*Spoiler İçeren İnceleme*
Özgün adı "Survivor" olan Gösteri Peygamberi, kitap adının yerelleştirilmesi dolayısıyla doğrudan çevrilmeyip kitaba göre bir isim konulan ve bunu pekâlâ başarmış bir kitap, öncelikle.
Hayatından memnun Creedish bir "işçi" olan Tender Branson'ın uçak kaçırmasını ve işlerin bu hâle nasıl geldiğini anlatan enfes bir roman.
Kitabın akışını oldukça sürükleyici buldum. On sayfan kısa süren bölümler ile de kendinizi sürekli "bir bölüm daha" derken buluyorsunuz. Dili modern, okuması kolay ve keyifli. Biraz karakterlere göz atalım:
Tender Branson ve Adam Branson'ı birlikte ele alacağım zira ikizler. Genetik olarak aynı iki kişinin çevresel etmenler dolayısıyla ne kadar farklı karakterlere ve hayatlara sahip olabileceğini gösteriyor bu kitap. Örnek olarak, Adam ne kadar iş bitiriciyse Tender o kadar buyruk verilmesine alışmış bir kişi.
Fertility Hollis: Bu falcı kadın; sıkılganlığını, tükenmişliği ve banallığı simgeliyor. Bildiği kehanetler ona heyecan değil bıkmışlık veriyor ve böylesine bir güce rağmen hayat kadınlığı yapıyor.
Danışman: Her ne kadar ana karakterimizi tedavi etmek için bulunsa da kendisi de sağlıklı bir kişi olarak önümüze serilmiyor. Hayatından bıkkın bu karakterde.
Menajer: Fertility ile benzer ama zıt bir karakter. Menajer ve Fertility herkesin bilmeye vakıf olmadığı şeyler biliyorlar. Fertility bu durumdan sıkılırken Menajer bu durumu paraya çevirmeye çalışıyor. Açıkçası hayatta başka herhangi bir şeyi var mı bilmiyoruz. Evli olup olmadığı da kitapta anlatılmıyor.
Karakterlerde genel olarak bir bıkkınlık ve sıkılganlık görülüyor. Bu; dünyanın tekdüzeleşmesinden, toplumun aynılaşmasından, hayatta yapacak bir şey olmamasından kaynaklanıyor olabilir.
Kitapta çok defa kader konusuna değiniliyor. Tender'ın bir işçi Creedish olarak doğması sonucu bu sıfattan mahrum kalınca ne yapacağını şaşırması ve kehanet görebilen Fertility'nin kısır olduğu için hayat kadınlığı yapması sıkça üzerinde durulan konulardan. Kitapta "bir şey kaderinde varsa onu yapmalısın" mantığı var ancak görüyoruz ki defalarca kaderlerinin dışına çıkıyor karakterler. Fakat kafalarında bir kader düşüncesi yine de var.
Seksin toplumda, özellikle de muhafazakar toplumda bastırılmasından uzun uzun bahsetmiş. Madde kullanımı hakkında da neden-sonuç bağlantısı kurmuş.
Rutin. İnsanların (daha) kötüye katlanmasının yegane sebebi olan rutinden ve alışkanlıklardan söz açan kitap, konuyu gerektiği kadar uzatmış.
Her ne kadar kitaptaki karakterler inanan Hristiyan insanlar olarak tanıtılsalar dahi kitap, buram buram nihilizm kokuyor. Karakterlerin sıkılganlığı sadece yapacak bir şey bulamamaktan değil, ayriyeten bir anlamlarının olmamasından kaynaklı. Bir Chuck Palahniuk kitabı olması da ayriyeten destekliyor bunu.
Ekstra olarak; sayfa bölümlerin tersten başlaması, geri sayım hissini oldukça güzel yarattı.
Sonuç olarak: Okuyun.