Gömülü Şamdan, özgün adıyla; Der begrabene Leuchter 1937 yılında Stefan Zweig tarafından yayınlanmıştır. Almanca aslından Türkçe'ye ilk kez Regap Minareci tarafından çevrildi ve ilk baskısı 2015 yılında yapıldı. Yazarın son döneminde yazdığı eserlere denk geliyor ve bu dönemde de kendisi Hitler döneminde Avusturya'dan ayrılmak durumunda kalıyor. Stefan Zweig, bu öyküsünü tarihsel ve dinsel bilgileri temel alarak, Yedi Kollu Şamdan’ın Roma’dan önce Kartaca’ya, daha sonra Bizans’a (İstanbul’a) ve en son Kudüs’e kadar uzanan yolculuğunun yaklaşık 80 yıllık sürecini tarih ve mitolojiyi harmanlayarak kurgulamıştır. Öyküsü Nazi Almanya’sında yasaklanan eserlerindendir. Hz. Süleyman'ın tapınağından çıkan bu yedi kollu şamdan Menora olarak bilinir ve Yahudiler için çok önemlidir. Romalıların eline geçtiğini öğrenen 11 din adamı bir de yanlarına çocuk alır ki bu din adamlarından birinin torunu Benjamin'dir, tanıklık etmesini isterler. Şamdanı görürler ancak gitmesine engel olamazlar, bu esnada çocuğun da kolu kırılır ama son görenlerden biri de Benjamin'dir. Yıllar geçer tekrar Benjamin Menora'nın peşine düşer, uzun bir hayat yaşamasını da şamdanı bulmaya bir işaret olarak görür. 88 yaşında İstanbul'a gelir İmparator Juntinyanus'u ikna etmeye çalışır. En büyük etken olarak kime bu şamdan gittiyse saltanatının son bulduğunu söyler. Aslen soylu bir aileden gelmeyen imparatorun hâlâ batıl inançları vardır ve tapınaktan uzak yere kaldırılmasını ister. Bu aşamada bir kopyasını yaptırırlar altından sonra 88'lik Benjamin aslını bir tabutun içinde denizaşırı olarak kutsal topraklara götürür. Dilsiz biri ile birlikte gider ve kimsenin görmeyeceği bir yere gömer. Bir zaman sonra tekrar bulunup yahudilerin yine mutlu ve huzurlu günler yaşayacağı günlere kavuşması ümit edilir. Yaşlı adam son nefesini verir ve replikasının da yağmalanıp parçalara ayrıldığı haberi gelir. Nazi Almanya'sı döneminde yaşanacakları sanki Stefan Zweig fark etmiştir. Son zamanlarında yadudilik, diaspora konularına çok fazlaca sardığı için olurken sıkıldığım bir eseri oldu ama yine de bitirdim. Menora aynı zamanda İsrail'i temsil eden simgelerden de biridir. Yahudilerin intikamcı yönlerinin temeli de burada.. Serkan ALANGömülü ŞamdanStefan Zweig