Ahmet Hamdi Tanpınar'ın edebiyatımızdaki muhkem yerini tutmasına vesile olan kendine has üslubu, birçok yazarın kuramadığı kara mizah unsurlarına olan hakimiyeti ve onu kullanmaktaki ustalığı, karakterleri bize tanıtırken onları bulundukları hale getiren tüm çerçeveyi ince ince işleyerek yaptığı tahlilleri, yani Ahmet Hamdi'nin edebiyatımızdaki en önemli romancılardan biri olmasını sağlayan tüm özelliklerini bu kitapta da görebiliyoruz. Üstelik tüm bunları yaparken kitabın kahramanlarının yaşadığı atmosferi okuyucuya sunmak adına, Çırağan Baskınından Şark-Garp meselelerine, Sultan Aziz'den Sultan Abdülhamid'e, Tanzimat'a, eskinin unutulmuş geleneklerine, Jön Türklere ve ihtilallere kadar çeşitli meseleyi kitabın doğrudan doğruya ana konusu yapmadan, edebiyatın güzel bir sanat olduğunu hissettirecek ölçüde kuvvetli cümleleriyle güzelce anlatıyor.
Kitap Behçet Bey'in her yönüyle doğu-batı, eski-yeni çatışmasını yaşadığı odasında bir gece vakti, hayatında yakın zamanda büyük değişikliklere yol açacağından çekindiği bir meseleyi düşünmesiyle başlıyor. Sonrasında ise az evvel bahsettiğim üzere konu Behçet Bey'den çıkıyor, geniş bir yelpazeyle başkaca hayreti mucip karakter ve vak'alarla dönemi işlemeye başlıyor. Kitabın bir yerinde Ahmet Hamdi, Behçet Bey'i tarif ederken herkesin onu günde birkaç defa unuttuğundan bahsediyor. Kendisi de bunu yapmış olacak ki, kitabın sonunda bizzat Behçet Bey'i muhatap alarak neden konuyu bu denli dallandırıp budaklandırırken Behçet Bey'den bu kadar uzaklaştığını anlatan bir bölüm koymuş. Bu bölümün de yazarın hikayenin dışından doğrudan seslendiği bir bölüm olması sebebiyle değerli olduğunu düşünüyorum.
Mahur Beste bir yanıyla da kaybedilmekte olduğu düşünülen medeniyetimizin tekrar inşa edilmesi yolları üzerine kafa yoranların, bir çıkış kapısı arayanların, yahut o kapının mevcudiyetine inanmayanların anlatıldığı bir roman. Bu yönüyle de kitabın bir dert taşıdığını rahatlıkla söyleyebiliriz.
Bunların dışında, kitap bir nehir roman özelliği taşıdığından genelde okuma yolculuğunda sırasıyla Mahur Beste, Sahnenin Dışındakiler ve Huzur'un takip edilmesi tavsiye edilir.
Velhasılı kelam, okuyunuz, okutunuz.
··
62 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Sanırım çoğu okuyucu bunun nehir roman olduğundan bihaber... İncelemenizde faydalı bilgiler var çoğu gibi bu da kıyıda köşede kalmış yazık olmuş...
kunala
Gönderi Sahibi
Teşekkürler. Aslında sadece mükemmel bir gözlem gücü ve tahlil yeteneği ile zihnimin derinliklerinden berkittiğim düşüncelerimi aktardım. Bu benim için pek tabii bir şey iken insanlık aleminin çok küçük bir şubesi olan 1000kitap topluluğu için büyük bir şeydi. Gel gör ki Amazon’un balta girmemiş, belgeselci kamerası görmemiş ormanları ve su yatakları gibi sessiz sedasız bir köşede kalakaldı. Bu neden böyle oldu? Bunu anlamak için 26 Ocak 1699’dan günümüze uzanan bütün bir süreci anlamak gerekmektedir. Sözlerime burada bir son vermek istiyorum. Veriyorum da. Verdim gitti. İyi akşamlar. Son. (Şakalar komiklikler)