Dostoyevski'nin Öteki’si Üzerine
Bazı kitaplar vardır, kapağını kapattığınız anda kendi düşünceleriniz size yabancılaşır. Öteki tam da böyle bir kitap oldu benim için. Fyodor Dostoyevski’nin bu kısa ama yoğun romanı, sadece bir adamın deliliğe sürüklenmesini değil, aynı zamanda insanın kendine bile yabancılaşabileceği bir dünyayı anlatıyor. Kitabı okudukça, Golyadkin’in yaşadıkları bana uzak gelmedi. Hepimizin içinde bir “öteki” var; bastırdığımız, saklamaya çalıştığımız, bazen ise yüzleşmeye bile cesaret edemediğimiz bir parçamız.
Romanın başkarakteri Bay Golyadkin, toplumun içinde kendine yer bulmaya çalışan, içten içe ezilen, tedirgin ve çekingen bir devlet memuru. Her şeyi değiştiren o kırılma anı ise karşısına kendi tıpatıp aynısının çıkmasıyla başlıyor. Bu “öteki” karakter, onun yerini yavaş yavaş almaya başlıyor ve Golyadkin kendi hayatından silinirken okuyucu olarak ben de onun zihinsel çöküşüne tanık oluyorum.
Dostoyevski bu kitapta sadece bir hikâye anlatmıyor; insan ruhunun en kuytu, en karanlık köşelerine iniyor. Golyadkin’in yaşadığı içsel çatışma, paranoya ve utanç duygusu o kadar gerçek ki bazen ben bile kimin haklı olduğunu sorguladım. Kitap boyunca sürekli şu soruyu sordum: Ya o “öteki” aslında hep bizdeydi de sadece bir kriz anında görünür olduysa?
Kitabın dili ilk başta biraz ağır gelebilir ama ilerledikçe o yoğunluk insanda bir tür bilinç akışı etkisi yaratıyor. Cümleler bazen uzuyor, düşünceler birbirine karışıyor ama bu da karakterin kafa karışıklığını birebir yaşatıyor. Tam olarak bu yüzden Öteki, sadece bir roman değil; bir zihin yolculuğu.
Kapanış sahnesi, özellikle doktorun söylediği o son cümleyle birlikte, beni oldukça düşündürdü. "Barınma, odun, ışık ve hizmet alacaksınız — ki bunları hak etmiyorsunuz." Bu cümle, bir bireyin kendi kimliğini yitirdiğinde, toplum tarafından nasıl kolayca silinebildiğini tokat gibi yüzüme çarptı.
Kısacası Öteki, bana kim olduğumu değil, kim olabileceğimi ve bundan neden korktuğumu sorgulattı. Kendi içimde yüzleşmekten kaçtığım yanlarımı gözler önüne serdi. Golyadkin’in hikâyesi, sadece bir adamın çöküşü değil; hepimizin içindeki o bastırılmış benliğin fısıltısıydı.
·
256 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.