Zihnin Geveze Aynası
İnsan zihni, bir odaya kilitlenmiş ve sürekli kendi yankısını dinleyen bir varlık mıdır? Yoksa o odanın penceresinden dışarıya bakarken gördüğü her yüzeyde kendini mi görür? Natsume Soseki’nin Küçük Bey romanı tam da bu sorunun etrafında dolaşan, geveze ama bir o kadar da derinlikli bir zihin tasviri sunuyor.
Romanın isimsiz anlatıcısı, ne kahraman ne de anti-kahraman — belki de en doğrusu, herhangi biri. Günlük yaşamın sıradan detayları arasında dolanırken, insanları, olayları ve kendisini sürekli yargılayan o iç sesiyle okuru hiç durmaksızın zihinsel bir girdaba çekiyor. Ama bu yargılar net değil, keskin sınırlar taşımıyor. Çünkü Soseki’nin dünyasında iyi ve kötü, doğru ve yanlış diye bir şey yok; yalnızca insan olmanın kaçınılmaz karmaşası var.
Başkarakterin alaycı bakış açısı, bir noktada okuru da oyuna dahil ediyor. Biz de tıpkı onun gibi etrafındaki insanları etiketlemeye, sınıflandırmaya çalışıyoruz: Bencil mi, iyi kalpli mi? Saf mı, kurnaz mı? Ama her yeni düşünce akışıyla bu etiketler dağılıyor, zihin yine o huzursuz belirsizliğe geri dönüyor. Bu açıdan Küçük Bey, hem karakterine hem de okuruna şu soruyu fısıldayan bir roman:
“Belki de en zor olan, insanı olduğu gibi kabullenmektir.”
Soseki, hikayeyi bir yere ulaştırmak gibi bir derdin peşinde değil. Tıpkı yaşam gibi, roman da net sonuçlardan kaçıyor. O yüzden kitabın son sayfasını kapattığında hissettiğin tatminsizlik, belki de anlatının en büyük başarısı. Zihin sonuca ulaşmak istiyor ama Soseki sanki kulağımıza eğilip şöyle diyor:
“Belki de önemli olan varmak değil, yolda kendi yankını dinlemektir.”
·
185 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.