Umduğum dağlara karlar mı yağdı?
Shakespeare neden Ophelia'nın intikamını yazmadı?
Hamlet’i okurken bu soru kafamda sürekli döndü durdu.Aslında baktığımızda Hamlet ve Ophelia'nın hikâyesi ortak değil miydi? Onları birbirinden ayıran neydi? İkisi de baba acısı çekmemiş miydi? İkisi de en sevdikleri tarafından ihanete uğramamış mıydı? Neydi Hamlet’i ana karakter yapıp acısından intikam aldıran, Ophelia’yı ise acısıyla delirip kendi sessizliğinde boğduran sebep? Tabii ki Hamlet’in erkek, Ophelia’nın kadın olması. Cinsiyet, acı çekmenin şeklini değiştirir mi?
Değiştiriyor... Hele 16. yüzyılda yaşıyorsanız ve kadınsanız, arka planda olmak zorundasınız. Güçlü olmak, özellikleriniz arasında yer almaz; ancak acınızdan ya susarsınız ya da delirirsiniz.
Ophelia’nın da payına delirmek düştü.
Hamlet ve Ophelia'nın hikâyesi neydi peki?
Danimarka Kralı ölür, ama hayaleti ülkesini bırakmaz. “Mezarımda huzurla uyuyayım” demeyen kral, “ortalığı azıcık karıştırayım” der ve hayalet olarak ülkesinde dolaşır. Meğer bu kralın derdi oğluna “Beni amcan öldürdü, ben ecelimle ölmedim” demekmiş.
Bunu duyan Hamlet, “Umduğum dağlara karlar mı yağdı?” der ve intikam almaya karar verir. İntikam için tiyatro oyunu bile düzenleyen Hamlet, overthink yapmaktan varoluşsal sancılar çeker.Annesi, babasının ölmesinin hemen ardından amcasıyla evlenir. Amcasının, annesinin ve çevresindeki birçok insanın yaptıkları, Hamlet’i derinden sarsar ve insanlık üzerine düşündürür. İnsanların bu kadar alçak, hırslı, iki yüzlü ve daha birçok kötü özelliğe sahip olması, Hamlet’in içinde büyük bir dengesizlik yaratır. Hamlet'in garip hâli amcasının da dikkatini çeker ve Hamlet’in annesinden oğluyla konuşmasını ister. Anne-oğul konuşurken, perdenin arkasında duran Ophelia'nın babasını Hamlet yanlışlıkla öldürür. Hamlet’e âşık olan Ophelia, tıpkı Hamlet’in annesinden yaralandığı gibi, o da âşık olduğu adamdan yara alır. Ve “intikam almaya karar verir” desem yalan olur.Ophelia delirir... Abisi, babasının ve Ophelia’nın intikamını almaya çalışır.Olaylar böyle sürer gider.
Hamlet ve Ophelia benzer kaderleri yaşasalar da, dönemin şartları onlara benzer acılar yazdırmadı.Hamlet erkek, soylu ve asil olduğu için babasının intikamını almak “haklı bir sebep” sayılırken; Ophelia’nın ya susması ya da delirmesi gerekiyordu.
Çünkü o dönemde — ve hâlâ pek çok yerde —kadının gözyaşı sessiz bir süs,
erkeğin öfkesi ise alkışlanan bir mücadele oldu.
Yazarlar, kendi dönemlerinin sınırları içinde eserlerini yaratırlar; bu yüzden dönemin ötesine geçmek kolay değildir. Ancak Shakespeare, çağını belli bir noktaya kadar aşmayı başarmış bir yazardır.Bu eser, benim okuduğum ilk Shakespeare oyunuydu ve tiyatro metni olarak onu okumak gerçekten keyifliydi.
Türkiye’de Metin Erksan, Hamlet’i Fatma Girik’in kadın yorumuyla beyaz perdeye taşıdı. Bu, Hamlet’in erkek egemen dünyasındaki mücadelesini kadın bakış açısıyla yeniden düşünmemizi sağladı.
Shakespeare’in Ophelia’yı susturması, kendi çağının kadınlarına tutulmuş bir sessizlik aynasıydı belki de...
·
52 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.