İnsanca Pek İnsancaFelsefe-Düşünce
İnsanca, Pek İnsanca adlı eserinde Nietzsche, geleneksel ahlak anlayışına köklü bir eleştiri yöneltir. Toplum aracılığıyla nesilden nesile aktarılan etik değerlerin, aslında yalnızca yerleşik alışkanlıklardan ibaret olduğunu savunur. Peki alışkanlıklar ne zaman sarsılır? Ancak bizi rahatsız etmeye başladıklarında. O zaman, birey sınırların dışına taşar; fakat toplumun yaptırım baskısıyla yeniden güvenli alana, yani alışılagelmiş davranış çerçevesine çekilir. Toplum, bu sınır ihlallerini ahlak dışı olarak tanımlar; çünkü bu etik kalıtım, özellikle aile yoluyla içselleştirilerek vicdana dönüşür. Bu da bizi, otomatikleşmiş bir ahlaki sistemin içine hapseder.
Ne zaman ki bireyin arzuları, içselleştirilmiş bu etikle çatışmaya girer; işte o zaman içsel sarsıntılar başlar. Kimi suçluluk duygusuna kapılır, kimi kendini sorgular; bazıları ise tutunduğu zemini tümden yitirerek, henüz yeni bir değer sistemi kurmadan kendini bilinçsizce akışa bırakır. Bu savrulma, derinlerde kök salmış arzu ve dürtülerin baskısıyla gerçekleşir. Nitekim kişi yeni bir etik yapı kursa bile, her durumda aynı ahlaki refleksi göstermesi mümkün değildir. Nietzsche, insanın doğasında var olan bu karanlık, tutarsız ve çatışmalı alanları eser boyunca adım adım açığa çıkarır.
Bu kitap, insanın eylemlerini yönlendiren bencil ve hayvani dürtüleri ifşa eder — başka bir deyişle, insanın ipliğini pazara çıkarır. Ancak bu tekinsiz, zeminsiz alana dürüstçe bakmadan; yani gerçekten “insanca, pek insanca” olanı görmeden, kendimize uygun bir anlam ya da değer dünyası kurmamız mümkün değildir. Nietzsche’nin bu eseri, insan doğasının tabii yasalarını kavramak ve kendi değerlerimizi bilinçli şekilde inşa etmek isteyenler için yazılmış felsefi bir keşif yolculuğudur.
·
111 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.