İnce Memed 4, Yaşar Kemal’in 32 yıllık bir zaman diliminde yazdığı dört kitaplık İnce Memed serisinin son cildidir. 1987 yılında yayımlanan bu eser, Türk edebiyatının en önemli klasiklerinden biri olarak kabul edilir ve Çukurova’nın insan ilişkileri, doğası ve toplumsal yapısını epik bir dille anlatır. Roman, düzene başkaldıran Memed’in hikayesini tamamlar ve onun “içinde başkaldırma kurduyla doğmuş” bir “mecbur adam” olarak yolculuğunu derinleştirir.
İnce Memed 4’te, Memed eşkıyalığı bırakarak sevdiği kadın Seyran ile bir Akdeniz kasabasına yerleşir ve sakin bir hayat sürmeye çalışır. Burada, köylülere zulmeden çeltikçilerle mücadele eden milli mücadele kahramanı muallim Zeki Nejad ile dost olur. Ancak Zeki Nejad’ın, çeltikçi Şakir Bey tarafından öldürülmesi üzerine Memed, adalet arayışıyla yeniden dağa çıkar. Şakir Bey’i öldürdükten sonra, köylüleri Çukurova’ya süren milletvekili Arif Saim Bey ile de hesaplaşır. Bu olaydan sonra Memed’in izi kaybolur, akıbeti belirsiz bir efsaneye dönüşür.
Romanın ana fikri, bireyin adaletsizliğe ve zulme karşı mücadelesidir. Yaşar Kemal, Memed üzerinden Anadolu insanının ezilmişliğini, başkaldırısını ve onur arayışını güçlü betimlemeler ve toplumsal gerçekçi bir yaklaşımla işler. Eser, aynı zamanda 1950’lerde Türkiye’nin siyasi ve sosyal dönüşümüne ayna tutar; Fethi Naci’nin dediği gibi, “Türk halkının 1950 yılında çeyrek yüzyıllık bir siyasal iktidarı neden değiştirdiğini anlamak için İnce Memed 4’ü okumak yeter”.