Pastoral Senfoni, bir Protestan papazın kör ve kimsesiz bir kızı evine alıp ona yeni bir hayat sunmasıyla başlar. Papaz, Gertrude’a dini değerleri öğretir, onu eğitir ve adeta yeniden var eder. Ancak bu süreçte papazın Gertrude’a olan duyguları giderek bir baba şefkatinden öteye geçmeye başlar.
Gertrude zamanla güzelleşir, ruhsal ve zihinsel olarak gelişir. Papaz, kendi duygularını bastırmaya çalışsa da, içten içe Gertrude’a aşık olur. Ancak bunu kendine bile itiraf etmez, durumu “ilahi bir görev” gibi görür. Papazın karısı ve oğlu ise bu ilişkiyi fark eder ve rahatsızlık duyarlar.
Romanın kırılma noktası Gertrude’un geçirdiği bir ameliyatla görme yetisini kazanmasıdır. Artık yalnızca fiziksel değil, duygusal olarak da bir aydınlanma yaşıyor. Gerçekleri ve insanların niyetlerini görmeye başlıyor. Papazın sevgisini fark ediyor ve onun Tanrı’ya değil, aslında kendi arzusuna taptığını anlıyor.
Roman boyunca papazın yaşamı, İncil’in öğretilerine sıkı sıkıya bağlıymış gibi görünüyor ancak okuyucuya sunulan gerçek: inancın yorumlanmasındaki çarpıklıklardır. Papaz sık sık İncil’den alıntılar yapıyor, özellikle İsa’nın körleri iyileştirmesi ya da günahkarları affetmesi gibi sahnelerden ilham alarak Gertrude’u manevi olarak kurtardığına kendini inandırıyor. Ne var ki bu kurtarma hali zamanla bir kurtuluş değil, bir yönlendirme, hatta şekillendirme çabasına dönüşüyor.
Bir örnek vermek gerekirse, papaz Gertrude’un dine dair sorularına cevap verirken sık sık onun yerine düşünüyor. Ona kendi bakış açısını mutlak doğru gibi sunuyor. Bu da aslında onun inancı, Tanrı’ya adanmışlık değil, kendi doğrularına duyduğu güven hissiyle kullandığını gösteriyor. Gertrude’un gözleri açıldığında İncil’i artık kendisi okumaya başlıyor ve papazın öğrettiği pek çok şeyin onun yorumları olduğunu fark ediyor. Bu fark ediş, sadece fiziksel değil ruhsal bir “görme” anı oluyor.
Gertrude’un kör olması, papaz için başta bir boş levha anlamına geliyor. Ona kendi inancını, doğrularını ve yaşam biçimini aktardığını sanıyor, ancak Gertrude’un varlığı zamanla papazın kendi inancını, ailesine olan yaklaşımını ve hatta Tanrı algısını sorgulamasına neden oluyor.
Özellikle Gertrude’un, “Tanrı’ya değil, bana aşıktınız” diyerek yaptığı tespit, papazın yıllardır kurduğu tüm inanç sisteminin üzerine bir tokat gibi iniyor. Bu cümleyle birlikte papazın ‘kutsal görev’ adı altında, arzularını nasıl ilahi bir maske ile gizlediğini anlıyoruz. Gertrude’un saflığı, aslında papazın kendini kandırma biçimini daha da belirgin kılıyor. Onun Tanrı’ya duyduğu bağlılık, belki de ilk kez sorgulanıyor.
Papazın Gertrude’a gösterdiği özen ve şefkat, kendi çocuklarına gösterdiğinden fazladır. Özellikle oğlu Jacques ile olan gerilimli ilişkisi, papazın Gertrude’a yöneliminin yalnızca şefkat değil, aynı zamanda kaçış olduğunu düşündürüyor çünkü Jacques’ın düşünceleri daha entelektüel, daha sorgulayıcıdır ve bu durum papazı rahatsız ediyor. Gertrude ise başta sorgulamayan, boyun eğen ve “şekillendirilebilir” bir figür oluyor papazın gözünde.
Bu tercih, papazın aslında kendi iç dünyasındaki konforu seçtiğini, inancını bile bir tür duygusal kaçış ve tatmin aracı olarak kullandığını ortaya koyuyor.
Kitaptaki en güçlü sembollerden biri hiç şüphesiz körlüktür. Gertrude’un körlüğü fizikseldir ama papazın körlüğü içseldir. Gertrude gözlerini açtığında gerçekleri, insanları, özellikle de papazın niyetlerini görüyor. Oysa papaz roman boyunca hep “görmeye” çalıştığını sanıyor ama aslında kendi iç gerçeğine, dürtülerine, arzularına tamamen kördür.
Şimdi en sevdiğim kısma geçiyorum;
Pastoral Senfoni & 
Körler Ülkesi | Benzerlikler
Körlük Teması: Gerçek kör kimdir?
Her iki eserde de “körlük” yalnızca fiziksel bir durum olarak değil, ruhsal ve zihinsel bir sembol olarak işleniyor.
•Pastoral Senfoni’de Gertrude kör olduğu için “görmeyen” sayılıyor, ancak olaylara ve insanlara dair sezgisi çoğu zaman papazdan daha derindir. Gözleri açıldığında, aslında en başından beri papazın duygularını fark ettiğini ve onun kendini kandırdığını bildiğini anlıyoruz.
•Körler Ülkesi’nde ise bir dağ kazasında körlerin yaşadığı bir köye düşen Nunez, onların gözleri olmadığını fark edince kendini üstün hissediyor. Fakat zamanla, “gören” kişi olan o, dışlanıyor ve anlamadığı bir düzenin içinde çaresizleşiyor. Burada da kör olanların dünyası, görenin dünyasına karşı daha tutarlı ve düzeni olan bir yapıdır.
Benzerlik: İki metin de “körlük” kavramını tersyüz ediyor. Gerçek körlük, çoğu zaman görenlerde, yani kendini sorgulamayanlarda saklıdır.
İnanç ve Toplum Düzeni
•Pastoral Senfoni’de papaz, inancı doğrultusunda bir yaşam sürdüğünü sanıyor ama zamanla dini inançlarını kişisel arzularına göre eğip büktüğü ortaya çıkıyor. İncil’den yaptığı alıntılar, aslında kendi arzularını meşrulaştırmak için kullandığı birer perdeye dönüşüyor.
•Körler Ülkesi’nde ise kör halkın kendi doğruları vardır. Gören biriyle karşılaştıklarında, onun söylediklerini saçmalık olarak görüyorlar. Toplumun kuralı, bireyin algısından daha ön plandadır. Gözlerin varlığı onlar için bir hastalıktır.
Benzerlik: Her iki hikayede de bir otorite figürü, kendi doğru bildiklerini sorgulamak yerine farklı olanı bastırmak ya da dışlamak istiyor.
Aşk ve Yabancılaşma
•Papaz, Gertrude’a duyduğu duyguları bastırdığını düşünürken aslında onu bir kurtarma projesine çeviriyor. Gertrude gözlerini açtığında aşkı değil, sahte bir koruma altında tutulmayı fark ediyor.
•Nunez, körler ülkesindeki bir kızla aşk yaşıyor. Ancak onun gözlerini korumak yerine ameliyatla “uyum sağlaması” isteniyor. Bu da aşkın koşulsuz bir kabul değil, uyum zorunluluğuna dayalı olduğunu gösteriyor.
Benzerlik: Aşk her iki metinde de idealize edilirken sonrasında bir yabancılaştırmaya dönüşüyor. Gözleri açılanlar (ya da görenler), toplumun beklentileriyle çatışınca sevgi yerini dışlanmaya bırakıyor.
Bireysel Uyanış
•Gertrude’un görmesi, sadece fiziksel değil, ahlaki bir uyanıştır. Papazın yalanlarına ve ikiyüzlülüğüne karşı kendi yolunu seçiyor.
•Nunez, sonunda görme yetisini kaybetmeden oradan kaçmaya karar veriyor. O da, toplumun değerleriyle uyuşmaktansa bireysel varoluşunu korumayı seçiyor.
Benzerlik: Her iki hikayede de karakterler çevrelerinin koyduğu sınırları aşarak bireysel uyanış yaşıyorlar. Bu uyanış beraberinde yalnızlığı getiriyor ama içsel özgürlükle tamamlanıyor.
Farklı Yollar, Ortak Sorgular
•Gide’in Pastoral Senfonisi daha içe dönük, ahlaki ve dini sorgularla örülüyken
• 
H. G. Wells ‘in Körler Ülkesi daha alegorik ve toplumsal düzene dair eleştiriler içeriyor.
Sanırım gerçek körlük gözlerde değil :)
Körler Ülkesi | Benzerlikler
Körlük Teması: Gerçek kör kimdir?
Her iki eserde de “körlük” yalnızca fiziksel bir durum olarak değil, ruhsal ve zihinsel bir sembol olarak işleniyor.
•Pastoral Senfoni’de Gertrude kör olduğu için “görmeyen” sayılıyor, ancak olaylara ve insanlara dair sezgisi çoğu zaman papazdan daha derindir. Gözleri açıldığında, aslında en başından beri papazın duygularını fark ettiğini ve onun kendini kandırdığını bildiğini anlıyoruz.
•Körler Ülkesi’nde ise bir dağ kazasında körlerin yaşadığı bir köye düşen Nunez, onların gözleri olmadığını fark edince kendini üstün hissediyor. Fakat zamanla, “gören” kişi olan o, dışlanıyor ve anlamadığı bir düzenin içinde çaresizleşiyor. Burada da kör olanların dünyası, görenin dünyasına karşı daha tutarlı ve düzeni olan bir yapıdır.
Benzerlik: İki metin de “körlük” kavramını tersyüz ediyor. Gerçek körlük, çoğu zaman görenlerde, yani kendini sorgulamayanlarda saklıdır.
İnanç ve Toplum Düzeni
•Pastoral Senfoni’de papaz, inancı doğrultusunda bir yaşam sürdüğünü sanıyor ama zamanla dini inançlarını kişisel arzularına göre eğip büktüğü ortaya çıkıyor. İncil’den yaptığı alıntılar, aslında kendi arzularını meşrulaştırmak için kullandığı birer perdeye dönüşüyor.
•Körler Ülkesi’nde ise kör halkın kendi doğruları vardır. Gören biriyle karşılaştıklarında, onun söylediklerini saçmalık olarak görüyorlar. Toplumun kuralı, bireyin algısından daha ön plandadır. Gözlerin varlığı onlar için bir hastalıktır.
Benzerlik: Her iki hikayede de bir otorite figürü, kendi doğru bildiklerini sorgulamak yerine farklı olanı bastırmak ya da dışlamak istiyor.
Aşk ve Yabancılaşma
•Papaz, Gertrude’a duyduğu duyguları bastırdığını düşünürken aslında onu bir kurtarma projesine çeviriyor. Gertrude gözlerini açtığında aşkı değil, sahte bir koruma altında tutulmayı fark ediyor.
•Nunez, körler ülkesindeki bir kızla aşk yaşıyor. Ancak onun gözlerini korumak yerine ameliyatla “uyum sağlaması” isteniyor. Bu da aşkın koşulsuz bir kabul değil, uyum zorunluluğuna dayalı olduğunu gösteriyor.
Benzerlik: Aşk her iki metinde de idealize edilirken sonrasında bir yabancılaştırmaya dönüşüyor. Gözleri açılanlar (ya da görenler), toplumun beklentileriyle çatışınca sevgi yerini dışlanmaya bırakıyor.
Bireysel Uyanış
•Gertrude’un görmesi, sadece fiziksel değil, ahlaki bir uyanıştır. Papazın yalanlarına ve ikiyüzlülüğüne karşı kendi yolunu seçiyor.
•Nunez, sonunda görme yetisini kaybetmeden oradan kaçmaya karar veriyor. O da, toplumun değerleriyle uyuşmaktansa bireysel varoluşunu korumayı seçiyor.
Benzerlik: Her iki hikayede de karakterler çevrelerinin koyduğu sınırları aşarak bireysel uyanış yaşıyorlar. Bu uyanış beraberinde yalnızlığı getiriyor ama içsel özgürlükle tamamlanıyor.
Farklı Yollar, Ortak Sorgular
•Gide’in Pastoral Senfonisi daha içe dönük, ahlaki ve dini sorgularla örülüyken
• H. G. Wells ‘in Körler Ülkesi daha alegorik ve toplumsal düzene dair eleştiriler içeriyor.
Sanırım gerçek körlük gözlerde değil :)
·
165 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
