Bozkırdaki Çekirdek

8,8/10  (13 Oy) · 
38 okunma  · 
12 beğeni  · 
1.210 gösterim
Türk eğitim tarihinin en orijinal girişimlerinden biri olan Köy Enstitüleri, üzerinde konuşulması ve yazılması tabu sayılan konulardan biridir bir bakıma. Kemal Tahir, "Bozkırdaki Çekirdek"te, diğer romanlarında da yaptığı gibi bu tabuyu yıkmaya çalışarak Türk toplumunun Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanırken bazı devrimleri yukarıdan aşağıya uygulamak
zorunda kalışını gözden geçirir. 

Nisan 1965'te Cumhuriyet gazetesinde tefrika edilen "Bozkırdaki Çekirdek", dünya eğitim tarihinde de reform olarak değerlendirilen Köy Enstitüleri'ni anlamamıza da yardım edecek bir Kemal Tahir klasiği...
(Tanıtım Bülteninden)
  • Baskı Tarihi:
    Kasım 2012
  • Sayfa Sayısı:
    494
  • ISBN:
    9789752732124
  • Yayınevi:
    İthaki Yayınları
  • Kitabın Türü:

Hakan S. hocamın gerçekleştirdiği Kemal Tahir etkinliği kapsamında okuduğum 2. eserdir. Cumhuriyet’in toplum yapısını ortaya koyduğu ve onu yönlendirmesi uygulamaları içinde en önemli örneklerinden biri olan Köy Enstitülerinin kurulması çabasını gözler önüne koyan eleştirel bir romandır Bozkırdaki Çekirdek. 1940’ta öğretmen ve eğitmenleriyle öğretmen yetiştirmek, toplumu aydınlatmak ve ileri taşımak amacıyla kurulmaya başlamış ve 1946-1947 yıllarında kapatılmış kurumlardır. Eser’de Kemal Tahir 1943 yılında açılan bir köy enstitüsünün zorlu kuruluş öyküsünü kendine has bir üslupla anlatmaktadır. Bu sırada karşılarına çıkan bir sürü zorlukları sıralama yoluna gitmiştir. Bu zorluklar daha kitabın başında Bakanlıkta istemeyen yetkililer ile milletvekilleri; kurulacak yere yakın çıkarlarına ters gelen köy ağası ve yardakçıları; enstitülerin kuruluş amaçlarını, uygulamalarını ve anlayışlarını çok ütopik bulan öğretmenler ve doğanın kendisini Kemal Tahir’in yazım üslubu olan bolca diyaloglar eşliğinde karşımıza çıkmaktadır. Köy Enstitüleri ile ilgili olan bu eseri naçizane tavsiye ederim.

Muzaffer Akar 
16 Nis 2015 · Kitabı okudu · Beğendi · 10/10 puan

Kemal Tahir'in kaleminden dönemin çok tartışılan "Köy Enstitüleri"nin anlatıldığı, gerek ismiyle gerek yazımınya muhteşem bir eser. Yazarın tüm kitaplarındaki gibi diyaloglar bolca kullanılmış. Bence Türk edebiyat tarihinde ağırlığı olan bir roman.

BARAN 
 14 Şub 2016 · Kitabı okudu · 7 günde · Beğendi · 8/10 puan

Eser, Kemal Tahir’in “Köy Enstitüleri” olgusuna eleştirel bir bakışıdır. Yazarın bu romanı, bu okulların açılış sebeplerini ve başarısız olma gerekçelerini sorguluyor.

Şevket Erciyas 
30 Kas 2014 · Kitabı okudu · 10/10 puan

Köy Enstitülerini anlatan güzel bir roman. Artisiyla eksisiyle nisbeten objektif yazmiş.

Kitaptan 24 Alıntı

Sadettin TANIK 
03 May 13:52 · Kitabı okudu · Puan vermedi

Son Osmanlı Padişahı Vahdettin,"Millet sürüdür ben onun çobanıyım" dediğini okuduğum zaman, dehşete düşmüştüm. Oysa ne kadar uygundur Osmanlı'nın millet anlayışına bu söz... Osmanlı'nın millet anlayışı budur, vatan anlayışı da MÜLK...

Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 290 - İthaki - 6. Baskı - 2012)Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 290 - İthaki - 6. Baskı - 2012)

Doğruyu demek yiğitlikse ardından geleceklere dayanmak da yiğitliktir.

Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 42 - Bilgi Yayınevi)Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 42 - Bilgi Yayınevi)
Sadettin TANIK 
03 May 13:48 · Kitabı okudu · Puan vermedi

Falınıza baksın bu cennetkuşu Müslüman kandaşlarım... Geceleri kuran okur, namaz kılar bu cennetkuşu... Kız mevlüdü söyleyerekten tespih çeker.

Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 94 - İthaki - 6. Baskı - 2012)Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 94 - İthaki - 6. Baskı - 2012)

— Tarihimiz boyunca, Allaha şükür, el ulağı bir suç, hep olagelmiştir. «Kızılbaş», «Celâli», Zındık», «Con», «Mürteci», «Farmason», «İttihatçı», «Millîci», «Mütegallibe», «Tarikatçı», şimdi de, «Komonist!»
— Olmadı! On binlerce köylüyü komonistlikle damgaladın mı, astarı yüzünden pahalı çıkar! Hapı yutarsın!
— Ortada gerçekten komonistlik olmayınca neden hapı yutuyorum? Çalarım karayı mimlediğim birkaç densize... Aslında karayı kendim hiç yoktan karacak değilim. Okuma yazma olan yerde bunun karası kendiliğinden karılır. Ne demiş herif? «Bir satır yazısını getirin! Asıvereyim yazarını» demiş!

Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 26 - Bilgi Yayınevi)Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 26 - Bilgi Yayınevi)

— Kimileri beş on para çarpar, kimileri düşmanını haklamaya kalkar. Açarsın gözünü... İpleri kaptırmazsın ellerine büsbütün... Namuslu birini geçirirsin başa... Hırsızlıkla mırsızlıkla lekelenmemiş, her gün vatanı yeniden kurtardığına inanan birini... Niye güldün? «imanlı» dedim, «akıllı» demedim!
— Nerden bulacaksın böyle dört başı denk avanağı?
— Amma yaptın haa! Kırk yıl bir kazanda kaynasa yağı birbirine karışmaz adamı biz neden toplayıp biriktirmişiz partimize? Osmanlıda töredir, sıkışınca, yapan da bizden olacak, yıkan da... Yalnız yapan bir şey yapmakta olduğunu bilmeyecek, yıkan da bir şey yıkmakta olduğunu... Bir dolaptı dönecek, suyun nerden gelip nereye gittiğini çekenler değil, onları dolaba koşanlar bilecek! Doğru muyum?

Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 28 - Bilgi Yayınevi)Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 28 - Bilgi Yayınevi)
Aslı T. 
08 Ağu 11:00 · Kitabı okudu · Beğendi

... Bu işe mucize diyenler gittikçe artıyor. Seni bilmem ama, ben usandım, MUCİZELER MEMLEKETİ vatandaşı olarak yaşamaktan... HEM MUCİZEDEN MUCİZEYE hopluyoruz, hem kıçımızda
donumuz yok.

Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 155 - Tekin Yayınevi, 5. Basım)Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 155 - Tekin Yayınevi, 5. Basım)

Aşırı sevince, mal hırsına, kızgınlığa, hele korkuya kapıldığımız zaman, çamaşırlarımızı, suratlarımızın aydın yontulmuşluğunu bir yana iterek bütün güçsüzlüğü, kuşkuları, kıyıcılığıyla dışarı uğrar köylü kurnazlığımız!

Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 11 - Bilgi Yayınevi)Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 11 - Bilgi Yayınevi)
Aslı T. 
08 Ağu 08:55 · Kitabı okudu · Beğendi

Toplum olayları gibi Halimciğim, kitaplar da, neyi bulmak için başvurmuşsak, bize ona göre karşılık verirler.

Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 152 - Tekin Yayınevi, 5. Basım)Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 152 - Tekin Yayınevi, 5. Basım)
Aslı T. 
03 Ağu 22:45 · Kitabı okudu · Beğendi

...
-Orası öyle ya, bazı müfettişlerden duydum: Büyükler gelince ayağa kalkmıyorlarmış sizin öğrencileriniz...
- Ayağa kalkmak meselesi, evet var!... Köylülerimizin her gıravatlıya el pençe divan durması geleneğini sarsmak istiyoruz! Enstitülerden birine, bir gün yeni bir öğrenci geldi, gıravatı vardı. İçeri girince bütün sınıf birden ayağa kalktı. '' Kime saygı göstereceği bilinmezse, gösterilen şey, saygı sayılmaz'' diye düşündük! Hele ağır işler görürken, bu işlerden sonra dinlenirken, biri gelirse işi bırakmayı, dinlenmeyi bırakarak ayağa kalkmayı uygun bulmuyoruz!
...

Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 24 - Tekin Yayınevi, 5. Basım)Bozkırdaki Çekirdek, Kemal Tahir (Sayfa 24 - Tekin Yayınevi, 5. Basım)
3 /