Orhan Kemal- Murtaza ( Vazifesinin Aslanı :)Duygu ve Düşünce
Puan vermedi·360 syf.··
Beğendi
·2025 45. kitabı
·4 günde okudu
·Okunma: 03 Haziran 2025 19:39
"Bilirsiniz kimdir Murtaza? Kimdir Kolağası Hasan Bey? Bilmezsiniz? Alsa idiniz kurs, görse idiniz sıkı terbiye amirlerinizden bilirdiniz kimdir Murtaza..." : Tanışın Murtaza ile onun tabiriyle olmayın Muzır Vatandaş... :))
Orhan Kemal, bu eserinde bireyin toplum ve otorite ile olan ilişkisini Murtaza karakteri üzerinden işler, sistemin ironik eleştirisini yapar. Bana göre mizah ve hicvin de bir arada olduğu, düşündüren bir yapıt. Roman boyunca Murtaza'ya yer yer kızsam da yer yer gülmekten de alamadım kendimi.
Balkanlardan göç etmiş, gece bekçiliği yapan görevini de fazlasıyla ciddiye alan vazifeşinas, bazı bazı işgüzar, disiplinli, bir o kadar da sorgulamaktan, düşünmekten uzak, üstlerine körü körüne bağlı hayatın içinden bir karakterdir Murtaza... Görevini icra ederken karşısındaki insanları dinlemekten,duymaktan, onların duygularını, düşüncelerini önemsemekten uzak bir görev adamı. Kendi tabiriyle "Vazifesinin Aslanı"
Ne diyordu:
__"Yukarda Allah, Ankara'da Devlet, Hükümet,
burda da ben!"__
"Kurs görmüş, büyüklerinden terbiye, hem de disiplin almış bir bekçiyim, sıkı disiplinci!" Eser boyunca Murtaza'dan sık sık duyduğumuz bu ifadeler, Murtaza'nın nasıl da otoritenin bilhassa sistemin emir kulu haline geldiğinin izahı belkide.
Bu cümleler, onun sistemin sadık bir “emir kulu”na nasıl dönüştüğünü açıkça gösteriyor. Murtaza’nın ağzından dökülen her kelime, otoritenin insan zihnini nasıl şekillendirdiğini gözler önüne seriyor.
"Ben emir kuluyum beyim! Emir neyse onu yaparım!”
"Vazife bir sırasında görmez gözüm evladımı, demem ciğerparem."
...
__"Desin herhangi bir amirim, olacak bu böyle
Murtaza Efendi, demem hayır. Desin at kendini denize hem da uçurumlara, kırpmam gözümü."__ (s.116)
Ayrıca emir, vazife, disiplin gibi leit motiflerin roman boyunca sıkça tekrarı karakteri tanımada romanın yapısını çözümlemede oldukça mühim. Üslup oldukça sade ve anlaşılır. Devrik cümlelerin sıklığı ve Balkan ağzıyla olan konuşmalar zaman zaman yorsa da. Murtaza alışılagelmişin dışında ve de unutulmayacak bir roman karakteri olarak kalacaktır.
·
61 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.