Sofi’nin Dünyası ve Düşüncenin Kapıları
Sahafların tozlu raflarını karıştırırken, elimde bir kitap buldum: Sofi’nin Dünyası. Jostein Gaarder’in kaleme aldığı bu eserin ilk bakışta heybetli ve ağırbaşlı duruşu, beni biraz çekingen ama bir o kadar da meraklı bir ruh haliyle içine çekti. Tavsiyelerin de etkisiyle kitabı satın aldım ve okumaya başladım. İlk
sayfalar, sade bir hikâye tadındaydı; karakterler, olay örgüsü derken, kendimi bir romanın akıcılığına kaptırmıştım. Ancak kısa süre sonra satırların arasından filozofların adımları duyulmaya başlandı. Felsefe tarihi, düşünce akımları ve filozofların yaşamları… Tüm bunlar, hikâyenin içine ustalıkla işlenmiş bir yapıdaydı.
Kitap, ara sıra hikâyeye dönüyor, ardından bir filozofun fikir dünyasına geçiş yapıyordu. Bu geçişler, önce bir anlamda bir köprü gibi görünüyordu; hikâyedeki karakterlerin yaşamlarıyla anlatılan düşüncelerin arasında bağlar kuruluyor, her şey anlamlı bir bütün oluşturuyordu. Roman okuyordum, evet; ama aynı zamanda felsefenin geniş ufuklarında dolaşıyordum. Kitabın yarısına kadar bu düzen böyle sürdü. Her şey derli topluydu, ta ki her şeyin değiştiği o an gelene kadar.
Birden bire hikaye bambaşka bir yola saptı. Roman ve felsefe tarihi birbirine karıştı; gerçek ile kurgu, hayat ile hayal, birbiri içine geçti. Sayfalar ilerledikçe, kitap adeta kendini bükmeye başladı. Şimdi felsefi akımlar, yalnızca
kelimelerle değil, olayların içinde yaşıyordu. Sanki kitap bir anlatıcı değil, bir
yaratıcı olmuştu; düşünceler artık sadece anlatılmıyor, hissediliyor, yaşanıyordu.
Kitabı bitirdiğimde bir süre kendime gelemedim. Öylece oturdum ve
düşündüm. Ama bu, gündelik hayatta zihinden geçen düşüncelere benzemiyordu.
Bu kez düşünceler daha derin, daha yoğun, daha sorgulayıcıydı. Düşünmek…İnsan olmanın temelidir, öyle değil mi? Ama o an anladım ki, düşünmek sadece var olmakla ilgili bir durum değil, varoluşun özüne dokunan bir eylemdi. Descartes’ın ünlü sözleri zihnimde yankılandı: “Cogito, ergo sum.”
(Düşünüyorum, öyleyse varım.) Evet, düşünmek belki de var olmanın bir kanıtıydı. Ama bu yeterli miydi? Düşünmek, sadece varlığımızın bir ispatı mı,
yoksa varoluşumuzun sınırlarını genişleten bir yolculuk mu? İşte bu kitap, bana bu soruyu sormayı öğretti. Ve o günden sonra anladım ki düşünmek, yalnızca bir varlık belirtisi değil; hayata, insana, evrene dokunmanın tek yoluydu.
Hayret ve Sorgulama
Sofi’nin Dünyası’nın ilk sayfalarında karşıma çıkan bir soru, zihnimin derinliklerine kazındı ve o günden sonra hiç silinmedi: “Güneş her gün doğudan
doğar ve batıdan batar. Peki ya bir sabah kalkıyorsunuz ve güneş doğmamış…
Her yer karanlık ve soğuk. Bu ne kadar hayret verici bir olay olurdu, değil mi? Ama biz, her gün güneşin doğmasına şaşırmıyoruz, hayret etmiyoruz, hatta bunuönemsemiyoruz bile.” İşte bu cümle, felsefenin kapısını araladı benim için. Hayret etmek! Oysa
hayret, günlük yaşamda en çok unuttuğumuz şeylerden biri değil mi? Alışkanlıklarımız, rutinlerimiz, bize verilmiş düzenler öyle doğal gelir ki bir gün
bu düzen bozulduğunda hayrete düşeriz. Oysa felsefe, her şeyin sıradan kabul edildiği bu alışkanlık perdelerini kaldırarak, her ana ve her varlığa hayretle
bakmayı öğretir.
Felsefe, birincil olarak şaşırmaktır; hayret etmektir. Bu dünyayı, hayatı,kâinatı sorgulamaktır. İnsan neden buradadır? Varlık neden vardır? Güneş her
sabah doğuyorsa, bu nasıl bir mucizedir? Ya bir gün doğmazsa? İşte, felsefe bu soruları sormaktan ibaret değil, aynı zamanda bu soruların izini sürmektir. Hayatı, insanı, evreni anlamaya ve anlamlandırmaya çalışmaktır.
·
46 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.