Tembellik Hakkı
Paul LafargueYazar:
Paul Lafargue
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 2 dk.
Sayfa Sayısı:
72
İlk Yayın Tarihi:
1880
Yayınevi:
Kırmızı Kedi Yayınevi
Orijinal Adı:
Le Droit A La Paresse
ISBN:
9786054927142
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
41 diğer baskı · Tümünü Göster
Tembellik Hakkı
4.605 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ocak 2025 · 64 s.
Tembellik Hakkı
2.004 okunmaAyrıntı Yayınları · Kasım 2015 · 112 s.
Tembellik Hakkı
2.012 okunmaCan Yayınları · Aralık 2020 · 56 s.
Tembellik Hakkı
1.056 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Şubat 2020 · 64 s.
Tembellik Hakkı
388 okunmaTelos Yayıncılık · 2000 · 60 s.
Tembellik Hakkı
372 okunmaKırmızı Kedi Yayınları · 18 Mayıs 2014 · 72 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Yeni Bir Okurun Gözünden "Tembellik Hakkı"Edebiyat
Kitabın adında "tembellik" geçse de kitabın konusu bizim sandığımız tembellikten çok uzak. Fransız devrimi ve fabrikaların inşası ile birlikte insanların aşırı uzun saatler boyunca çalıştırılmasına karşı yazılmış olan bir kitap.
Bu yüzden kitabı incelerken 1800'lü yılların Fransa'sını veya dünyanın sanayileştiği dönemi düşünmemiz gerekir.
Yazar günde 3 saat çalışmanın iş verimini daha da artıracağını ve insanların kendilerini daha çok zaman ayırabileceğini düşünüyor. Çünkü o dönemde insanlar 16 saat, 13 saat gibi mesai saatlerine sahipmiş ve çocuk, kadın, erkek, yaşlı demeden herkes bu kadar yoğun çalışıyormuş. Aslında yazarın karşı çıktığı şey bu kadar makineleşmenin olduğu bir dönemde insanların bu kadar yıpranmasının haksız olduğu yönünde. Ayrıca üreticilerin yeni tüketiciler (pazarlar) bulup daha fazla ürün üretmesi yani çalışanları çok daha fazla çalıştırması konusuna da değinilmiş. Yazar proletaryanın aydınlanmasını istiyor çünkü proleterlerin kapitalistlere zemin hazırladığını ve bilinçsiz olduklarını vurguluyor. Ayrıca dükkan açan, hizmet sektöründe olan, para karşılığı herhangi bir iş yapan kişilerin "köle" statüsüne düştüğüne de değinilmiş (ki bu da yazara katılmadığım bir başka konu idi).
Açıkçası günümüzde yaşama amacımız işimiz haline gelmiş durumda. İyi bir okul kazanmak için çok çaba sarf ediyoruz, iyi bir yerde işe girmek için çok sarf ediyoruz ama aslında hayat bundan ibaret değil. Gezmek, okumak, kendimize vakit ayırmak, istediğimizde istediğimizi yapabilmemiz gerek. Bu doğrultuda düşünen biri olarak kitaba olumlu yaklaşmıştım fakat çoğu konuda günümüz koşullarında yazara katılamadım. Gün geçtikçe artan bir şekilde tüketim toplumu olduğumuz için ihtiyaçlarımız da artıyor. Bundan 200 yıl önce insanların genel ihtiyaçları giyinme, barınma, beslenme
•Kapitalizm, insanı çalıştıkça yoksullaştırır yoksullaştırdıkça da çalışmaya daha çok çalışmaya mahkum eder.
•Karl Marx'ın damadı ve bir devrimci olan Paul Lafargue, kaleme aldığı bu eserin başlığına baktığımızda ' Tembelliğe Övgü' şeklinde anlaşılsa da aslında kapitalist çalışma düzenine bir eleştiri niteliği taşır. Ploterya'ya ( alt sosyal sınıf, işçi sınıfı) ciddi bir şekilde tepki göstermiştir. Çocuk işçilerden ideal çalışma saatine, abartılı bir çalışmanın insanın zamandan ve bedeninden çaldığına ve bunun modern köleliğin ya da Komünist Manifesto teriminin içini doldurduğunu ele alıyor.
Çalışmak ibadet midir ?Sosyoloji
Modern insanın emeği kutsallaştırılmıştır. Çalışmak zorunda olmak, gerçekten insan olmanın bir gereği midir? Soruna Lafargue’dan net bir cevap gelir: Çalışma, bir hak değil, bir kölelik biçimidir.!!!
Başta dini kitaplar olmak üzere çalışmanın kutsiyetine atıfta bulunan bir çok kitap, yazar, metin vs mevcuttur.
Weber Kapitalizmin hızlanmasınsa etkili olan faktörlerden birinin protestan ahlâkının çalışmayı kutsallaştırmak olduğunu savunur. Lafargue, Hristiyanlığın "çalışmak erdemdir" anlayışının, kapitalizm tarafından araçsallaştırıldığını vurgular. Kapitalist ideoloji, çalışmayı kutsallaştırarak işçileri boyun eğmeye ikna eder.
Antik Yunan döneminde bir çok düşünür, çalışmanın sadece alt sınıf insanlara had özellikler olduğunu ve aşağılayıcı bir şey olduğunu savunur. Çalışmak köleler içindir fikri yaygındır.
Boş zaman, bireyin kendini gerçekleştirebildiği, kültürel ve entelektüel gelişimini sürdürebildiği alandır. Bu konuda Veblen zenginliğin en önemli göstergesini "boş vakit " olarak değerlendiriyor. Yani ne kadar boş vaktin varsa o kadar zenginsin.
Maalesef günümüzde ihtiyacımızdan fazlasını alıp tüketme eğilimindeyiz ve başta kendimiz olmak üzere her şeyi tüketme eğilimindeyiz. Tamamen hayvani güdülerle hareket ediyoruz: ve durup "biz ne yapıyoruz?" sorusu aklımıza gelmiyor.
Bu bağlamda David Graeber ise çağımızın görünüşte modern ama içerikte çürümüş iş dünyasına odaklanır. İnsanların büyük kısmı anlamsız işlerde, sırf meşgul görünmek uğruna harcanır. Bu durum, Lafargue’ın hicivle hedef aldığı boş üretkenliğin günümüz versiyonudur. Graeber da tıpkı Lafargue gibi, gerçek özgürlüğün ancak zamanın geri kazanılmasıyla mümkün olduğunu vurgular.
Çalışma, insanın varoluşsal değerini tanımlamamalıdır. Lafargue, çalışmanın yüceltildiği toplumlarda insanların
"çalışmadan" daha çok zenginleşirken yoksulun açlıkla kırbaçlandığı modern kölelik konusunu anlatılıyor. Burjuvazinin iktidar olmasıyla birlikte insanların kendini kaptırdıgı 'ilerleme' algısısıyla dalga geciyor.kara mizahi tarzda kaleme alınan bir kitap
Kapitalist düzeni elestiriyor ve insanların tembel olabilme hakkını savunuyor.
-Cumhuriyet-
Yaşamlarının tamamını çalışarak geçiriyor insanlar bu çalışmalarının ne kadar kendileri için çok azı olduğuna göre yaşasın tembelik diyor
-Tempo-
Sosyalizm klişesi diye adlandırılan calısma askını savunanlara agır elestiri barındırıyor.
-Sosyal Demokrat-
Kahrol kapitalizm al sana bombeİnceleme
Bir işçinin sabahın köründe yola çıkıp akşam karanlığında yorgun bir bedenle evine dönmesi sistemin gözünde bir başarı hikâyesidir. Ne ironiktir ki çalıştıkça yoksullaşırız… “Çalışmak erdemdir” sloganı kapitalizmin en büyük yalanıdır. Fakirlerin alın teriyle zenginlerin saraylarını ayakta tutan en ustaca kurulmuş sömürü düzenidir. Biz de satrançtaki piyonlarız işte…Bu sistemde emek, kutsal bir değer olarak görülmesi gerekirken ucuz bir metadır, satılabilir bir maldır.
İşçisin sen işçi kal
music.apple.com/tr/album/tamirc...
Tüketmek için üretmek, üretmek için daha çok tüketmek zorundayız. Reklamlar, markalar, statü savaşları hepsi birer zincir halkası. Modern kölelik maaş bordrolarıyla ölçülüyor. Biz hâlâ “daha çok çalış, başarırsın” masalıyla avutuluyoruz. Masala inanmaya devam mı? Oysa gerçek şu: Ne kadar çalışırsak çalışalım, sistem bizden hep bir şey eksiltir bazen uykumuzu, bazen sağlığımızı…
“Kapitalist ahlak; emekçinin bedenini aforoz ediyor, üreticiyi en asgari ihtiyaçlarına indirgemeyi sevinç ve tutkularını yok etmeyi, dur durak bilmeden çalışan bir makine rolüne mahkum etmeyi ideal olarak benimsiyor.” (s.3) yıldızlı alıntı ve kitabın anafikri diyebileceğim alıntısı.
“Tembellik Hakkı”, aslında yaşama hakkıdır. Günün üçte ikisini çalışarak, kalanını yorgunlukla geçirerek yaşamak, yaşamak değildir dostlar. :(
İspanyollar için çalışmak kölelikten beterdir. (s.4)
Türkler için ise “hayatta kalma mücadelesidir.” Sömürü, sadece biçim değiştirir. Bir zamanlar ağalar vardı, şimdi şirketler var. Emek, hâlâ aynı değersizlikle el değiştiriyor.
İncil’de Matta’da geçen “kır zambakları” ile ilgili bir ayet var. 
Soren Kierkegaard’ın 
Kırdaki Zambak ve Gökteki Kuş kitabında da geçiyor.
İnsan durgunluk içinde yaşamayı kuşlara ve çiçeklere
Soren Kierkegaard’ın Kırdaki Zambak ve Gökteki Kuş kitabında da geçiyor.
İnsan durgunluk içinde yaşamayı kuşlara ve çiçeklereKapitalizm nasıl sona erer?1000Kitap
Paul Lafargue, Fransız kökenli Marksist, iktisatçı ve yazardır. Tıp öğrenimi görmüştür; ama 3 çocuğunu da arka arkaya kaybettiği için tıptan soğumuş kendini sosyalist düşünceye adamıştır. Karl Marx'ın kızı ile evlenmiştir. Fransız Sosyalist Partisinin kurucuları arasında yer almış, işçinin hakkını savunmuş, işçilerin örgütlenmesine yazılarıyla katkıda bulunmuştur. Yaşlılığın bedenini ve zihnini körelttiğini görmek istemeyen yazar, 70 yaşını aşmayacağını belirtmiş ve 69 yaşında karısıyla beraber intihar etmiştir.
Kitaba geçecek olursak, tembellik hakkının tarih boyunca soylulara, burjuvazi kesimine verildiğini belirtmiştir. Gelişen makineleşme sürecinin işçi kesimine de bu hakkı tanıması gerektiğini düşünmüş ve sert bir şekilde kapitalist düzeni eleştirmiştir. Eleştirileri kapitalist sisteme olduğu kadar Fransa da metalaştırılan her şeye karşı sert bir şekilde karşılık vermiştir.
Çalışma dogmasıyla sürekli ezilen proleteryayı da yeren Lafargue zorunlu çalışmanın toplumun bozulmasının sebebi olarak görmüştür(Tüm bireysel ve toplumsal sefaletler proletaryanın çalışma tutkusundan doğdu). Bir çok veriye ve söyleme dayanarak yazdığı kitapta insanların daha az çalışması gerektiğini ve bu çalışma şeklinin de gündelik hayatta bir sorun oluşturmayacağını belirtmiştir.
Kitap 1883 yılında yazılmıştır. ''Kör, ahlaksız ve canice çalışma tutkusu, özgürleştirici makineleri özgür insanları köleleştirme aracına dönüştürüyor; makinelerin üretkenliği insanları yoksullaştırıyor''. Yazar o kadar haklı çıkmıştır ki, bugün sanayi devrimi ve teknolojik devrim büyük bir yol almıştır. Buharlı makinelerden, 6.0 devrimi ile insan zekasının kodlanması yani yapay zekalar ortaya çıkmıştır. Peki tüm bunlar, bu gelişmeler insanlığa hizmet etmesi gerektiği noktada neden yaşam koşullarını daha
Peki sizce ileride yok olacak meslekler neler?·64 syf.·İnsan ve Toplum
10/10
2021 29. kitabı
Fark ettiniz mi bazı kadınlar, bilhassa ömrünü ev hanımlığına adamış olanlar, makinelerden ve makineleşmekten hoşlanmazlar. Mutfağa aldığınız en küçük bir alete bile karşı çıkarlar. Çünkü onların hayatları boyunca öğrendikleri tek şey ev işleridir. Gelişen teknoloji ve icat edilen makineler, bu kadınların yaptıkları işleri daha kısa sürede, daha az hatalı ve daha az emek harcayarak yapmaya başlayınca, bu kadınlar hayatlarını bir hiç uğruna harcamış gibi hissediyorlar ve makineleri hayatlarına dahil etmekte zorlanıyorlar. Örneğin hamur yoğurmak, hamur açmak, sarma sarmak vs. öğrenmesi zor ve meşakkatli işlerken ve ev hanımlarınca bir üstünlük göstergesiyken birkaç liraya alınan bir makinenin de aynı işi yapabileceği fikri hoşlarına gitmiyor ve kabul etmeyi reddediyorlar.
Makineleşmek, ev hanımlığı gibi (bunu bir meslek olarak adlandırmak doğru mu bilmiyorum) çoğu meslek kolunun işini kolaylaştırırken çoğu meslek kolunu da ortadan kaldırdı ve kaldırmaya da devam ediyor. Gelişen teknolojiyle birlikte son bulan mesleklere dair bir araştırma yaparken “Gerçekten mi, böyle bir meslek mi varmış?” derken buldum kendimi sürekli. Ama sanırım o kadar eskilere gitmeye gerek yok çünkü günümüzde de birçok meslek kaybolmaya yüz tuttu. Örneğin bankacılık. Bütün işlerimizi telefon bankacılığı ve ATM’lerden halledebiliyorken banka çalışanlarının ömrünün çok da uzun olmadığını kestirmek zor değil. Ya da esnaflık. Artık tüm dünyanın daha çok tercih ettiği bir alışveriş türü var ki o da online alışveriş. Market malzemeleri, kıyafetler, çantalar, ayakkabılar ve kitaplar… Bunları satan insanlar da ileride işsiz kalacaklar arasında başı çekiyorlar. Hele ki büfeler… Bir otomat da pekala bir büfecinin yerini tutabilecekken bu mesleğin daha ne kadar devam edeceği meçhul…
Kitabın bir bölümünde
Tembellik Hakkı – Paul Lafargue
Bu kitap gerçekten bana çalışma ve üretkenlik üzerine öğretilen her şeyi sorgulattı. Lafargue, adeta “çalışmak için yaşamak zorunda değilsiniz” diye haykırıyor. İlk başta biraz kışkırtıcı geliyor çünkü hepimize küçüklükten beri çalışmanın kutsal olduğu öğretildi. Ama kitabı okudukça onun derdinin insanları tembelliğe özendirmek değil, insanın kendine ve hayatına daha fazla zaman ayırabilmesi gerektiğini anlatmak olduğunu fark ettim.
En çok hoşuma giden şey, yazarın mizahi dili oldu. Yer yer çok sert eleştiriler yapsa da gülümseyerek okudum. Fabrika sisteminin insanı nasıl köleleştirdiğini, “çalışma ahlakı”nın aslında kapitalizmin bir dayatması olduğunu o kadar net anlatıyor ki, günümüz dünyasında bile geçerliliğini koruyor.
Beni en çok düşündüren kısım, insanların aslında keyif aldıkları şeylere zaman ayırabilmek için çalıştıkları halde bütün zamanlarını işte harcadıkları gerçeği oldu. Lafargue, daha kısa çalışıp daha çok dinlenmenin insanı daha mutlu ve yaratıcı yapacağını savunuyor. Buna çok katıldım.
Genel olarak kitap bana, “çalışmak zorundayım” düşüncesini sorgulatıp “nasıl yaşamak istiyorum?” sorusunu sordurdu. Küçük ama etkili bir manifesto gibi.
Daha önce bilmediğim Paul Lafargue'i bu kitapla tanımak güzel oldu. Fransız kökenli Marksist, iktisatçı ve yazardır. Tıp öğrenimi görmüştür; ama 3 çocuğunu da sağlık problemlerinden kaybettiği için tıptan soğumuş kendini sosyalist düşünceye adamıştır. Karl Marx'ın kızı ile evlenmiştir. Fransız Sosyalist Partisinin kurucuları arasında yer almış, işçinin hakkını savunmuş, işçilerin örgütlenmesine yazılarıyla katkıda bulunmuştur. Yaşlılığın bedenini ve zihnini körelttiğini görmek istemeyen yazar, 70 yaşını aşmayacağını belirtmiş ve 69 yaşında karısıyla beraber intihar etmiştir.
Kitapta sanayi devrimi ile ortaya çıkan işçi sınıfının ve işçi sınıfının üstünden keyif çatan soylu sınıfın birbirleri üzerindeki etkisinden bahsediliyor. Günde 12-14 saat çalışmanın insanı insanlıktan çıkardığı, burjuvazinin “çalışmadan” daha çok zenginleşirken yoksulun açlıkla kırbaçlandığı modern kölelik konusunu ele alıyor. Kısaca toplumun her kesimi tembellik yapma hakkına sahip olmalı diyor. Bu hakka sadece üst kesim, din adamları ve yöneticilerin sahip olmasını haksız bulur. Üstelik bu düzeni savunan herkesi suçlu bulur...
Tembellik hakkını sadece burjuvaziye değil, gelişen makineleşme sürecinin işçi kesimine de bu hakkı tanıması gerektiğini düşünmüş ve sert bir şekilde kapitalist düzeni eleştirmiştir. Makineleşmenin insana kolaylık sağlaması, insanın kendine ayıracağı zamanı arttırması gerekirken insanı makinayla yarıştırmanın korkunç olduğu, aşırı üretimin aşırı tüketim doğurduğu ve bir çok kötülüğün burdan başlayarak devam ettiğini anlatıyor.
Çok sade bir dille yazılmış, herkesin anlayabileceği ve herkesin okuması gerektiğini düşünüyorum. Kapitalist düzene, tükenmez alışveriş arzusuna, emeğin sömürüsüne, çalışmaya evet paranın insanları köleleştirdiğini düşündüğü bu sisteme
Paul Lafargue’ın Tembellik Hakkı, yüzeyde kışkırtıcı bir başlıkla başlar ama asıl gücünü, çalışmayı ahlaki bir erdem olarak kutsayan modern zihniyeti yerinden etmesinden alır. Lafargue, çalışmayı özgürleşmenin değil, itaatin bir aracı olarak konumlandırır; insanın yaşamını zenginleştiren yaratıcılık ve düşünme alanlarının “fazla çalışma” adına nasıl budandığını gösterir. Metnin temel hamlesi, çalışmaya duyulan saygının doğal değil, tarihsel ve ideolojik olarak inşa edilmiş bir refleks olduğunu açığa çıkarmasıdır.
Kapitalist sistem üretimi artırma sıkıntısı değil tüketimi canlı tutma sıkıntısı çeker. Bu yüzden ihtiyaçlar doğal olarak doğmaz, bilinçli olarak kışkırtılır. İnsanlar gerçekten ihtiyaç duydukları için değil, arzulamaları öğretildiği için tüketir. Çalışma burada tüketimi sürdürebilmek için zorunlu bir döngüye dönüşür. Aynı mantık ürünlerin niteliğinde de görülür. Üretilen şeylerin uzun ömürlü olması değil, hızla eskimesi ve yeniden talep yaratması esastır. Dayanıklılık değil, yenilenme zorunluluğu teşvik edilir. Böylece hem emek hem zaman hem de nesneler bilinçli bir geçiciliğe mahkûm edilir. Lafargue’ın eleştirisi tam da burada keskinleşir: Sorun üretimin kendisi değil, onu yöneten aklın insan hayatına karşı kayıtsızlığıdır.
Kitap, kapitalizmin yalnızca emeği değil, insanın hayata dair beklentilerini de sömürdüğünü ima eder. Kişi, kendisini sömüren düzeni gönüllü olarak sürdürmeye başlar. İnsanlar daha çok çalıştıkça daha az yaşar; üretim artar ama hayat daralır. Lafargue daha az çalışmanın üretkenliği düşürmek bir yana, onu niteliksel olarak artıracağını savunur. Aşırı çalışma, verim değil, tekrar ve israf üretir. Lafargue’ın tembellik kavramı, miskinlikten ziyade zamanın geri kazanılmasıdır: düşünmeye, sevmeye, sanata ayrılan zaman. Bu açıdan metin,
Yazar Hakkında
Paul LafargueYazar · 7 kitap
Paul Lafargue (15 Ocak 1842-26 Kasım 1911); Fransız uyruklu düşünür ve eylem adamı. Küba'nın Santiago kentinde doğdu. Dokuz yaşındayken ailesiyle birlikte göçtüğü Fransa'da Tıp Akademisi'ne yazıldı. Üniversitede, kralcı hükümete karşı giderek genişleyen gençlik devinimine katıldı. Yine aynı dönemde yoğun bir okuma uğraşına daldı. Hegel'den Feuerbach'a, Fourier'den Comte'a kadar pek çok düşünürün yapıtlarını okumasına karşın, özellikle Proudhon'dan etkilendi.
1865'te Marx'la tanışmasının, üzerindeki Proudhon etkisinin kırılmasında büyük rolü oldu. Marx "yakışıklı, zeki, enerjik ve sportif" bulduğu bu gencin, kızı Laura'yla evlenerek aileye katılmasına da izin verdi.
Siyasal etkinlikleri nedeniyle Akademi'den uzaklaştırılınca, öğrenimini Londra'da tamamladı ve karısı Laura'yla birlikte yeniden Paris'e döndü. Art arda üç çocuğunu da yitirmesi üzerine tıptan soğudu; kendini tümüyle sosyalist düşünce ve eyleme adamaya karar verdi. Fransız Sosyalist Partisi'nin kurucuları arasında yer aldı, işçi devinimlerinin örgütlenmesine yazılarıyla katkıda bulundu.
1911 yılında karısıyla birlikte kendini öldürdü. Yaşlılığın, beden ve zihin güçlerini azar azar kemirdiğini görmek istemeyen Lafargue, yetmiş yaşını aşmamak üzere kendine verdiği sözü tutmuş oluyordu.
