Tembellik Hakkı
Paul Lafargue
Tahmini Okuma Süresi:
1 sa. 49 dk.
Sayfa Sayısı:
64
Basım Tarihi:
Ocak 2025
İlk Yayın Tarihi:
1880
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Orijinal Adı:
Le Droit A La Paresse
ISBN:
9786257999410
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
41 diğer baskı · Tümünü Göster
Tembellik Hakkı
4.605 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ocak 2025 · 64 s.
Tembellik Hakkı
2.004 okunmaAyrıntı Yayınları · Kasım 2015 · 112 s.
Tembellik Hakkı
2.012 okunmaCan Yayınları · Aralık 2020 · 56 s.
Tembellik Hakkı
1.056 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Şubat 2020 · 64 s.
Tembellik Hakkı
388 okunmaTelos Yayıncılık · 2000 · 60 s.
Tembellik Hakkı
372 okunmaKırmızı Kedi Yayınları · 18 Mayıs 2014 · 72 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kahrol kapitalizm al sana bombeİnceleme
Bir işçinin sabahın köründe yola çıkıp akşam karanlığında yorgun bir bedenle evine dönmesi sistemin gözünde bir başarı hikâyesidir. Ne ironiktir ki çalıştıkça yoksullaşırız… “Çalışmak erdemdir” sloganı kapitalizmin en büyük yalanıdır. Fakirlerin alın teriyle zenginlerin saraylarını ayakta tutan en ustaca kurulmuş sömürü düzenidir. Biz de satrançtaki piyonlarız işte…Bu sistemde emek, kutsal bir değer olarak görülmesi gerekirken ucuz bir metadır, satılabilir bir maldır.
İşçisin sen işçi kal
music.apple.com/tr/album/tamirc...
Tüketmek için üretmek, üretmek için daha çok tüketmek zorundayız. Reklamlar, markalar, statü savaşları hepsi birer zincir halkası. Modern kölelik maaş bordrolarıyla ölçülüyor. Biz hâlâ “daha çok çalış, başarırsın” masalıyla avutuluyoruz. Masala inanmaya devam mı? Oysa gerçek şu: Ne kadar çalışırsak çalışalım, sistem bizden hep bir şey eksiltir bazen uykumuzu, bazen sağlığımızı…
“Kapitalist ahlak; emekçinin bedenini aforoz ediyor, üreticiyi en asgari ihtiyaçlarına indirgemeyi sevinç ve tutkularını yok etmeyi, dur durak bilmeden çalışan bir makine rolüne mahkum etmeyi ideal olarak benimsiyor.” (s.3) yıldızlı alıntı ve kitabın anafikri diyebileceğim alıntısı.
“Tembellik Hakkı”, aslında yaşama hakkıdır. Günün üçte ikisini çalışarak, kalanını yorgunlukla geçirerek yaşamak, yaşamak değildir dostlar. :(
İspanyollar için çalışmak kölelikten beterdir. (s.4)
Türkler için ise “hayatta kalma mücadelesidir.” Sömürü, sadece biçim değiştirir. Bir zamanlar ağalar vardı, şimdi şirketler var. Emek, hâlâ aynı değersizlikle el değiştiriyor.
İncil’de Matta’da geçen “kır zambakları” ile ilgili bir ayet var. 
Soren Kierkegaard’ın 
Kırdaki Zambak ve Gökteki Kuş kitabında da geçiyor.
İnsan durgunluk içinde yaşamayı kuşlara ve çiçeklere
Soren Kierkegaard’ın Kırdaki Zambak ve Gökteki Kuş kitabında da geçiyor.
İnsan durgunluk içinde yaşamayı kuşlara ve çiçeklereKapitalizm nasıl sona erer?1000Kitap
Paul Lafargue, Fransız kökenli Marksist, iktisatçı ve yazardır. Tıp öğrenimi görmüştür; ama 3 çocuğunu da arka arkaya kaybettiği için tıptan soğumuş kendini sosyalist düşünceye adamıştır. Karl Marx'ın kızı ile evlenmiştir. Fransız Sosyalist Partisinin kurucuları arasında yer almış, işçinin hakkını savunmuş, işçilerin örgütlenmesine yazılarıyla katkıda bulunmuştur. Yaşlılığın bedenini ve zihnini körelttiğini görmek istemeyen yazar, 70 yaşını aşmayacağını belirtmiş ve 69 yaşında karısıyla beraber intihar etmiştir.
Kitaba geçecek olursak, tembellik hakkının tarih boyunca soylulara, burjuvazi kesimine verildiğini belirtmiştir. Gelişen makineleşme sürecinin işçi kesimine de bu hakkı tanıması gerektiğini düşünmüş ve sert bir şekilde kapitalist düzeni eleştirmiştir. Eleştirileri kapitalist sisteme olduğu kadar Fransa da metalaştırılan her şeye karşı sert bir şekilde karşılık vermiştir.
Çalışma dogmasıyla sürekli ezilen proleteryayı da yeren Lafargue zorunlu çalışmanın toplumun bozulmasının sebebi olarak görmüştür(Tüm bireysel ve toplumsal sefaletler proletaryanın çalışma tutkusundan doğdu). Bir çok veriye ve söyleme dayanarak yazdığı kitapta insanların daha az çalışması gerektiğini ve bu çalışma şeklinin de gündelik hayatta bir sorun oluşturmayacağını belirtmiştir.
Kitap 1883 yılında yazılmıştır. ''Kör, ahlaksız ve canice çalışma tutkusu, özgürleştirici makineleri özgür insanları köleleştirme aracına dönüştürüyor; makinelerin üretkenliği insanları yoksullaştırıyor''. Yazar o kadar haklı çıkmıştır ki, bugün sanayi devrimi ve teknolojik devrim büyük bir yol almıştır. Buharlı makinelerden, 6.0 devrimi ile insan zekasının kodlanması yani yapay zekalar ortaya çıkmıştır. Peki tüm bunlar, bu gelişmeler insanlığa hizmet etmesi gerektiği noktada neden yaşam koşullarını daha
Peki sizce ileride yok olacak meslekler neler?·64 syf.·İnsan ve Toplum
10/10
2021 29. kitabı
Fark ettiniz mi bazı kadınlar, bilhassa ömrünü ev hanımlığına adamış olanlar, makinelerden ve makineleşmekten hoşlanmazlar. Mutfağa aldığınız en küçük bir alete bile karşı çıkarlar. Çünkü onların hayatları boyunca öğrendikleri tek şey ev işleridir. Gelişen teknoloji ve icat edilen makineler, bu kadınların yaptıkları işleri daha kısa sürede, daha az hatalı ve daha az emek harcayarak yapmaya başlayınca, bu kadınlar hayatlarını bir hiç uğruna harcamış gibi hissediyorlar ve makineleri hayatlarına dahil etmekte zorlanıyorlar. Örneğin hamur yoğurmak, hamur açmak, sarma sarmak vs. öğrenmesi zor ve meşakkatli işlerken ve ev hanımlarınca bir üstünlük göstergesiyken birkaç liraya alınan bir makinenin de aynı işi yapabileceği fikri hoşlarına gitmiyor ve kabul etmeyi reddediyorlar.
Makineleşmek, ev hanımlığı gibi (bunu bir meslek olarak adlandırmak doğru mu bilmiyorum) çoğu meslek kolunun işini kolaylaştırırken çoğu meslek kolunu da ortadan kaldırdı ve kaldırmaya da devam ediyor. Gelişen teknolojiyle birlikte son bulan mesleklere dair bir araştırma yaparken “Gerçekten mi, böyle bir meslek mi varmış?” derken buldum kendimi sürekli. Ama sanırım o kadar eskilere gitmeye gerek yok çünkü günümüzde de birçok meslek kaybolmaya yüz tuttu. Örneğin bankacılık. Bütün işlerimizi telefon bankacılığı ve ATM’lerden halledebiliyorken banka çalışanlarının ömrünün çok da uzun olmadığını kestirmek zor değil. Ya da esnaflık. Artık tüm dünyanın daha çok tercih ettiği bir alışveriş türü var ki o da online alışveriş. Market malzemeleri, kıyafetler, çantalar, ayakkabılar ve kitaplar… Bunları satan insanlar da ileride işsiz kalacaklar arasında başı çekiyorlar. Hele ki büfeler… Bir otomat da pekala bir büfecinin yerini tutabilecekken bu mesleğin daha ne kadar devam edeceği meçhul…
Kitabın bir bölümünde
Tembellik Hakkı – Paul Lafargue
Bu kitap gerçekten bana çalışma ve üretkenlik üzerine öğretilen her şeyi sorgulattı. Lafargue, adeta “çalışmak için yaşamak zorunda değilsiniz” diye haykırıyor. İlk başta biraz kışkırtıcı geliyor çünkü hepimize küçüklükten beri çalışmanın kutsal olduğu öğretildi. Ama kitabı okudukça onun derdinin insanları tembelliğe özendirmek değil, insanın kendine ve hayatına daha fazla zaman ayırabilmesi gerektiğini anlatmak olduğunu fark ettim.
En çok hoşuma giden şey, yazarın mizahi dili oldu. Yer yer çok sert eleştiriler yapsa da gülümseyerek okudum. Fabrika sisteminin insanı nasıl köleleştirdiğini, “çalışma ahlakı”nın aslında kapitalizmin bir dayatması olduğunu o kadar net anlatıyor ki, günümüz dünyasında bile geçerliliğini koruyor.
Beni en çok düşündüren kısım, insanların aslında keyif aldıkları şeylere zaman ayırabilmek için çalıştıkları halde bütün zamanlarını işte harcadıkları gerçeği oldu. Lafargue, daha kısa çalışıp daha çok dinlenmenin insanı daha mutlu ve yaratıcı yapacağını savunuyor. Buna çok katıldım.
Genel olarak kitap bana, “çalışmak zorundayım” düşüncesini sorgulatıp “nasıl yaşamak istiyorum?” sorusunu sordurdu. Küçük ama etkili bir manifesto gibi.
Paul Lafargue’ın Tembellik Hakkı, yüzeyde kışkırtıcı bir başlıkla başlar ama asıl gücünü, çalışmayı ahlaki bir erdem olarak kutsayan modern zihniyeti yerinden etmesinden alır. Lafargue, çalışmayı özgürleşmenin değil, itaatin bir aracı olarak konumlandırır; insanın yaşamını zenginleştiren yaratıcılık ve düşünme alanlarının “fazla çalışma” adına nasıl budandığını gösterir. Metnin temel hamlesi, çalışmaya duyulan saygının doğal değil, tarihsel ve ideolojik olarak inşa edilmiş bir refleks olduğunu açığa çıkarmasıdır.
Kapitalist sistem üretimi artırma sıkıntısı değil tüketimi canlı tutma sıkıntısı çeker. Bu yüzden ihtiyaçlar doğal olarak doğmaz, bilinçli olarak kışkırtılır. İnsanlar gerçekten ihtiyaç duydukları için değil, arzulamaları öğretildiği için tüketir. Çalışma burada tüketimi sürdürebilmek için zorunlu bir döngüye dönüşür. Aynı mantık ürünlerin niteliğinde de görülür. Üretilen şeylerin uzun ömürlü olması değil, hızla eskimesi ve yeniden talep yaratması esastır. Dayanıklılık değil, yenilenme zorunluluğu teşvik edilir. Böylece hem emek hem zaman hem de nesneler bilinçli bir geçiciliğe mahkûm edilir. Lafargue’ın eleştirisi tam da burada keskinleşir: Sorun üretimin kendisi değil, onu yöneten aklın insan hayatına karşı kayıtsızlığıdır.
Kitap, kapitalizmin yalnızca emeği değil, insanın hayata dair beklentilerini de sömürdüğünü ima eder. Kişi, kendisini sömüren düzeni gönüllü olarak sürdürmeye başlar. İnsanlar daha çok çalıştıkça daha az yaşar; üretim artar ama hayat daralır. Lafargue daha az çalışmanın üretkenliği düşürmek bir yana, onu niteliksel olarak artıracağını savunur. Aşırı çalışma, verim değil, tekrar ve israf üretir. Lafargue’ın tembellik kavramı, miskinlikten ziyade zamanın geri kazanılmasıdır: düşünmeye, sevmeye, sanata ayrılan zaman. Bu açıdan metin,
Boş Zamanın Gücünü Keşfet Tembellik Hakkı
Lafargue'ın "Tembellik Hakkı" adlı kitabı, kapitalist sisteme ve çalışma culture'üne bomba gibi düşen bir eser diyebiliriz. Lafargue, bu eserinde, insanlığın en temel hakkının "tembellik hakkı" olduğunu savunuyor ve bizi düşünmeye itiyor.
Yani Lafargue'a göre, bizler hayatımızın büyük bir bölümünü çalışarak geçirmek zorunda değiliz. Aksine, boş zamanımızı kendimizi geliştirmek, sevdiklerimizle vakit geçirmek ve keyif aldığımız şeyleri yapmak için kullanmalıyız.
Tabii ki Lafargue, "çalışmamak" anlamında bir tembellikten bahsetmiyor. Onun savunduğu şey, daha az çalışarak, daha fazla boş zamana sahip olmak ve bu zamanı kendimize ayırmak.
Lafargue'ın kitabı, kapitalist sistemin ve çalışma culture'ünün yarattığı stresi ve yorgunluğu gözler önüne seriyor. Ayrıca, insanları nasıl köleleştirdiğini ve onları sürekli çalışmaya teşvik ettiğini de açıkça gösteriyor.
Eğer kapitalist sistemi sorgulayan ve alternatif bir toplum modeli düşünen bir eser okumak istiyorsan, Lafargue'ın "Tembellik Hakkı" adlı eserine kesinlikle bir şans vermelisin. Bu kitap sana farklı bir bakış açısı kazandıracak ve düşünmeni sağlayacaktır.
Unutma, tembellik ayıp bir şey değildir, aksine insanlığın en doğal hakkıdır!
Puan vermedi·64 syf.·
2023 11. kitabı
DİPÇE :
"Çalışma kapitalist toplumda her türlü entelektüel soysuzlaşmanın, her türlü organik bozulmanın sebebidir."
Tembellik Hakkı kavramı Lafargue'nin haftalık bir dergi olan Egalite(1880 yılı)'de dile getirdiği bir kavramdır. Zira Napoleon 1807'de şunları yazmıştı:
"Halklarım çalıştıkça günahlar azalacaktır. Yetke sahibi benim... ve pazar günleri, ayin saati geçtikten sonra, dükkânların açılmasını, işçilerin işlerinin başına dönmesini emretmek niyetindeyim."
Püriten din “çalışmak ibadettir” anlayışıyla 12 saat çalıştırılan çocuklardan besleniyordu.
Çalışmanın takdis edildiği tüm söylemlere kafa tutan Lafargue, insanca çalışmanın ve üretmenin önemine değinir, kapitalist sistemin çalışma ahlakının doğurduğu zihinsel sapmaları eleştirir. Kitapta sadece sistem değil proletarya da bu eleştirilerden nasibini alır:
"Bu çılgınlık, iki yüzyıldır mahzun insanlığa eziyet eden bireysel ve toplumsal sefaletleri peşine takmış sürüklüyor. Bu çılgınlığın adı çalışma aşkıdır. Bireyin ve evlatlarının yaşamsal güçlerini son noktasına kadar tüketen azgın bir çalışma tutkusudur” der.
Günde 12-16 saat çalışan proleteryanın bir sınıf bilinci geliştirmesi yahut bilişsel açıdan yükselmesi imkansızlaştırılmaktadır. Bu anlamda kapitalist sistemin ihtiyaç algısı uyandırarak ürettiği ve bireyde yoksunluk hissi yaratan düzene yetişmesi mümkün değildir. Sıkı çalışma temposu insana dair tüm güzellikleri sağlığı neşeyi hevesi alıp götürecektir.
Tembellik Hakkı bu insafsızlığın kutsanmasına yükselen sestir.
Erkan Aydoğanoğlu ( Fabrikada Emek Denetimi) der ki: Kapitalist sistemindeki asıl amaç kullanım değeri yerine değişim değeri üretmektir. Dolayısıyla bu üretim sisteminde emek süreci başkalarının istek ve ihtiyaçlarının karşılanması gayesi ile kullanılmaktadır. Bu da insanın emeğine
Kölelikten Kurtulmak Boş Vakitlerin Asıl DeğeriDuygu ve Düşünce
Yıllardır bana öğretilmiş bütün kalıplar tek tek çatladı. “Çalışmak erdemdir, çalışmak ibadettir, çalışmak insanı insan yapar” diye büyütüldük. Ama Lafargue, bir tokat gibi, bu inançların aslında insanı köleleştiren zincirler olabileceğini gösteriyor. Ve ben o an fark ettim: hayatım boyunca ne çok koştum, ne çok yoruldum, aslında neden yorulduğumu hiç sorgulamadan. Sanki bir yarışın içine doğmuşuz da koşmak zorundaymışız gibi… Oysa kimse bana bu yarışın bitiş çizgisini göstermedi.
“Tembellik hakkı” dendiğinde ilk başta bir provokasyon gibi geliyor kulağa. Ama satır aralarında gördüm ki, mesele miskinlik değil; mesele insanın varlığını, onurunu ve ruhunu çalışmanın kölesi olmaktan kurtarabilmesi. Lafargue, bana kendi hayatımdaki küçük anları hatırlattı: çocukken boş boş gökyüzünü seyrettiğim zamanları, hiçbir şey yapmadan saatlerce hayallere daldığım o günleri… O anlarda ben en çok kendimdim. Hiçbir üretim kaygısı yoktu, kimseye kanıtlamam gereken bir şey yoktu. Sadece vardım. Şimdi büyüdükçe bu “boş” anları kendime suç gibi görmeye başladığımı fark ettim. İşte kitap tam burada içimdeki zinciri kırdı.
Çünkü aslında bizden alınan şey zaman değil, yaşamın kendisi. Çalışma saatlerine sıkıştırılmış bir ömrün içinde gerçek mutluluk ne kadar yer bulabilir ki? Lafargue’ın cümleleri bana babamın “çalış, çalış, çalış” telkinlerini hatırlattı. Belki o da iyi niyetle söylüyordu, ama kim bilir o da kaçırdığı hayallerin, yaşayamadığı günlerin acısını hiç dillendiremedi. Benim kuşağım da aynı döngünün içine sıkıştı. Ve kitap bana dedi ki: “Dur, yaşamını geri iste.”
En çok da şunu düşündüm: tembellik hakkı, aslında insanın kendini yeniden hatırlaması. Sevdiklerinle vakit geçirmek, sokakta yürürken hiçbir yere yetişmeye çalışmamak, yalnızca nefes almak için nefes almak… Bunların
Kitap 1883 yılında yazılmıştır. Karl Marx’ın damadı olan sosyalist düşünür Paul Lafargue’ın, modern kapitalist toplumun “çalışma kutsallığı” anlayışına yönelik keskin bir eleştirisidir. İşçi sınıfının “çok çalışmanın erdem olduğu” fikrini içselleştirdiğini, bunun ise burjuvazinin çıkarına hizmet ettiğini savunur. Ona göre bu ideoloji, işçileri sömürüyü kabullenmeye zorlar. Kapitalizm, aşırı üretim yaparken aynı anda işsizliği ve yoksulluğu büyütür. İnsanlar daha çok çalıştıkça, makineler nedeniyle emek değersizleşir ve krizler kaçınılmaz olur. Lafargue “tembellik” derken uyuşukluğu değil, boş zaman, dinlenme, kültür, yaratıcılık ve insanî yaşamı kasteder. İnsanların yalnızca yaşamak için değil, insan gibi yaşamak için zamana ihtiyacı vardır. Sade ve anlaşılır bir dille yazılmış. Çok fazla yoğunluğu olan bir kitap değil. Okumanızı öneririm.
Teknolojinin İşçileri Kurtarması Mümkün Mü? Mümkün!
Paul Lafargue'nin "Tembellik Hakkı" adlı eseri, ilk kez 1880'de yayınlandığında, sarsıcı ve kışkırtıcı bir metin olarak kabul edildi. Kapitalizmin dayattığı uzun çalışma saatlerine ve yorucu mesai koşullarına karşı bir isyan niteliğindeydi. Lafargue, bu eserinde, insanlığın mutluluğu ve refahı için "tembellik hakkının" savunucusunu yapıyor.
Lafargue, tembelliği ahlaki bir zaaf olarak değil, doğal bir insan hakkı olarak görür. Ona göre, insanlığın asıl amacı, sonsuz bir üretim ve tüketim döngüsünde yer almak değil, özgürce ve doyurucu bir şekilde yaşamaktır. Kapitalist sistem ise bu amaca engel teşkil etmektedir.
Lafargue, kitabında, kapitalist sistemin dayattığı uzun çalışma saatlerinin insan sağlığı ve mutluluğu üzerindeki yıkıcı etkilerini eleştirir. Ona göre, uzun çalışma saatleri sadece yorgunluğa ve tükenmişliğe yol açmakla kalmaz, aynı zamanda bireylerin zihinsel ve sosyal gelişimini de engeller.
Lafargue, teknolojik gelişmelerin, üretim sürecini hızlandırarak çalışma saatlerini kısaltabilecek potansiyele sahip olduğunu savunur. Ancak kapitalist sistemin, bu gelişmelerden en fazla kâr elde etmek için yararlandığını ve işçilerin refahını artırmak için kullanmadığını da vurgular.
Lafargue, kitabında, kapitalizme alternatif bir toplum düzeni öneriyor. Bu düzende, çalışma saatleri önemli ölçüde kısalacak ve bireylere boş zamanlarında kendilerini geliştirmeleri ve sevdikleriyle vakit geçirmeleri için daha fazla zaman tanınacaktır.
"Tembellik Hakkı", yayınlandığı dönemde büyük tartışmalara yol açtı. Birçok kişi Lafargue'nin fikirlerini aşırı ve ütopik buldu. Ancak eserin, çalışma saatlerinin kısaltılması ve işçi haklarının korunması için yürütülen mücadelelere ilham kaynağı olduğu da bir gerçektir.
Paul Lafargue'nin "Tembellik Hakkı" eseri, günümüzde de
Yazar Hakkında
Paul LafargueYazar · 7 kitap
Paul Lafargue (15 Ocak 1842-26 Kasım 1911); Fransız uyruklu düşünür ve eylem adamı. Küba'nın Santiago kentinde doğdu. Dokuz yaşındayken ailesiyle birlikte göçtüğü Fransa'da Tıp Akademisi'ne yazıldı. Üniversitede, kralcı hükümete karşı giderek genişleyen gençlik devinimine katıldı. Yine aynı dönemde yoğun bir okuma uğraşına daldı. Hegel'den Feuerbach'a, Fourier'den Comte'a kadar pek çok düşünürün yapıtlarını okumasına karşın, özellikle Proudhon'dan etkilendi.
1865'te Marx'la tanışmasının, üzerindeki Proudhon etkisinin kırılmasında büyük rolü oldu. Marx "yakışıklı, zeki, enerjik ve sportif" bulduğu bu gencin, kızı Laura'yla evlenerek aileye katılmasına da izin verdi.
Siyasal etkinlikleri nedeniyle Akademi'den uzaklaştırılınca, öğrenimini Londra'da tamamladı ve karısı Laura'yla birlikte yeniden Paris'e döndü. Art arda üç çocuğunu da yitirmesi üzerine tıptan soğudu; kendini tümüyle sosyalist düşünce ve eyleme adamaya karar verdi. Fransız Sosyalist Partisi'nin kurucuları arasında yer aldı, işçi devinimlerinin örgütlenmesine yazılarıyla katkıda bulundu.
1911 yılında karısıyla birlikte kendini öldürdü. Yaşlılığın, beden ve zihin güçlerini azar azar kemirdiğini görmek istemeyen Lafargue, yetmiş yaşını aşmamak üzere kendine verdiği sözü tutmuş oluyordu.
