Çalışmak ibadet midir ?Sosyoloji
Modern insanın emeği kutsallaştırılmıştır. Çalışmak zorunda olmak, gerçekten insan olmanın bir gereği midir? Soruna Lafargue’dan net bir cevap gelir: Çalışma, bir hak değil, bir kölelik biçimidir.!!!
Başta dini kitaplar olmak üzere çalışmanın kutsiyetine atıfta bulunan bir çok kitap, yazar, metin vs mevcuttur.
Weber Kapitalizmin hızlanmasınsa etkili olan faktörlerden birinin protestan ahlâkının çalışmayı kutsallaştırmak olduğunu savunur. Lafargue, Hristiyanlığın "çalışmak erdemdir" anlayışının, kapitalizm tarafından araçsallaştırıldığını vurgular. Kapitalist ideoloji, çalışmayı kutsallaştırarak işçileri boyun eğmeye ikna eder.
Antik Yunan döneminde bir çok düşünür, çalışmanın sadece alt sınıf insanlara had özellikler olduğunu ve aşağılayıcı bir şey olduğunu savunur. Çalışmak köleler içindir fikri yaygındır.
Boş zaman, bireyin kendini gerçekleştirebildiği, kültürel ve entelektüel gelişimini sürdürebildiği alandır. Bu konuda Veblen zenginliğin en önemli göstergesini "boş vakit " olarak değerlendiriyor. Yani ne kadar boş vaktin varsa o kadar zenginsin.
Maalesef günümüzde ihtiyacımızdan fazlasını alıp tüketme eğilimindeyiz ve başta kendimiz olmak üzere her şeyi tüketme eğilimindeyiz. Tamamen hayvani güdülerle hareket ediyoruz: ve durup "biz ne yapıyoruz?" sorusu aklımıza gelmiyor.
Bu bağlamda David Graeber ise çağımızın görünüşte modern ama içerikte çürümüş iş dünyasına odaklanır. İnsanların büyük kısmı anlamsız işlerde, sırf meşgul görünmek uğruna harcanır. Bu durum, Lafargue’ın hicivle hedef aldığı boş üretkenliğin günümüz versiyonudur. Graeber da tıpkı Lafargue gibi, gerçek özgürlüğün ancak zamanın geri kazanılmasıyla mümkün olduğunu vurgular.
Çalışma, insanın varoluşsal değerini tanımlamamalıdır. Lafargue, çalışmanın yüceltildiği toplumlarda insanların öz-zamanlarından çalındığını söylerken; Marx, kapitalist üretim tarzının emek gücünü meta haline getirerek insanı kendi yaratıcılığından kopardığını savunur. Her ikisi de emeğin bu haliyle yabancılaştırıcı olduğunda hemfikirdir.
İnsan, sadece çalışmak için var değildir. Onun bedeni, zihni ve hayalleri, üretim döngüsünün ötesinde bir yaşama layıktır. Yaratıcılığı, anlamı ve özgürlüğü; saat başına ücretle ölçülemeyecek kadar değerlidir.!!!
·
42 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.