Dönemin Şartları için Bile "Katlanılmaz"İnceleme
Sanırım bu kitap için en uygun tanımlayıcı kelime "katlanılmaz olur". Bu kelimeyi asla kitabın kötü olduğunu söylemek için kullanmıyorum. Aksine, her ne kadar konu geçişlerinde ve karakter gelişiminde yetersiz bulsam da, yazarın kalemine kötü demem haksızlık olur. Diğer kitaplarını okumamakla birlikte, eğer ki konu kadınlar, kadının toplumdaki yeri üzerine değilse yazarın kaleminden başka kitaplara şans verebilirim. Yine de kalemi ile de favorilerim arasını girdiğini söyleyemem maalesef ki, belki de bunun için yanlış kitaptan başlamışımdır.
Kitabın yazım yılı 1894, yani aslında "feminist" yanımı tatmin etmeyeceğini pekala biliyordum ama yine bu kadar okurken beni zorlayacağını düşünmemiştim. Tabii ki aslında bir Jane Austen okuyacakmışım gibi yaklaşmamın, bu beklentimin getirdiği hayal kırıklığı da bu durumu bende ikiye katlamış olabilir. Cinsiyetçi bir yerden yaklaşarak söylemlerde bulunmak istemiyorum ama, erkek yazarların aşk romanları yazmak konusunda kadınlara göre kat etmesi gereken çok yol var gibi duruyor. Kesinlikle bu konuda çok başarılı yazarlar ve romanlar da var elbette, ama asla bir Gurur ve Önyargı, Jane Eyre çıkmıyor ortaya. Erkekler sanırım doğaları gereği, yazarken daha toplumsal ve mantıksal odaklı yazılar yazıyorlar diyebilirim. Nasıl ki kadın yazarların aşk romanlarındaki erkek karakterler gerçekte asla karşımıza çıkmayacak karakterlerse, erkek yazarların kadın karakterleri de aşırı derecede derinliksiz, üstünkörü karakterler olarak kalıyor. İstisnalar tabii ki var, hatta az diyemem. Fakat okuduklarımdan yola çıkarak, çoğunluğun bu şekilde olduğunu söyleyebilirim. Nitekim bu kitap da o çoğunluk tarafında kalıyor.
Karakter gelişimi açısından bir Stefan Zweig beklentim yoktu tabii ki, artık yerinin dolduralamaz bir yazar olduğunu düşünmekteyim. Yine de yetersiz geldi bana, ortalama altında bir karakter tahlili vardı. Tess karakterinin iyi huylu mu yoksa saf mı, (çok üzülerek söylüyorum ki) aptal mı olup olmadığını anlamakta çok zorlandım. Karakterin sonraki adımları asla tahmin edilebilir değildi, belki sıfatlar üzerinden bir karakter oturtulmuş ama detaylar geçiştirilmiş gibi hissettim. Örneğin; evet Tess vicdanı çok ağır basan ve kendisini suçlamaya çok meyilli, ailesine değer veren bir karakter. Fakat bu karakterin aldığı her karara tek yansıyan bu tek cümle mi olmalı mesela? Çoğu durumda buna benzer hislerle okudum ve bu açıdan çok tatmin olmadım. diğer karakterler Tess kadar üzertinde durulmamakla birlikte, daha yan karakter oldukları için bence tahlil ve gelişim açısından daha yeterliydi hatta. Tabii Alec ve Clare karakterleri bu sözümün kapsamında değil. Clare karakteri de sanki Tess gibi sıfatlarla tanımlanan bir karakterken, Alec karakteri bir karmaşa yumağıydı benim için. Anlamakta, yaptıklarından çok neyi neden o şekilde yaptığını anlamakta çok zorladım. Duygusal geçişlerini asla yakalayamadım ve bu da okurken yer yer kopmalar yaşamama neden oldu.
Konu olarak detaylıca anlatmak istemiyorum, fakat o yıllarda yaşayan bir kadının nasıl bir toplumsal durum, baskı içerisinde yaşadığını okumak, hele ki bunu bir erkek kaleminden okumak, beni okurken çok rahatsız etti. Özellikle bunun gerçekliği ve bu gerçeğin aslında kaç kadının hayatını karartmış olduğunu düşünmekten rahatsız oldum. Her ne kadar yaşadığımız çağ mükemmel olmasa da, en azından kadın hakları ve sesimizi duyurabilmemiz, görünürlüğümüzü arttırabilmemiz açısından geçmişe nazaran daha iyi bir yerde olduğumuzu bilmek, tek iyi yön. Kendimi okurken sık sık bunun 1800'lerde yaşandığını söylesem de, halen bazı noktalarda o çağdan bir gram ileri gidememiş olduğumuzu hissettiğim yerler yok değil. Bu şekilde, kadınların toplumsal rollerine herkesten daha çok kafa yoran ataerkil bir sistemde, bu erkiyi destekleyen erkeklerin halen olduğu bir ülkede yaşadığımızın elbette ki farkındayım ve bunu okurken daha da içten hissetmek hoş değildi. Tabii ki okunması ve bilinmesi gereken şeyler, ama her okuduğumuzda bir şeylerle yüzleşmek, acı çekmek zorunda olmadığımız zamanlar gelir umarım.
İyi okumalar dilerim,
Kitaplarla kalın..
·
78 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.