek isterim. Hep bu bakış açısıyla bakarak her şeyi öğrenme, her şeyi okuma arzusuyla yanıyorum. Emma Goldman'ı da daha iyi tanımak, uğrunda ömrünü harcadığı bakış açısını bilmek isterim.
Kitap tavsiyem olmasa da bu bakış açısı muhakkak tavsiyemdir.
·
56 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.