Salamlar
Montaigne - Denemeler
Montaigne – Denemeler
Michel de Montaigne (1533–1592) Fransız yazıçısı və filosofudur. O, “deneme” janrının banisi hesab olunur. İntibah dövrünün ən orijinal düşünürlərindən biri olan Montaigne üçün həyatın və düşüncənin əsas məqsədi özünü tanımaqdır. Onun məşhur Denemeler əsərində gündəlik həyat, ölüm, dostluq, tənhalıq, zəiflik və bilik kimi mövzular şəxsi müşahidələr və təcrübələr əsasında işlənir.
Montaigne insanı müəyyən nəzəri çərçivələrə və sabit şablonlara sığışdırmaqdan imtina edir. Onun düşüncəsinə görə, insan mahiyyəti yalnız fəlsəfi sistemlər və ya ümumiləşdirilmiş prinsiplərlə deyil, şəxsi təcrübələr vasitəsilə dərk oluna bilər. Montaigne yazılarında tez-tez qeyd edir ki, insan dəyişkəndir və bu dəyişkənliyin izləri onun keçdiyi həyat yollarında – təcrübələrində gizlidir. O, oxucunu insanları onların yaşadıqlarına, keçirdikləri daxili sarsıntılara, qərarlarına və səhvlərinə baxaraq anlamağa təşviq edir. Çünki hər bir insan, əslində, öz təcrübələrinin məhsuludur. Bu baxımdan Montaigne-in yazıları həm introspektiv bir araşdırma, həm də başqasını anlamaq üçün sadə, lakin dərin bir dəvətdir.
Qadınlara yanaşması isə həm ziddiyyətli, həm də maraqlıdır. Bəzi hissələrdə Montaigne qadını daha çox ev və ailə çərçivəsində, sakit və itaətkar biri kimi təqdim edir. Bu fikirlər onun dövründə yayğın olan patriarxal düşüncə sistemindən tamamilə uzaqlaşa bilmədiyini göstərir.
Amma digər tərəfdən, o, qadınları yalnız cinsiyyətinə görə deyil, insan kimi qiymətləndirir. Hətta bir yerdə belə deyir:
“Qadınlar bizim kimi cəsur, səbirli və dözümlüdürlər. Bəzən bizdən də üstün ola bilirlər.”
Bu fikir qadının yalnız zəif deyil, iradəli və güclü ola biləcəyini vurğulayır. Montaigne eyni zamanda qadınların da təhsil almağa, düşünməyə və mühakimə yürütməyə qadir olduğunu qeyd edir. Bu da onu öz dövrünün bir çox filosofundan fərqləndirir.
·
102 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.