Kader Kavramı Tartışması1000Kitap
Sizlerle Antik Roma'nın en meşhur hukukçu ve devlet adamlarından Cicero'nun #kaderüzerine eserini paylaşacağım. Son birkaç yıldır kaderin muhtevasıyla ilgili düşünceler hasıl olunca kader alanında yazılmış eserleri okumaya başladım. Doğu toplumu olarak kader kavramının siyasi olaylar yüzünden ortaya çıktığı düşünülse de tam aksine inanışların dışında ortaya çıkan bir kavram. Sümerliler zamanında başlayan astronomi serüveni Babilliler ile astrolojiye evrilir. Gökyüzünün bir veri kaynağı olarak görülmesinin ardından bir takım istatistikler çıkarılır. Daha çok kralların kararlarını verirken kullanılan bu çıkarımlar geleceği ön görmeye hatta yönlendirmeye başlar. Tam da böylesi bir noktada kader kavramı şekillenir ve Antik Roma'ya kader ulaşır. Cicero'nun eserini yazdığı dönemde iki tip kader anlayışı söz konusudur. Birincisi bir kişinin kaderine mahkum olduğunu söylerken diğeri kaderin var olmadığını savunur. Retorik sanatında usta olan Cicero dostu Hirtius'un talebi üzerine bu konuyu tartışmaya açar. Kaderin var olmadığını iddia eden atomcu anlayışın Epikür'ün başına geleceklerden korktuğu için böyle bir sonuca vardığını söyler. "Bir kişi Canicula yükselirken doğuşmuşsa, denizde ölmeyecektir" önermesini örnek gösterip denizde ölmemesi ihtimal iken ölümlü bir varlık olarak ölecek olması bir ihtimal değil kesin bir varsayımdır ve kesin olan ihtimallerle kesin olmayan ihtimalleri harmanlayan Cicero ortak bir kader olduğundan bahseder. Yani atomcu anlayışın doğaya sığınarak kaçamayacağı bir gerçeklik vardır ortada. Kesin olmayan ihtimalleri kesin olarak yorumlayıp gelecek hakkında çıkarımda bulunanların ise karşıtı gibi hata yaptığını belirtmekte.
Ortak ihtimalli kader kavramı okurken çokça tefekkür ettim. Eserin giriş kısmı kayıp olduğu için okurken bütünlük sağlamak zor olabilir. Ön sözü ve son sözü eklersek yaklaşık kırk sayfalık kitabın başından sonuna kadar okunması anlama açısından yerinde olacaktır. Çevirisi güzel lakin sadece felsefe okurlarına, özelikle Antik Yunan felsefesine ilgi duyanlara tavsiye ederim.
·
100 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.