Yaşar Kemal ile Diyar Diyar Yolculuk: Peribacaları
Yaşar Kemal’le yol hikâyeleri hız kesmeden devam ediyor. Serinin üçüncü kitabı Peribacaları ile yine Anadolu’nun dört bir yanına konuk oluyoruz.
İlk durağımız: Çukurova.
Gazap Üzümleri ni anımsatan bir makineleşme süreci, tarımsal faaliyetlerdeki etkileriyle birlikte anlatılıyor. Yaşar Kemal, “Çukurova insanının macerasını anlatmak için büyük bir destancı olmak gerek,” diyor. Çünkü Çukurova’nın hikâyesi, öyle sıradan bir hikâye değil; sarı sıcaklarıyla insanın içine işleyen, büyük ve derin bir hikâye…
Oradan Erciyes Dağı'na, ardından Ürgüp ve Göreme’ye geçiyoruz. Volkanik kayaların ve rüzgârın birlikte yarattığı eşsiz, mistik bir coğrafya… Her kaya bir peri masalını kulağımıza fısıldar gibi. Zamanın dışında, rüya gibi…
Sonra Ege kıyıları:
“Çocuk gibi gülen, deniz gibi konuşan, gözlerinin kenarlarına güneş kırışıklıkları dolmuş” insanların diyarı… Sünger avcılarıyla, derin denizlerden ekmek çıkarılan zor yaşamlar… “Kah vurgun yedik, kah ölüp bir daha dirildik” dedirten hikâyeler…
Turna kuşlarıyla birlikte uçup Van Gölü’ne varıyoruz. Bu kuşların kutsal sayıldığı için hiç avlanmadığını ve bu yüzden sayılarının çok fazla olduğunu öğreniyoruz. Van Gölü’nün mavisi bildiğimiz ya da hayal ettiğimiz hiçbir maviye benzemiyor. Güneşin Süphan Dağı’ndan doğuşu ise adeta bir sihir… Dağlar, billurdanmış gibi heybetli ve sessiz bir selam veriyor insana.
Ve son durak: İstanbul.
Sigara dumanının yere çöktüğü sabahçı kahvelerinde insan manzaraları… “Taşı toprağı altın” diyerek gelinen bu şehirde köylülerin zor hayatları, iç göç, çarpık kentleşme ve gecekondu sorunlarının başlangıcı, bizzat kahramanlarının ağzından anlatılıyor.
Bu kitap, serinin diğer iki kitabına göre sanki daha süzülerek, daha çekimser bir dille yazılmış. Özellikle son bölümde, İstanbul çocuğunun gözünden Anadolu köyleri anlatılırken, Erol Günaydın, Engin Cezzar ve Duygu Sağıroğlu’nun yedek subay öğretmenlik anıları yer alıyor.
Yaşar Kemal, Türkiye'nin kırsal gerçekliğini yılmadan, başkalarının gözünden de olsa anlatmaktan asla vazgeçmiyor. Her cümlesi, Anadolu'nun kalbine dokunuyor.
Peri BacalarıYaşar Kemal · Yapı Kredi Yayınları · 2018954 okunma