Fazla DuygusalFelsefe
Basitçe müziğin öze, hakikate doğru olduğunu dramanın veya çeşitli sanatların ise bunun bir yorumu/yansıması olduğunu anlatmaya çalışıyor Nietzsche. Kendisinin felsefesi hakkında ama iyi ama kötü bilgi sahibi olduğumdan dolayı okuması biraz zordu açıkçası, zira ilk felsefe kitabı Fritz'in ve geç görüşlerine karşı ciddi aykırılıklar var. On altı yıl sonra yazdığı önsözde de iyi sallamış zaten kendi fikirlerine ve bu fikirleri yücelten romantiklere. Ama yine de Nietzsche'yi daha iyi tanımak için, özellikle felsefesinin gelişimi üzerine ilgisi olanların okuması gereken bir kitap.
Ben kitapta Apollon/Dionysos dikotomisini ve özellikle Dionysos üzerinden neredeyse (hatta neredeyse bile değil) din kurmasını baya bu ne arkadaş diyerek okudum. Ancak şunun da not edilmesi lazım ki, Apollon tarafını bir yanılsama olarak görse de, övmesini ve çok güzel de olabilir demesini biliyor. Burada Apollonculuk dediği şey biraz Schopenhauerci anlamda perdenin bu tarafını temsil eden bir kullanım, fakat Schopenhauer der ki tamamen bırak o işi, burası bomboş, istençtir bütün acıların kaynağı vesaire. Nietzsche her ne kadar Dionsyos'a tapınmaya getirse de işi Apolloncu yaklaşımı da övmesi ve Dionysos ile Apollonculuk arasında bağlar kurması, uzlaştırmaya çalışması, ikisinin de en iyi halini istemesi falan felsefesinin bu en Schopenhauerci en metafizikçi ilkel dönemlerinde bile gelecekte gideceği yönlerin hafif esintileri aslında. İşin sonunda kitabın sonlarına doğru Apollon ve Dionysos'u kardeş tanrılar olarak çağırmaya kadar götürüyor Nietzsche. Ve kitabın son sayfasında da ekliyor: "Hadi, şimdi peşimden tragedyaya gel ve benimle birlikte iki tanrının tapınağına da kurban ver!"
Buradaki ana gerilim metafizik, Schopenhauer delüzyonu ve Wagner etkisi karşısında hayatı olumlayıcı görüşler arasında. Hani ikincisine kafayı çok takmış gibi değil, Dionysos'a takmış gibi daha çok, ama ikincisine de gelecekte buradan gitmez demiyorsunuz yani. Nietzsche ilgilisine öneririm, erken felsefesinin başucu eseridir bu. Sonra yine erken dönem felsefesinin çok ilginç bir eseri olan Eğitici Olarak Schopenhauer okunmalı, sonra ana eserlerine geçmeli Nietzsche'nin.
·
49 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.