Bu kitabı ikinci kez okudum çünkü bazı kitaplar ikinci kez okunmayı hak eder. Bu okuyuşumda fark etmediğim birçok şeyi farkettim. 3 yıl önce okumama nazaran geçtiğimiz yılın 1.5 ayını ABD'de geçirmiş olmam; benim bakış açımı değiştirdi.
Teknik olarak bence kusursuz denebilecek bir kitap. İçeriğinden bağımsız olarak şunlar denebilir: yazar inandığı, ihtiyaç duyduğu, sahip olduğu tüm dini-kültürel-kalıtımsal altyapıyı anlatmak istediği konuya yedirdi. Biz kitap boyunca başarılı olan insanların rotasını okuyoruz ama başka ne okuyoruz? Kitap İncil’de bir alıntı ile başladı . Bu; yazarın içinde bulunduğu ortama saygısı. ABD’ye gelen dışlanan ve sonra başarılı olan Yahudilerden bahsetti ki akıllıca çünkü ABD’deki Yahudileri arkasını almak maddi ve güç anlamında doğru hareket. Günümüzde bunu anlamamak zaten imkansız. Tipik bir Amerikan Kanadalı yazar profili olarak yer - cadde - şehir - bina isimleri sanki hepimiz Amerikalıymışız gibi yazılıyor ki bu ister istemez oralara aşina olmamızı sağlıyor. Neredeyse tüm New York sokaklarını öğrendik sayılır. En sonda ailesini de unutmayıp onları da kitaba koyuyor ve bütün bunları herhangi bir şey boca etmeden yapıyor. En etkili olanı da bu zaten. Kaygan bir propaganda yöntemi izliyor.
Bunu anlayışla karşılıyorum çünkü böyle bir kitap yazdı ve nereye ait aitse onu da ekledi ve bizler yaşadığımız ve içinde bulunduğumuz kültürden ayık değiliz.
Rabbim bizlere de böyle eserler bırakmayı ve sahip olduklarımızı inandıklarımızı en güzel şekilde temsil etmeyi ve bunu yaygınlaştırmayı nasip etsin. Bu amaçla çalışmaya ve mücadeleye devam.
Outliers kitabını tek cümle ile özetleyebiliriz. "Onlar; tarihin, toplumun, fırsatın ve mirasın eseri."
Başarılı olmak multifaktöryel bir şey. Çok çalışarak; uygun şartlar altında gerçekleşen bir olay.
Uygun şartlar çok çeşitli ; hangi yılda doğduğunla bile ilgili. Hatta atalarının kültürel kodları ile bile ilgili.
Burada kitaba şöyle bir eleştiri getireceğim : Ait olduğumuz kültürel kodların başarıda etkili olduğunu anlatırken çok kısıtlı bir örneklem üzerinden; uçak kazalarından gitti. Burada daha fazla örnekleri çeşitlendirmeliydi. Bu konuda kitabın eksik kaldığını düşünüyorum.
Peki son olarak bu kitabı tek kelime ile de anlatabilir miyiz ? Evet anlatabiliriz..
"Nasip" diyerek...
Kitabı outliers olalım diye yani çizginin dışında olup çok başarılı olmak için okumuyoruz. Kendimizin, elde ettiklerimizin ve nasibimizin farkında olmak için okuyoruz.