Kendime Düşünceler (Τὰ εἰς ἑαυτόν, İngilizce: Meditations, romanize: Ta eis heauton), MS 161 yılından MS 180 yılına kadar Roma İmparatoru Marcus Aurelius’un kendisine özel notlarını ve Stoacılık felsefesi üzerine düşüncelerini kaydeden 12 kitaptan oluşan kişisel yazıdır. Bunu savaş döneminde kendi kendine notlar alarak oluşturduğu için başkasının okuması için yazmamış ve belli bir kronoloji bulunmamaktadır. Doğa, adalet, ölüm ve değişim üzerine bir çok alanda düşüncelerini derine inerek açıklamış ve çoğu zaman da okuduğu kitaplardan alıntılar sunmuştur. En çok Sokrates’in Savunması ve İlyada ve Odessa kitaplarından alıntılara rastlıyoruz. “Çünkü insanın çekileceği en güzel yer kendi içidir.” Sözünde insanın kendi ile hesaplaşması ve kendi kendine düşünce muhasebesi yapmasından bahseder yani bazıları insanlardan uzak bir dağ başında huzuru bulacağını sanar ama bunda yanılır der çünkü insan kendi kafasının içinde hep yalnızdır yani oraya hiç kimse müdahale edemez. “İntikam almanın en iyi yolu intikam alınacak kişiye benzememektedir” yani bir insan bize kötülük ettiğinde biz de aynısını yaparsak ondan farkımız kalmaz demek istiyor; ondan farkımız olması için kendine saygı duyan biri olman lazım. Bunun yanında insanın doğru olduğunu düşündüğü şeyi yapmasını uygun görür çünkü bunu yaptığı sürece dışarıdan etkilenmemeli insan. Her şeyin değişim içinde olduğunu ve bu hayatın da son bulacağını; bugün sahip olduğumuz şeylerin yarına başkasına ait olacağını ve onun kullanacağını vurgular. Öfkelendiğinizde o kişilerin bir gün cansız bedene döneceğini düşünüp sakinleşmemizi ister. Ölüm ile alakalı sürekli insanların birbirlerini gömdüğünü ve hayatın uzun gibi görünmesine rağmen aslında çok da kısa olabileceğini ifade eder. Yine ölümü de doğa ile ilişkilendirir: “Ölüm sadece doğanın işidir ve hiç kuşkusuz doğayla uyumludur”. İnsanların kafasında yoğun olarak düşündükleri şeyler neticesinde akıllarının da bu yönde olacağını söyler çünkü ruhunun da bu düşüncelere maruz kaldığını belirtir. Bazen insanların çok basit şeylere fazla anlam yüklediğini ve bunların çoğunun aslında değersiz olduğunu söyler. Kendini kibirli görenlere: “Bir cesedi sırtlanmış ufacık bir ruhsun sen.” der. Serkan ALANKendime DüşüncelerMarcus Aurelius