Camus’nün Yaz’ı üzerineEdebiyat-Düşünce
Camus’nün Yaz’ı, yalnızca bir kitap değil; güneşin kavurduğu taş duvarlarda yankılanan bir düşünüş biçimi, bir varoluş sesi. Sayfaları çevirdikçe, sanki Akdeniz’in tuzlu rüzgarı yüzüme çarpıyor, Cezayir’in kör edici ışığı gözlerimi kamaştırıyor. Fakat bu ışık bir gerçeklikten kaçış değil; tam tersine, gerçeğin ta kendisine çıplak gözle bakma cesareti.
Camus bu kitapta felsefeyi plajlarda düşünür. Yalınlıkla, neredeyse çocukça bir hayranlıkla bakar doğaya, ama o hayranlıkta metafizik bir titreme vardır. Ölüm fikriyle güneş arasında, trajediyle güzellik arasında ince bir çizgi çeker. İşte o çizgi, insanın yaşarken bile ölebileceğini ama yine de yaşamayı seçmesi gerektiğini fısıldar.
Ben bu kitabı okurken, sırtımı güneşe verdim. Kışa alışmış bir şehir insanı olarak, Camus’nün Yaz’ı bana hatırlattı ki, bazen aydınlık da acıtır. Çünkü ışık, saklananı gösterir. Ve insan, kendinden sakladığı ne varsa onlarla karşılaşır güneşin altında.
Özellikle "Cemil Camii" denemesi beni uzun uzun durdurdu. Camus’nün Müslüman bir mahallede, doğduğu topraklarda dolaşırken hissettikleri, benim için de bir tür iç göç oldu. Çünkü o, Cezayir’in taş sokaklarında yürürken, aslında belleğin labirentinde dolaşıyordu. Ve biz okurlar da onunla birlikte, geçmişin gölgelerinde yol alıyoruz. Her adım, bir sual: Kimim ben, nereden geldim, neye tutunuyorum?
Yaz, Sartre’ın karanlık labirentlerinde değil, taş ve ışıkla örülmüş bir açık havada yürütüyor bizi. O yüzden bu kitabı okurken Camus’yü değil, kendimi dinledim daha çok. Çünkü onun cümleleri didaktik değil, yankılı. Bir taş atıyor, sesi bizde çınlıyor. O taş kimi zaman bir anıyı uyandırıyor, kimi zaman bir öfkeyi. Ama her defasında hakikate çağırıyor.
Sonuç olarak Yaz, benim için bir tür içsel güneşlenme oldu. Sadece tenimi değil, düşüncelerimi de ısıtan bir güneş. Varoluşun o hep karanlık anlatısına karşı, Camus’nün “ışıklı trajedisi” bana iyi geldi. Çünkü ben de onun gibi inanıyorum artık: İnsan, her şeye rağmen güneşe bakmalı. Ve belki de, tam bu yüzden yazı, felsefenin mevsimi olarak sevmeliyiz
·
38 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.