Saatleri Ayarlama Enstitüsü Ahmet Hamdi Tanpınar | İncelemeEdebiyat
Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Türk edebiyatında eşi benzeri zor bulunan, hicivle derin düşünceyi harmanlayan bir başyapıt. Tanpınar, Doğu-Batı çatışmasını, bireyin toplum içindeki sıkışmışlığını ve modernleşmenin absürtlüğünü Hayri İrdal’ın anlatımıyla sorguluyor. Gerçek ile hayal, ciddi ile alaycı sürekli iç içe geçiyor. Saat metaforu üzerinden hem zamanla hem de toplumla uyumsuzluk anlatılıyor.
Kitabı okurken sık sık gülümsedim ama bu gülümsemelerin altında hep ince bir hüzün vardı. Hayri İrdal’ın pasifliği, çevresindeki insanların abartılı tuhaflıkları ve bir yandan ciddiyetle kurulan ama aslında tamamen absürt olan “enstitü”, bana hem komik hem de boğucu geldi. Birçok yerde "bu aslında bizim toplumumuzun ta kendisi" dedim. Bazı cümleleri tekrar tekrar okudum çünkü sade görünen her ifadenin altında başka bir anlam yatıyordu.
Zaman zaman çok yoğun hissettirdi; hem düşünsel hem duygusal olarak yorucuydu ama buna değdi. Özellikle toplumun kendine dayattığı rollere karşı Hayri’nin duruşsuzluğu beni düşündürdü. Ne tam bir başkaldırı ne de tam bir teslimiyet... Bu arada kalakalmak, bana çok tanıdık geldi.
Saatleri Ayarlama Enstitüsü, sadece bir roman değil; zamana, topluma, bireye, düzene karşı yazılmış derin bir ironi. Bitirdiğimde kendimi boşlukta değil, düşündürülmüş hissettim. Tanpınar, büyük bir ustalıkla hem zamanın hem insanın içini kazımış.
·
25 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.