"İşte, bu yüzden bir bülbülü öldürmek günahtır."
Merhaba. Normalde böyle bir şey yazmam ama bu kitabı okuyan veya okumak isteyen herkesin bu incelemeyi okumasını rica ediyorum. (Yorumlarınızı da bizlerle paylaşabilirsiniz.) Hep gördüğünüz bu kitabı okumaya bir türlü başlayamadıysanız bu gönderi size bir işaret olsun ve hemen okuma listenizin ilk sırasına bu güzel eseri ekleyin.
Kitabımız küçük bir Güney Amerika kasabası Maycomb'da geçiyor ama bu küçük kasabadan koca dünyaya evrensel mesajlar var. Romanı okurken sadece temel olayların akışına kapılabilirsiniz ancak kitap bir olaylar zincirinden ziyade her bir kısımda farklı metaforik ögeler barındırıyor ve bu ögelerin ardında bize bazı duvarlarımızı yıkmamıza yarayacak mesajlar bırakıyor. Okuma sırasında olayların gelişimiyle bazı nüanslari fark etmiyorsunuz. Açıkçası bende, kitabı bitirdikten ve biraz araştırma yaptıktan sonra, nasıl müthiş bir eserle tanıştığımın daha iyi farkına varabildim.
Öncelikle "bülbül" masumiyeti ve saflığı temsil ediyor. Kitaptaki Radley ve Tom da bu masumiyetin karakterle bürünmüş hali. Tom sırf bir siyahi olduğundan işlemediği bir suçtan yargılanıyor, Radley ise toplum korkularının mağduru olduğundan "öcü" olarak nitelediriliyor ve evden hiç çıkmayan hep merak konusu olan bir karakter. Radleylerin evi de gotik ögeler barındırmasıyla gizem, korku ve bilinmezliği temsil ediyor. Okumaya ilk başladığımda kitabın Radley ailesinin derinine daha çok ineceğini ve aslında onlarla ilgili daha farklı bir son beklediğimi de eklemek istiyorum.
Toplumun ön yargıları ve baskısının insanları hangi durumlarda kalmaya zorlayabileceği bu karakterlerle açıkça göz önüne seriliyor. Kitap temel olarak ırkçılığa eğilse de bunun yanında ahlak, adalet kavramlarının ne kadar önemli ve insanı insan yapan temel değerler olduğuna dikkat çekiyor. Ön yargıların oluşturduğu belli kalıplara inanarak yaşamaya devam etmek; bu değerlere, nezakete, iyiliğe, merhamete kör kalmakla aynı şey. İşte tüm bunları küçük bir kız çocuğu olan Scout'un ağzından okuyoruz. Scout hakkında dikkatimi çeken en önemli özelliklerden birisi henüz küçük bir kız çocuğu iken bile yaşadığı kimlik baskısı. Scout elbise yerine tulum giymek isterken aslında bir direnişi temsil ediyor ve cinsiyetçilik yerine özgürlüğü hakim kılmak istiyor. Yine de babası Atticus ve abisi Jem yardımıyla, yaşadığı topluma rağmen çoğu ahlaki değeri yetişkinlerden daha iyi özümseyebiliyor. Scout hakkında daha bir çok şey yazmak isterim ama yazımı çok fazla uzatmamak adına biraz Atticus'a yani benim kitaptaki favori karakterime değinmek istiyorum.
Bende bir avukatım belki de Atticus karakterinin beni bu kadar etkilemesinin bir sebebi de bu olabilir :) Ama Atticus'u okurken avukatlığı ve adaleti sağlama çabası bir yana hep içimden keşke tüm ebeveynler böyle olsa diye geçirdim. Atticus tam bir bir ahlak ve erdem sahibi figür. Ama tabi ki beni en çok hukuk sistemi ve adaletin yerle bir olduğu, mahkeme sahneleri ve yaşadıkları toplumda bir siyahiyi, hele de suçsuz bir siyahiyi, savunurkenki harika cümleleri etkiledi. Çoğunu alıntı olarak paylaştığımdan tekrar yazmayacağım. Zaten bu alıntılar, eşitlik ve adalet için haykıran iç sesimizin ta kendisi.
Kitapta üzerine düşünülmesi gereken bir çok metofor var. İnce ayrıntılarla dolu ve benim yine en etkilendiğim kısımlardan biri olan Bayan Dubose olayındaki, bağışlayıcılığı temsil ettiğini sonradan öğrendiğim kamelya çiçekleri de bunlardan birisi. Dubose'nin Finch ailesiyle taban tabana zıt görüşleri, kendi hayat direnişi çok güzel aktarılmıştı bence. Radley'in ağaca bıraktığı minik hediyeler de sessiz bir dostluk bağını ve yargılanan insanların aslında hiç de düşünüldüğü gibi değil de onların da içinde bulunan şefkat ve güven kurma hislerinin açığa çıkarılmasını simgeliyor ki ileride bu dostluğun nasıl kendini gösterdiğine şahit oluyoruz. Yine araştırdıktan sonra zaten ağaç simgesinin de bir metafor olduğunu ve kitaptaki çocukların sandığının aksine Bay Radley'in korku ve zarar değil nezaket ve güveni temsil ettiğini öğrendim. Mesela yine kuduz köpek olayını okurken de hiç aklıma gelmemişti ama bu olay, zor ve kötü şekilde olsa da kötülüklerin yayılmadan engellenmesini temsil ediyormuş.
Aslında romandaki karakterlerin her biri bir cesaret örneği. Atticus'un bir siyahiyi savunması, Radley'in koruyuculuğu, Scout'un tulum giymek istemesi vs.
Bu kitapla ilgili daha bir çok şey yazmak isterim ama burada bitirmek durumundayım. Kitabı okumadan önce, Pulitzer Edebiyat Ödülü almasından mıdır bilmiyorum ama bazı okuyucuların beklentilerini karşılamadığına ve biraz da abartılan bir kitap olduğuna dair yorumlar okumuştum. Şimdi ise bunun temel sebebinin kitabın sadece olay örgüsüne odaklanmış olmak ve altındaki mesajları anlayamamak olduğunu düşünüyorum. Bunun için de biraz derine inmek gerekiyor.
Doğru yanlışın olmadığı sadece ırkların ve kalıp düşüncelerin önemli olduğu ve bunları yıkmanın çok da kolay olmayacağını anlatan çok güzel bir eserdi bence. Felsefi ve ahlaki noktalarına değinerek, okullarda okutulması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum. Ayrıca yazarın "Tesbih Ağacının Gölgesinde" adlı kitabı bu kitabın devamı niteliğinde ve onu da en kısa sürede okumak istiyorum.
Mahkeme salonlarında hep aklımda olacaksın Atticus.
İyi okumalar 
Bülbülü Öldürmek 
Harper Lee
Bülbülü Öldürmek Harper Lee
·
363 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.