Bu kitap bana şunu hatırlattı: Belki de mutluluk dediğimiz şey, yokluğuyla bize ne kadar eksik olduğumuzu hatırlatmak için var. Ve bu bana, tıpkı Emil Cioran’ın dediği gibi düşündürdü: “Var olmak, kendi varlığına sürekli tanık olmaktır; bu, işkencenin tanımıdır.”
Schopenhauer karamsar mı? Evet. Ama samimi. Hayatın doğası gereği sıkıntı verici olduğunu kabul ederek başladığı bu kitapta, ironik biçimde “mutlu olmanın yollarını” anlatıyor. Fakat bu yollar, şimdiki zamanın içi boş kişisel gelişim kitaplarındaki gibi “kendini sev, hayallerinin peşinden koş” türünden değil. Aksine: “İnsanın mutluluğu dış koşullardan çok, kendi içsel yapısıyla ilgilidir,” diyor. Bu cümle, bir pesimistin dudaklarından dökülebilecek en yapıcı cümle olabilir.
Schopenhauer’in yaklaşımı bana şunu söyledi: Beklentilerini azalt. Hayatı daha az insanla yaşa. Kalabalıklar seni tüketir, çünkü çoğu insan gürültüdür. Bu noktada, Marcus Aurelius’un Kendime Düşünceler’inde söylediği şu satırlar kulağımda çınladı: “Kendi içine dön. İçinde, insanın sükûnet bulabileceği bir kaynak vardır.”
Evet, Schopenhauer’de sevgi yoktur belki; ama berraklık vardır. İnsan doğasının açgözlü, doyumsuz tarafını açıkça ifşa eder. Der ki: “İstek doyduğunda sıkıntı başlar.” Benim gibi hayatın gürültüsünden yorulmuş biri için bu büyük bir hakikattir. Çünkü mutsuzluğumun çoğu, arzularımın kendisinden değil, onların bitimsiz oluşundandı.
Kitapta dikkatimi çeken en olumlu yön, belki de Schopenhauer’in ne yapmamız gerektiğini değil, neyi yapmazsak daha az acı çekeceğimizi söylemesiydi. Bu bana Stoacı bir bilge gibi geldi. Nitekim Seneca da der ki: “İnsan, kendine yetmeyi öğrenmeli. Gerçek özgürlük budur.” Schopenhauer de tam olarak bunu savunuyor: Kendi içine çekil, kendi varlığının anlamını dış dünyada değil, içsel dinginlikte ara.
Aralıkta biri olarak bu kitap bana umut vermedi, ama netlik verdi. Gözlerimi kapattığımda karanlıktan değil, belirsizlikten korkuyordum. Şimdi biliyorum: Hayat acı verici. Ama bu acıdan nasıl geçeceğimizi bilmek bir sanattır ve Schopenhauer, bu sanatın ressamı gibi. Keyifle okudum. Öneririm.
·
43 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.