Muazzam!!!Edebiyat
Tamamen etkileyici, ağzımız açık izlediğimiz ve sonrasında okuduğumuz Üç Cisim Problemi maalesef sona eriyor. Cixin Liu'nun kaleme aldığı "Ölümün Sonu", serinin üçüncü ve son romanı... Çok üzücü bir haber! Hazır değildim henüz böyle kolay bitmesine:(
Üç Cisim Problemi: #239312764
Kara Orman: #271684615
Serinin önceki romanlarına dair incelemelerime de böyle ulaşabilirsiniz. Önemli diye koydum, çünkü son kitap özelinde seriyi bir bütün olarak anlamak okuru daha iyi hissettiriyor.
Neler yok ki son romanımız "Ölümün Sonu"nun içinde? Dünya popülasyonunun kurtulma çabası, uzayın insanların yeni yaşam olarak görülmesi, uzaya insan taşınması, uzayda insan nüfusu için inşa edilen mega kentler, evrendeki farklı medeniyetlerin Kara Orman saldırıları, uzayda bükümsel itişle hareket edebilmek, ışık hızının işlenebilmesi, ışık hızıyla hareket eden uzay gemileri, onlarca önemli fizik kuralları... Cixin Liu, yine oldukça geniş ve doyurucu bir kurgu hazırlamış okuruna... Kurgusundaki temel hedefi, Dünya sonrasında insanlığın alacağı yeni hal olarak açıklayabilirim. Bunu da bilimkurgu türündeki eserinde başarıyla gösteriyor, gerçekten hayal gücünün dayandığı harika sınırları görmek okurun tüylerini ürpertiyor. Diğer iki romandan farklı olarak, Cixin Liu serinin son romanını iki yönüyle farklılaştırıyor:
1)Ahlak kavramı... Yazarımız Dünya'nın sonu yaklaşırken ahlak kavramını hem insan hem de evrendeki medeniyetler açısından ele alıyor. Kaçınılmaz son yüklenirken, insanın ahlak felsefesinin iyi ve çoğunlukla kötü yönde nasıl değiştiğini görüyoruz.
2)Bilimsel ve felsefi tartışmalar. Kurguda yer alan konular, bilimsel açıdan şu an hayal bile edemeyeceğimiz seviyede. Her bilimsel kararın bir de sonucu oluyor. İşte bu sonuçlar, felsefi bakımdan tartışmalara yol açıyor. Yazarımız, özellikle bu son romanında okuru bilimsel ve felsefik açıdan tartışmalara itiyor.
İşte bu iki yönünden bakabildiğimizde, "Ölümün Sonu" bambaşka bir lezzet kazanıyor. Okur da kurguya dahil ediliyor. Olayların içinde, o bilimsel ve felsefik tartışmaların merkezinde gibi hissediyoruz kendimizi... Cixin Liu yalın bir üslup tercih ediyor, sürükleyicilik bir an olsun azalmıyor. Tabii ki kitap içinde birçok bilimsel kavram var, araştırma yaparak okumanız romandan alacağınız lezzeti arttıracaktır.
Bunun yanında Netflix, Üç Cisim Problemi serisine üç sezonluk onayı kesinkez vermişti. Halihazırda "Kara Orman" romanında bu işin büyük bir prodüksiyon ve maliyet gerektirdiğini söylemiştim. Üçüncü roman özelinde, kurgunun yüzde 80'inin uzayda geçtiğini düşünürsek, ikinci romanın iki-üç katı kadar fazla maliyet çıkacaktır. Tüm bu sahneler, dijital bir platforma nasıl yansıtılacak merak içindeyim.
Hikayemiz, 1453 yılında İstanbul'un Fethi portresiyle açılıyor. Helena adlı bir büyücü, Bizans Kralı Konstantin'e şehri kurtaracağına yönelik bir umut verir. Ancak işler kısa sürede tersine döner, Fatih Sultan Mehmet ve askerleri Konstantinopolis'i ele geçirir. Bizans Devleti özelinde, hiçbir şölenin sonsuza dek sürmeyeceği mesajı verilir. Sonrasında ana kurgumuza döndüğümüzde krizin birinci yılında Yan Dong, annesi Ye Wenjie'nin bilgisayarında kalmış bilgileri geri dönüştürür. Yan Dong, şok olurken, annesini tanımadığını düşünür. Krizin dördüncü yılında medyada Trisolaris ile ilgili haberler azalmıştır, devlet yeni çıkarılacak ötenazi yasasını tartışmaktadır. Yun Tiamming de iyileşmeyecek bir kansere sahiptir ve bu yasayı düşünür. Aklında hala üniversite yıllarında tanıdığı Cheng Xin'dedir. Nitekim onu ötenaziden kurtaran da Cheng Xin olur. Kurtarmasının yanında, Tiamming ile şok olacağı bir bilgi de paylaşır. Bunun yanında Üç Cisim Krizi, toplumda derin etkilere sebebiyet verir. Duvarabakan Projesi ve İstikamet Yıldızlar projesi bir bilinmezliğe, Kriz Enfantalizmi'ne neden olur.
Uzay teknolojileri eğitimi gören Cheng Xin, yüksek lisansını bitirdikten sonra, Trisolaris Krizi'nde mesleğinden soğur. GSK Stratejik İstihbarat Birimi'nin Teknoloji Planlama Merkezi'nde müdür yardımcılığı yapmaya başlar. Bu kurum, tüm dikkatini Üç Cisimliler'e vermekle dikkat çeker. Ve temel fikirleri Üç Cisim filosuna casus bir mekik sızdırabilmektir. Bunun üzerine yapılan bir toplantıda Cheng Xin fizik kurallarını hiç ederek yol üzeri itiş tekniğini önerir, bunun için uzay mekiğinin rotası itici güç olarak nükleer bombalarla döşenmelidir. Fizibilite çalışmalarının ardından ve sofonların da etkisiyle bu program iptal edilir. Üç Cisimliler Krizi'yle birlikte "Hibernasyon" sistemi üzerine çokça düşünülen bir kavram oluyor. İnsanın geleceğe bedenini ve beynini koruyarak ulaştırmayı amaçlayan bu sistemde, yüz yıllarca ileri gidilebiliyor. Üç Cisimliler'e bir gözlemci uzay mekiği gönderme fikriyle ortaya çıkan hibernasyon konusunda Cheng Xin çalışmalarını yürütüyor. Ağırlık bakımından istenilen sonuçlar alınamayınca, merkezin başkanı Wade sadece bir insan beynini Üç Cisim filosuna göndermeye karar verir. Yun Tiamming'in Cheng Xin tarafından ötenaziden kurtarılması bunun içindir ve Tiamming uzaya beyninin gönderilmesini kabul eder. Merdiven Programı'yla Tiamming'in beyni Üç Cisim filosuna gönderilirken, Cheng Xin de gelecek için hibernasyona girer.
Tüm bunlar yaşanırken, serinin ikinci kitabı olan "Karanlık Orman" kitabında anlattığım gibi Üç Cisimliler'in küçük bir filosu ile Dünya'dan gönderilen uzay mekiği kolonisi karşılaşır. Koloni, Üç Cisimliler tarafından ağır bir yenilgiye uğrar. Tunç Çağı adlı uzay mekiği, bu soykırımdan kurtulan çok az mürettebattan biridir. Bu esnada kütleçekimsel dalga antenleri insanların Üç Cisimlileri caydırmasını sağlamış, ikinci romanda uzunca nlattığım üzere Karanlık Orman Teorisi'nde ateş yakan çocuğu adeta yalnız bırakmıştır. Tunç Çağı Dünya'ya indiğinde herkes bir kahraman olarak karşılanacaklarını düşünürken, tam tersi olur. Mürettebat, Kuantum adlı uzay mekiğini yok ettikleri için filodan ve donanmadan kovulur, yüz karası olarak görülür ve yargıya intikal etmek üzere tutuklanırlar. Davalar görülürken, Tunç Çağı mekiği mürettebatının ahlak anlayışı resmen kan dondurur. Tunç Çağı mürettebatı, büyük çaplı hapis cezaları alarak tutuklanır. Cheng Xin Caydırma Dönemi'nin 61. yılında, 264 yıllık hibernasyonundan uyanır. Onun geliştirdiği Merdiven Programı, 264 yıl sonra artık unutulmuştur. Yıldızı DX3906'nın hemen yanında iki gezegen olduğu ortaya çıktıktan sonra, Cheng Xin'den yıldızı geri vermesi istenir. Cheng ise Tiamming'den gelen bu hediyeye değer verir. Yıldızın kendisinde kalması şartıyla gezegenleri satmaya ikna olur. Cheng Xin hibernasyon sonrası yeni zamana alışamamışken sürpriz bir Şekilde Wade tarafından yaralanır.
Luo Ji'nin Karanlık Orman teoremi etkili bir caydırma sistemi olarak görülür. Luo Ji'nin caydırma sistemini Birleşmiş Milletler ve Güneş Sistemi Filosu'na devretmesinin ardından, caydırma sistemi tüm dünyanın dikkat kesildiği bir nokta olur. Araştırmalar artar, caydırma oyun teorisi ürer. Taraflarının insan ve Üç Cisimliler olan bu caydırma oyun teorisinde tehdit, kontrol ve hedef dikkatle incelenir. Caydırıcıyı insan, cayanı ise Üç Cisimliler oluşturur. Caydırıcının başarılı olabilmesi için caydırma unsurunun ciddiyet derecesi yükselmelidir. Karanlık Orman teorisinde kontrol insanın elinde olduğunda, caydırma unsurunun ciddiyet derecesi sıfıra düşmektedir. Luo Ji ise bireysel anlamda caydırma unsuru ciddiyet derecesi olarak hep yüksek çıkar. Böylelikle Luo Ji kısa sürede kontrolü tekrar ele alır. Zamanla kendisine yönelik isyanlar artar, bir canavar ve despot olarak görülür. Luo Ji aynı zamanda bulunduğu konum itibariyle bir "Kılıçtutan"dır. Çeşitli kişiler, ondan sonra Kılıçtutan olabilmek adına adaylığını koyar. Cheng Xin de dönemin toplumunda ciddi bir Kılıçtutan adayı olarak görülür. Kısa sürede Luo Ji'nin ardından olunacak yeni Kılıçtutan pozisyonu için seçilir ve Caydırma Dönemi'nin 62. Yılında devir teslim töreni yapılır. Üç Cisimliler de Caydırma etkisiyle insanoğluna yardımcı olmaya başlar. Sofonların yardımıyla Dünyada teknoloji son hız ilerler. Üç Cisimliler'in birikimlerini insanlarla paylaşmasıyla, insanlık medeniyeti ilerlemeler kaydeder. Üç Cisimliler matematik, fizik, kozmoloji ve Üç Cisimlilerin biyolojik yapısı gibi pek çok bilimsel veriyi sistemli bir şekilde Dünya'ya gönderir. Bunun yanında Üç Cisimliler insan kültürünü öğrenmeye başlar, insan kültürüne aşık olur ve yeni bir bakış açısı kazanırlar.
Kılıçtutan olarak görevi devralmasının ilk 15 dakikasında Cheng Xin, felaketle karşılaşır. Genç kadın, Kılıçtutan görevini bir ölüm kalım meselesi olarak düşünmeyerek hata yapmıştır. Luo Ji gibi zihinsel bir dinginliğe de sahip değildir. Yeni Kılıçtutan'ın göreve başlamasıyla birlikte Üç Cisimliler, gezegenden uzak tutmayı kabul ettikleri 6 damlacığı harekete geçirir. Yalnızca bir damlacık bile binlerce uzay gemisini dakikalar içinde yok etmişken, şimdi altı damlacık görünür. Bu altı damlacık, Dünya geneline dağılır ve bütün kütleçekimsel dalga istasyonlarını yok ederler. Bu esnada yerküreyi delirler ve Asya'da bir volkan meydana getirirler. Tüm bunlar saniyeler sürer. Üç Cisimliler'in bu gövde gösterisiyle Karanlık Orman Caydırması sona erer. Yanlış bir Kılıçtutan seçilmesi, caydırmanın başarısızlığındaki en büyük etken olur. Caydırma devam ettikçe insanlığı parlak gelişmeler bekliyordu; ancak Üç Cisimliler için durum aynı değildi. Cheng Xin, bu fiyaskoda düşmanının problemini göremez. İnsanlığın geleceği karanlığa gömülür. Üç Cisimliler, Güneş Sistemi'ne hemen yeni bir filo gönderir, bu filo Üç Cisimliler'in ileri teknolojisiyle ışık hızına ulaşmıştır. Üç Cisimliler, artık insanlığı yok etmek istemez, temel amaçları Güneş Sistemi'nde insanlığın yaşayabileceği yeni bölgeler inşa etmektir. Sofon, insanlardan taşınma protokolüne başlamasını ister. Bunun amaçla koeku yaratmak için damlacıkla çeşitli yerlere saldırır. Üç Cisimliler, taşınmanın önce Avustralya'ya olmasını ister, sonrasında insanlık on beş yıl içinde uzaya taşınacaktır. Avustralya'ya "Büyük Göç" başlar. Bu göç ile toplum kavramı ve ahlak kuralları tamamen sona erer. İnsanlar göç bölgelerinde zor bir yaşama adım atar. Milletler arasındaki çatışmalar ve isyanlar artar. İnsanlık yarım asırda feci şekilde geriler. Tam 4.16 milyar insan Avustralya'ya taşınır. Sofon, göç sürecini ve sonrasını yönetmeleri için Dünya Güvenlik Kuvvetleri'ni göreve getirir, bu topluluğa beş milyon kişi seçer. Avustralya'nın dış dünyayla ilişiği kesilir, Üç Cisimliler her türlü modern teknolojiyi ve elektriği yasaklar. Sofon, hayatta kalma çabasının insan nüfusunun büyük bölümünü yok edeceği görüşündedir.
Bu zor günler, Yerçekimi uzay gemisinin kütleçekimsel dalga yayınını başlatması ve Üç Cisimlilerin Güneş Sistemi'ndeki yerini keşfetmesinin ardından biter. Üç Cisim filoları rota değiştirir, işgal biter. Tüm insanlık, ait olduğu ülkelere geri dönecektir. Uzayda bulunan Yerçekimi ve Mavi Uzay gemileri de kırılmaları ve boyutlarını inceleyerek "dördüncü boyut"u keşfeder. Karşılarına çıkan dört boyutlu halkada hiç bilmedikleri bir medeniyetten bir canlıyla konuşurlar. Bu halka aracılığıyla a Karanlık Orman Teorisi doğrulanırken, göçün ardından geçen yedi yılda insanlığın bu teoriye olan kuşkuları artar. Dünya huzura erdiğinde kütleçekimsel dalgalar evrensel yayınına da başlar. İki uzay gemisinin uzayda başladığı dalga yayınıyla birlikte fotoitler ortaya çıkar ve bu fotoitler, Üç Cisim gezegeninde onarılmaz delikler açar. Bu deliklerden içeri sızan on binlerce derece sıcaklardaki güneş ışınları gezegeni bir alev topuna çevirerek Üç Cisim medeniyetini sonlandırır. Bu Yayın Dönemi ile üç yıl içinde Üç Cisim medeniyeti yok edilir. Karanlık Orman Teorisi'nin başarıya ulaşır. Üç Cisimlilerin yok edilmesiyle, evrende Dünya'ya karşı başka tehlikeler de belirir. Luo Ji ve Cheng Xin'in sofonla gerçekleştirdiği Çay Töreni Görüşmeleriyle ortaya çıkan bu durumda, Dünya'nın yine sadece birkaç yüzyıl vakti vardır ve insanlığın bu saldırıdan kurtulamayacağı öngörülür. Dünya gezegeninin evrene göndereceği bir zararsızlık bildirgesiyle saldırıdan kurtulabileceği fikri gelişir. Bu bildirge konusunda çalışmalar yürütülür.
Sofon, Dünya medeniyeti ile vedalaştığında bir mesaj bırakır ve Yun Tianming'in Cheng Xin'i görmek istediğini belirtir. Böylelikle Merdiven Projesi'nin başarıya ulaştığını ve Yun Tiamming'in beyninin Üç Cisimliler'in birinci filosunda olduğunu öğreniriz. Görüşme uzayda gerçekleşirken, Üç Cisimliler'in teknolojik gelişimleriyle Yun Tiamming genç ve sağlıklı bir insan olarak görünür. Burada Yun Tiamming, Cheng Xin'e çocukluktan kalma ortak öyküler anlatmaktan bahsederek asıl gizli mesajı verir. Çünkü ikili, üniversite zamanında tanışmıştır. Yun Tiamming, Cheng Xin'e üç öykü anlatır. Genç kadının Dünya'ya dönüşü sonrası, bu öykülerdeki gizli mesajlar incelenmeye başlanır. Bu incelemelerin ardından, "Sığınak Projesi" ortaya çıkar. Burada amaç, Karanlık Orman saldırısına karşı gaz bulutundan oluşan dört gezegen Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün'ü kalkan olarak kullanmak ve fotoit çarpmasıyla güneş patlamasının etkilerinden kurtulmaktır. Bu dört gezegende olası uzay şehirleri inşa etme düşüncesi ağırlık kazanır. Cheng Xin, kendisine anlatılan üç öyküden "bükümsel itiş" kavramını aklına getirir. Yani bükümsellik yoluyla uzayın iki ucu katlanabilecek ve uzay gemisi ışık hızına ulaşabilecektir. Kara Alan Planı ile ışık hızının kuvveti düşürülerek Güneş Sistemi'nde kara delikler yaratmak hedeflenir. İnsanlığın ışık hızıyla giden uzay gemilerine ihtiyacı vardır. Ancak bunun için Cheng Xin yeterli potansiyelde görülmez. Yıllar sonra gerçekleşen karşılaşmalarında Wade ışık hızıyla giden uzauy mekikleri yapma hedefindedir ve bunun için Cheng Xin'den şirketini ister. Genç kadın kabul eder ve hibernasyona girerken, Wade şirketin başına geçer.
Cheng Xin, hibernasyonundan 62 yıl sonra uyanır. Gözlerini Jüpiter'in gölgesindeki şehirde yani uzayda açar. Jüpiter, satürn, Uranüs ve Neptün'e toplamda 64 uzay şehri inşa edilmiştir. Bunun yanı sıra yüz kadar küçük ve orta ölçekli uzay şehri, uzay istasyonları bulunmaktadır. Sığınak Dönemi'nin 11. yılında Dünyadaki tüm nüfus buralardadır ve insanlık, Kara Orman saldırısı gerçekleşmeden önlemini almıştır. Wade'in katkılarıyla bu taşınma gerçekleşir. Bu tarihten elli yıl içinde insanlık bükümsel itişten faydalanan ve ışık hızıyla giden uzay gemileri yapabilecektir. Ancak silahlanma ve Kara Orman saldırısına karşı Wade'in planladıkları suç bulunur. Şirket kapatılırken, Wade idam edilir. Yakınlarda bir tehdit beklenmediğinden, Cheng Xin bir kez daha hibernasyona girer ve Sığınak Dönemi'nin 67. yılında uyanır. Uzay şehirleri birleşerek daha büyük şehirleri oluşturmuştur, bu şekilde 52 uzay kenti elde edilmiştir. Karanlık Orman saldırısı gerçekleşmek üzeredir. Üstelik Cheng Xin saldırı için fotoit beklerken, "bir kağıt parçası" cevabını alır. Tehdidin yüzeyi beyaz renktedir ve bir kağıt parçasından da ince yapısıyla dikkat çeker. Farklı bir boyuttan gelmesi,uzayda hiçbir şeyle temas etmemesi,koruma alanının olması,uzay rotasında istediği gibi akış sağlaması ve gizliden gizliye müthiş sıcaklığıyla insanları-nesneleri eritebilmesi bu silahın temel özellikleridir. Uzmanlar, yıllar önce Yun Tiamming'in anlattığı üç hikayenin eksik parçasını bulurlar böylelikle... İnsanlık ve evren adına son artık çok yakındır. Son karar, Dünya medeniyetinden uzaya br hatıra, yani bir mezar taşı bırakmaktır. Bu görev, Cheng Xin'e verilir ve genç kadın, Plüton'daki müzeden seçtiği eserleri yüzeye taşır. Bütün uzay iki boyutlu hale dönmekte ve canlı yaşam formatı sona ermektedir. Tüm çalışmalar yasaklanmasına rağmen Luo Ji'nin açıklamasıyla Cheng Xin ve asistanı AA'nın bulunduğu Hale uzay gemisinin bğkümsel ilerleyebildiği ve ışık hızına ulaşabildiği anlaşılır. En doğru teorinin bükümsel itiş ve ışık hızıyla yol alan gemi olduğunu anlayan Cheng Xin, Wade'i durdurmakla büyük hata ettiğini anlar. Cheng Xin, Wade'i ölüme götüren kararla tüm insanlığın ölümüne sebep olacak bir yanlış yaptığını anlar. Kısa sürede uzayda tek üç boyutlu obje Hale uzay gemisi kalır. Cheng Xin ve AA, zamanında Cheng Xin'e hediye edilen yıldıza gitmeye karar verir. Orada onları Guan Yifan adlı bir adam karşılar. Orada gezegene inen uzay gemilerinin izini sürmek için yola çıktıklarında, Yun Tiamming de yıldızlarına ulaşır. Cheng Xin ve Guan Yifan geri döndüklerinde, 18 milyon yıl geçtiği anlaşılır, AA ve Yun Tianming'den bir iz bulamazlar. İkili zamanın dışında kalan bir obje keşfeder, bu obje zamanla kapıya dönüşür. Bu kapıdan geçerler. Burada yepyeni bir evrenle karşılaşırlar, bu evrenin Yun Tianming'in hediyesi olduğu anlaşılır. Burada yaşamaya başlarlar. Üç Cisimliler'in dilini öğrenirler ve onların kaynaklarını okurlar. Sofon bu 647. evrenin yöneticisi ve ikilinin yardımcısıdır. Ancak evren, yne bir dönüşümün arifesindedir.
··
158 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
ilk iki kitabı ve dizisi şahaneydi. Dizinin ikinci sezonunu iple çekiyorum. şahane incelemeniz için teşekkür ederim.
İlginiz için ben teşekkür ederim 🌸 serinin ikinci ve üçüncü romanını da okumalısınız mutlaka🫡