E. Fromm önemli bir soruna işaret ederek kitaba başlar.
Sanayileşme ile beraber ortaya çıkan;
Sınırsız Üretim+Mutlak Özgürlük+Kısıtlanmamış Mutluluk=Gelişme Dini olarak oluşan denklem tam bir hayal kırıklığı ile sonuçlanmıştır.
İnsanlar mutlak özgürlük yerine yönlendirilmişlerdir, zengin ülkeler ile fakir ülkeler arası fark artmıştır, doğa kirlenmiştir ve atom bombası üretilmiştir.
Fromm’a göre hata;
Hedonizm (Haz) odaklı anlayış ve insanların sadece kendi çıkarını düşünerek hem kendi hem de toplumun en iyiye ulaşacağı yanılgısıdır. Böyle devam edilirse büyük bir yıkım insanlığı beklemektedir.
Fromm çözüm olarak insanın karakter yapısının “Sahip Olmak” tan “Olmak” a geçişle olacağı görüşünü ileri sürer. Bu bir anlamda insanın kendini bulmasıdır. Tükettiği ve sahip olduğu şeyler dışında kendini bir hiç olarak gören endüstriyel insan tipine ikinci bir yol gösterir.
Bu yol “Olmak” yolu olup hem insanı içinde bulunduğu girdaptan çıkaracak hem de toplumu beklenen felaketten kurtaracaktır. Bu yol da biriktirme yerine vermek, istiflemek yerine dağıtmak vardır. Bu yolda bilgi, ünvan gibi insanın sahip olduğunu sandığı şeylere aslında sahip olmanın MÜMKÜNSÜZLÜĞÜNÜ insana fark ettirmek ve bunları kendini başkalarına tanımlamak için değil kendi oluşuna katkı yapacak şekilde bir bakışla bakmak vardır (Burada bir varoluşsal kaygı seziyoruz).
Fromm bu argümanını çok geniş bir spektruma dayanarak oluşturur. Eski Ahit, Yeni Ahit, , Buda, K. Marx, Meister Eckhart en önemlileridir. Bu anlamda Fromm’un eklektik bir düşünceye sahip olduğunu söyleyebiliriz.
Fromm bu bakış açısını okuma, hatırlama, inanç, öğrenme, sevinç, güven gibi hayatın pek çok ünitesine ilgi çekici bir şekilde uyarlar. Bu uyarlamanın Fromm’un beklediği şekilde büyük bir dönüşüme yol açmadığı gerçeği dursa da bireysel olarak okuyucuya çok şey kazandıracağını düşünüyorum.
·
29 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.