Köy enstitüleri ile ilgili yakın tarih olmasına rağmen çok az şey biliriz. Okuyanı/okumayanı aynıdır çoğu konularda, burda da olduğu gibi.
Yüzlerce yıl savaşmaktan, din dogmasından başka bir şey görmemiş Anadolu köylüsünün zor şartlarda yetişmiş bireyleriyle mücadelesini anlatır bir roman. Şehirde yaşayan ve kısmen kolay şartlarda yetişenlerle beraber, bu girişimin ürünü olan köy eğitmenlerinin mücadelesini, yerelle olan bağlarını, çıkar ilişkilerini, köylüyü çaresiz ve savunmasız yapan ahlaksızları, cehaletin verdiği bilmezlikle dini masallara, dervişlere, muskalara, ağaya bel bağlayanların öyküsüdür bu. Denizde olanın yılana sarılmasıdır.
Kendimiz anadolu köylüsünün yerine koyun;
Toprak verimsiz, hayvanlar aç
Çoğu doğru dürüst beslenemiyor, 30 yaşında yaşlanmış
Ağa denen yolsuz, hırsız, her şeyi haraca bağlamış, milleti afyona mahkum etmiş
Dinciler milletten beslenmekte, Allah Allah deyip olanı da ellerinden almakta
Devletin tek adamı olan muhtar en zayıfından seçilip(ağa tarafından) kullanılmakta
Devletle bağlantılar da hep bu şahıslar üzerinden yürütülmekte..
Böyle bir distopya hayal edin. Oradasınız, bilgiye ulaşım yok ve bir zihin hapishanesi gibi çıkamıyorsunuz…
Bu şartlarda çalışan köy enstitüleri, bunlara rağmen başarılı olan eğitmenler ve özverili devlet yapılanması.
Okurken bazen kızacak bazen de umutlanacaksınız. Nihayetinde ise tarih bilenler enstitülerin sonunu bileceklerdir…
Bunu bilip buna göre yargılamak, modern eğitimin ve günümüzün değerini anlamak anlamında çok önemlidir. Görünmez düşmanla savaşmak, modern eğitime karşı olan her durum ve politikaya direnmek zorundayız. Cahil bırakılan halklar köle olarak doğar. Bu bariz gerçeği yeni nesle aktarmalı, eğitim politikalarını en önemli gündem meselesi yapmalıyız. Eğitimin olmadığı bir yerden bilim, sanat ve değerli beyin kaçar, arkasına bakmamacasına hem de!
Atatürk’ün en sevdiği kitaplardan birini buradan tekrar önermekle kapatayım naçizane paragrafı. Okuyun okutun!
‘Beyaz zambaklar ülkesinde’
Biz de ‘Anadolu ülkesinde’ mutlu yarınlar hedefliyorsak…